▼

१० नोव्हेंबर २०२६

दैनिक चालू घडामोडी – 7, 8 व 9 नोव्हेंबर 2026


🎯 MPSC | UPSC | Combined Group B & C | राज्यसेवा

1. 🇮🇳 भारत नवीकरणीय ऊर्जा परिषद (BRES) 2026

- 📍 ठिकाण – भारत मंडपम, नवी दिल्ली.
- 📅 कालावधी – 2 ते 5 नोव्हेंबर 2026.
- 💡 संकल्पना – Invest, Innovate, Inspire.
- 🏢 आयोजक – MNRE, ISA, IREDA व SECI.
- 🎯 उद्देश – नवीकरणीय ऊर्जा क्षेत्रातील गुंतवणूक व विकास.

2. 🏭 वार्षिक उद्योग सर्वेक्षण (ASI) 2024-25

- 🏢 मंत्रालय – सांख्यिकी व कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय (MoSPI).
- 🏆 प्रमुख 5 राज्ये – महाराष्ट्र, गुजरात, तमिळनाडू, कर्नाटक व उत्तर प्रदेश.
- 📊 उत्पादन क्षेत्रातील GVA मध्ये या राज्यांचा वाटा – 54% पेक्षा अधिक.
- 👥 उत्पादन क्षेत्रातील रोजगार – 2.10 कोटी (FY25).
- 📈 रोजगारवाढ – 7.19%.

3. 👴 वयो सन्मान राष्ट्रीय अभियान

- 🏢 मंत्रालय – सामाजिक न्याय व अधिकारिता मंत्रालय.
- 📑 संबंधित योजना – अटल वयो अभ्युदय योजना (AVYAY).
- 🎯 उद्देश – ज्येष्ठ नागरिक व तरुणांमधील संबंध दृढ करणे.
- 🔑 5C मॉडेल – Connect, Converse, Co-create, Contribute, Continue.
- 🤝 Vayo SAATHI – ज्येष्ठ नागरिकांसाठी स्वयंसेवक मदत उपक्रम.

4. 🪙 मुथुस्वामी दीक्षितर स्मारक नाणे

- 🏛️ जारीकर्ता – निर्मला सीतारामन.
- 💰 मूल्य – ₹250.
- 🎂 निमित्त – 250 वी जयंती.
- 📍 ठिकाण – BHU, वाराणसी.
- ⚖️ वजन – 35 ग्रॅम.
- 📏 व्यास – 44 मिमी.
- 🧪 मिश्रधातू – चांदी 50%, तांबे 40%, निकेल 5%, जस्त 5%.

5. 🌱 NITI आयोग–GIZ करार

- 🚛 क्षेत्र – रस्ते मालवाहतूक.
- 🎯 उद्देश – कार्बन उत्सर्जन कमी करणे.
- 📑 उपक्रम – NDC-TIA Phase II.
- 🇩🇪 सहकार्य – जर्मनीची GIZ GmbH.
- ⚡ प्रमुख भर – इलेक्ट्रिक वाहने व चार्जिंग सुविधा.

6. 🔬 CSIR–DAKSHIN करार

- 🎯 उद्देश – Global South देशांमध्ये संशोधन व तंत्रज्ञान हस्तांतरण.
- 🏢 संस्था – CSIR आणि DAKSHIN Global South Centre of Excellence.
- 📄 स्वरूप – Letter of Association.

7. 🧑‍🎨 MoMSME–TRIFED करार

- 🎯 उद्देश – आदिवासी कारागिरांना बाजारपेठ उपलब्ध करणे.
- 📑 संबंधित योजना – PM Vishwakarma.
- 🧵 क्षेत्र – हस्तकला व पारंपरिक कौशल्य.

8. 📱 MoMSME–Samsung करार

- 📅 कालावधी – 3 वर्षे.
- 🏢 प्रशिक्षण केंद्रे – 15 MSME Technology Centres.
- 💻 क्षेत्र – इलेक्ट्रॉनिक्स, मोबाईल व गृहउपकरणे.
- 🎯 उद्देश – कौशल्य विकास.

9. 🌾 MANAGE

- 📖 पूर्ण नाव – National Institute of Agricultural Extension Management.
- 📍 मुख्यालय – हैदराबाद.
- 📅 स्थापना – 1987.
- 🏢 मंत्रालय – कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय.
- 🏅 मान्यता – Centre of Excellence-Skills.

10. 📚 UNESCO Memory of the World Register

- 🇮🇳 समाविष्ट भारतीय ग्रंथ – राजतरंगिणी, महाभारत व अर्थशास्त्र.
- 📖 राजतरंगिणी – लेखक काल्हण; 12 वे शतक.
- 📜 महाभारत हस्तलिखित – Bhandarkar Oriental Research Institute, पुणे.
- 📘 अर्थशास्त्र – लेखक कौटिल्य; म्हैसूर येथील Oriental Research Institute.

11. ⚖️ भारत–कझाकस्तान प्रत्यार्पण करार

- 🎯 उद्देश – फरार आरोपींचे प्रत्यार्पण.
- 🌐 क्षेत्र – आंतरराष्ट्रीय गुन्हेगारी व दहशतवाद.
- 🤝 सहकार्य – भारत व कझाकस्तान.

12. ⚓ MALABAR 2026

- 🌏 सहभागी देश – भारत, अमेरिका, जपान व ऑस्ट्रेलिया.
- 🔢 आवृत्ती – 30 वी.
- 📅 कालावधी – 5 ते 12 नोव्हेंबर 2026.
- 📍 ठिकाण – जपान.
- 🚢 भारतीय युद्धनौका – INS सह्याद्री.
- 🎯 उद्देश – हिंद-प्रशांत सागरी सुरक्षा.

13. 💰 PFRDA – NPS नवीन नियम

- 🏢 नियामक – Pension Fund Regulatory and Development Authority.
- 📑 विषय – NPS योजनांचे नामकरण व PoP प्रदर्शन नियम.
- 📅 अंमलबजावणी – 1 डिसेंबर 2026.
- ℹ️ Tier II योजनांच्या नावामध्ये ‘Tier II’ उल्लेख आवश्यक.

14. 🚢 GRSE – INS Amini

- 🏭 जहाज बांधणी संस्था – Garden Reach Shipbuilders & Engineers.
- 📅 सुपूर्द तारीख – 5 नोव्हेंबर 2026.
- ⚓ प्रकार – Anti-Submarine Warfare Shallow Water Craft.
- 🔢 क्रमांक – GRSE चे 119 वे युद्धनौका; नौदलाला सुपूर्द केलेले 81 वे.
- 📏 लांबी – 77.6 मीटर.
- 💨 कमाल वेग – 25 नॉट्स.
- 🧭 कार्यक्षम अंतर – 1,800 नॉटिकल मैल.
- 🏝️ नाव – लक्षद्वीपमधील Amini बेटावरून.

15. 🌙 2026 QQ8 – Mini-Moon

- 🌍 प्रकार – पृथ्वीचा तात्पुरता नैसर्गिक उपग्रह.
- 📏 व्यास – सुमारे 1 मीटर.
- 🔭 शोधक – Krisztián Sárneczky.
- 📅 निरीक्षण – 20 ऑगस्ट 2026.
- 📝 अधिकृत नोंद – 29 ऑक्टोबर 2026.
- ✅ पृथ्वीला धोका – नाही.

16. 🌸 नवीन वनस्पती – Disporum kamakhasiense
- 📍 शोधस्थान – आसाम व मेघालय.
- 🌿 कुळ – Colchicaceae.
- 🌱 प्रकार – बहुवर्षायू फुलझाड.
- 📏 उंची – 120 ते 180 सेंमी.
- 🌼 फुले – पांढरी, ताऱ्याच्या आकाराची.
- 📖 संशोधन – Novon नियतकालिक.

17. 🏑 पुरुष आशियाई चॅम्पियन्स ट्रॉफी हॉकी 2026

- 🔢 स्पर्धा – 9 वी आवृत्ती.
- 📅 कालावधी – 27 ऑक्टोबर ते 5 नोव्हेंबर 2026.
- 📍 ठिकाण – जालंधर व मोहाली.
- 🥇 विजेता – भारत.
- 🥈 उपविजेता – जपान.
- 🏆 अंतिम निकाल – भारत 4–1 जपान.
- 🇮🇳 भारताचे विजेतेपद – सहावे.
- 🌟 सर्वोत्तम खेळाडू – हरमनप्रीत सिंग.
- 🧤 सर्वोत्तम गोलरक्षक – कृष्ण बहादूर पाठक.
- 🌱 सर्वोत्तम युवा खेळाडू – अझिमुद्दीन कमरुद्दीन.

18. 🎗️ राष्ट्रीय कर्करोग जागरूकता दिन

- 📅 तारीख – 7 नोव्हेंबर.
- 🏁 सुरुवात – 2014.
- 👤 प्रारंभकर्ता – डॉ. हर्षवर्धन.
- 🎂 2026 – 13 वा वर्धापन दिन.
- 🎯 उद्देश – कर्करोगाचे लवकर निदान व जनजागृती.

19. 🔬 सी. व्ही. रमण

- 🎂 जन्म – 7 नोव्हेंबर 1888.
- 📍 जन्मस्थान – तिरुचिरापल्ली, तमिळनाडू.
- 🎉 2026 – 138 वी जयंती.
- 💡 शोध – रमण परिणाम (1928).
- 🏅 नोबेल पुरस्कार – भौतिकशास्त्र, 1930.
- 🏢 IISc संचालक – 1933 ते 1937.
- 🌏 नोबेल मिळवणारे पहिले आशियाई भौतिकशास्त्रज्ञ.

20. 🦋 छत्तीसगड राज्य फुलपाखरू

- 🦋 नाव – Orange Oakleaf.
- 🔬 शास्त्रीय नाव – Kallima inachus.
- 🍂 दुसरे नाव – Dead Leaf Butterfly.
- 🌿 कुळ – Nymphalidae.
- ✨ वैशिष्ट्य – पंख वाळलेल्या पानांसारखे दिसतात.

21. 🦋 महाराष्ट्र राज्य फुलपाखरू

- 🦋 नाव – Blue Mormon.
- 📅 महाराष्ट्राने 2015 मध्ये राज्य फुलपाखरू घोषित केले.
- 🏆 भारतातील राज्य फुलपाखरू घोषित करणारे पहिले राज्य – महाराष्ट्र.

०९ नोव्हेंबर २०२६

नोव्हेंबर 2026 - चालू घडामोडी


प्रश्न 1: आंतरराष्ट्रीय रेडिओलॉजी दिवस केव्हा साजरा केला जातो?

👉 08 नोव्हेंबर

प्रश्न 2: अलीकडेच रूफटॉप सोलर उपक्रमांसाठी 'पीएम सूर्यघर एक्सलन्स अवॉर्ड 2026' कोणी जिंकला आहे?

👉 रेल्वे मंत्रालय

प्रश्न 3: 'अभ्यास राहत मित्र 2026' भारत आणि इतर कोणत्या देशात आयोजित करण्यात आला?

👉 म्यानमार

प्रश्न 4: रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाने पर्यावरण आणि पायाभूत सुविधांशी संबंधित 'नदी संजीवनी पहल' कोणत्या राज्यासोबत सुरू केली आहे?

👉 बिहार

प्रश्न 5: 29 व्या वेदव्यास संगीत नृत्य उत्सव 2026 चे आयोजन कोणत्या राज्यात करण्यात आले?

👉 ओडिशा

प्रश्न 6: पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित, वयाच्या 74 व्या वर्षी निधन झालेले प्राध्यापक डॉ. अशोक कुमार महापात्रा कोण होते?

👉 न्यूरोसर्जन (मज्जासंस्था शल्यचिकित्सक)

प्रश्न 7: 'इंडो-पॅसिफिक रिजनल डायलॉग' (IPRD) 2026 नुकतेच कोठे आयोजित करण्यात आले होते?

👉 नवी दिल्ली

प्रश्न 8: युथ ऑलिम्पिक खेळांच्या बॅडमिंटन प्रकारात भारताच्या तन्वी पात्री हिने कोणते पदक जिंकले आहे?

👉 रौप्य पदक

प्रश्न 9: 2028 मध्ये संयुक्त राष्ट्र जैवविविधता परिषद (COP18) कोणत्या देशात आयोजित केली जाईल?

👉 इक्वाडोर

प्रश्न 10: अलीकडे चर्चा आलेले पुस्तक 'अरुणाचल प्रदेश ईस्ट वेस्ट सेंटर' चे लेखक कोण आहेत?

👉 शिव कुणाल वर्मा

प्रश्न 11: अग्निवीरांना अलीकडे किती वर्षांच्या अतिरिक्त सेवेचा पर्याय देण्यात आला आहे?

👉 दोन

प्रश्न 12: नोव्हेंबर 2026 मध्ये राष्ट्रपती पोलीस ध्वज सन्मान प्राप्त करणारी भारताची 16 वी राज्य पोलीस दल कोणती बनली आहे?

👉 उत्तराखंड पोलीस

०६ नोव्हेंबर २०२६

📐 गणिताची महत्त्वाची सूत्रे (MATHS IMPORTANT FORMULAS)

1️⃣ टक्केवारी (Percentage)

टक्केवारी = (भाग ÷ एकूण) × 100

भाग = (टक्केवारी × एकूण) ÷ 100

वाढ % = (वाढ ÷ मूळ किंमत) × 100

घट % = (घट ÷ मूळ किंमत) × 100

2️⃣ नफा-तोटा (Profit & Loss)

नफा = विक्री किंमत (SP) − खरेदी किंमत (CP)

तोटा = खरेदी किंमत (CP) − विक्री किंमत (SP)

नफा % = (नफा ÷ CP) × 100

तोटा % = (तोटा ÷ CP) × 100

SP = CP × (100 + नफा%) ÷ 100

SP = CP × (100 − तोटा%) ÷ 100

3️⃣ सूट / सवलत (Discount)

सूट = छापील किंमत (MP) − विक्री किंमत (SP)

सूट % = (सूट ÷ MP) × 100

SP = MP × (100 − सूट%) ÷ 100

4️⃣ सरळ व्याज (Simple Interest)

SI = (P × R × T) ÷ 100

रास = P + SI

जिथे:
P = मुद्दल, R = दर, T = वेळ (वर्ष)

5️⃣ चक्रवाढ व्याज (Compound Interest)

रास = P (1 + R/100)ᵀ

CI = रास − P

6️⃣ सरासरी (Average)

सरासरी = एकूण बेरीज ÷ एकूण संख्या

एकूण बेरीज = सरासरी × एकूण संख्या

7️⃣ वेळ आणि काम (Time & Work)

1 दिवसाचे काम = 1 ÷ एकूण दिवस

एकूण काम = कार्यक्षमता × वेळ

A आणि B एकत्र: 1/T = 1/A + 1/B

8️⃣ वेग, वेळ आणि अंतर

वेग = अंतर ÷ वेळ

अंतर = वेग × वेळ

वेळ = अंतर ÷ वेग

9️⃣ गुणोत्तर आणि प्रमाण (Ratio & Proportion)

a : b = c : d

a × d = b × c

🔟 लसावि व मसावि (LCM & HCF)

दोन संख्यांसाठी: LCM × HCF = पहिली संख्या × दुसरी संख्या

1️⃣1️⃣ आयत (Rectangle)

क्षेत्रफळ = लांबी × रुंदी

परिमिती = 2 (लांबी + रुंदी)

1️⃣2️⃣ चौरस (Square)

क्षेत्रफळ = बाजू²

परिमिती = 4 × बाजू

कर्ण = बाजू × √2

1️⃣3️⃣ वर्तुळ (Circle)

परिघ = 2πr

क्षेत्रफळ = πr²

व्यास = 2r

1️⃣4️⃣ त्रिकोण (Triangle)

क्षेत्रफळ = ½ × पाया × उंची

कोनांची बेरीज = 180°

1️⃣5️⃣ घन (Cube)

घनफळ = a³

एकूण पृष्ठफळ = 6a²

कर्ण = a√3

1️⃣6️⃣ इष्टिकाचिती (Cuboid)

घनफळ = l × b × h

एकूण पृष्ठफळ = 2(lb + bh + hl)

कर्ण = √(l² + b² + h²)