यशाचा राजमार्ग

🔹 संविधानातील कलमे :  • कलम 63 ते 71 — उपराष्ट्रपतींच्या पदासंबंधी आहेत. 🔹 उपराष्ट्रपतींची निवड (Election):  1. निवडणूक अप्रत्यक्ष पद्धतीन...

1️⃣ पार्श्वभूमी व आरंभ ➤ 1929 च्या लाहोर अधिवेशनात ‘संपूर्ण स्वराज्य’ हे राष्ट्रध्येय ठरविण्यात आले. ➤ याच अधिवेशनात सविनय कायदेभंगाचा ठराव ...

1️⃣ प्रश्न काळ (Question Hour) ✅️ अर्थ: प्रत्येक संसदीय बैठकीचा पहिला तास म्हणजे प्रश्नकाळ असतो. ➤ या काळात सदस्य शासनाच्या धोरणांबद्दल, निर...

  1️⃣ मानव विकास निर्देशांक (HDI - 2025) ▪️ Theme: A matter of choice: People & possibilities in the age of AI ➤ भारताचा क्रमांक: 130 वा...

१) पर्वत निर्माणकारी हालचाली (Orogenic Movements) ✅️ भूपृष्ठावर कार्य करणाऱ्या पर्वत निर्माणकारी हालचाली दोन प्रमुख प्रकारच्या असतात : ➤ संक...

१) अनुवर्ती प्रवाह (Consequent Stream) ➤ हा प्रवाह प्रदेशाच्या नैसर्गिक उतारानुसार वाहतो. ➤ पर्वतरांग, पठार किंवा भूभागाच्या उताराची दिशा ज्...

१) स्थापना : ➤ 1977 साली पंतप्रधानांचे कार्यालय (PMO) स्थापन झाले. ➤ सुरुवातीला याला Prime Minister’s Secretariat असे म्हणत असत; मोरारजी देस...

➊ मूलभूत माहिती व पार्श्वभूमी ➤ संपूर्ण नाव : राजा राममोहन रॉय ➤ जन्म : १७७२, राधानगर, हुगळी जिल्हा (पश्चिम बंगाल) ➤ वडील : रमाकांत रॉय | आई...

1.📍 ऐतिहासिक पार्श्वभूमी➤ उत्तर प्रदेश सरकारने या घटनेच्या नावात बदल करून "काकोरी ट्रेन लूट"ऐवजी "काकोरी ट्रेन ॲक्शन" अ...

प्रश्न: पहिली संविधान सुधारणा कधी झाली?   उत्तर: 1951 मध्ये प्रश्न: 42 व्या सुधारणेस काय म्हणतात?   उत्तर: लघु संविधान प्रश्न: 44वी सुधारणा ...

1) झेलम नदी ➤ उगम — काश्मीर, पीरपंजाल रांगा, शेषनाग तलावाजवळ ➤ प्राचीन नाव — वितस्ता ➤ काश्मीरमध्ये झेलम नदी वुलर सरोवरातून वाहते ➤ पाकिस्ता...

1) नदीद्वारे निर्माण होणारे भू-आकार ➤ नदीच्या क्षरण कार्यात पाणी चार प्रकारे कार्य करते – ➤ द्रविक क्रिया ➤ अपघर्षण ➤ संधर्षण क्रिया ➤ भक्षण...

१) पोषणतत्त्वे ➤ अन्नातील रासायनिक घटक जे योग्य प्रमाणात घेतल्यास शरीराच्या सर्व क्रिया सुरळीत ठेवतात त्यांना पोषणतत्त्वे म्हणतात. ➤ समतोल आ...

अ) ॲरिस्टॉटल – ➤ याला "जीवशास्त्राचा जनक" म्हणतात. ➤ त्याने वनस्पती व प्राण्यांचे निरीक्षण करून त्यांच्यातील कार्यक्षम भाग जाणून घ...

1) सहजीवन (Symbiosis) 🤝 ▪️दोन किंवा अधिक सजीव एकमेकांकडून फायदा घेऊन निर्माण करतात त्या घनिष्ठ संबंधांना सहजीवन म्हणतात. 🔹️उदाहरणे : ▪️लाय...

◈ सोनाली मिश्रा : रेल्वे संरक्षण दलाच्या पहिल्या महिला महासंचालक म्हणून नेमणूक.  ◈ डॉ.अजय कुमार : केंद्रीय लोकसेवा आयोगाच्या अध्यक्षपदी नियु...

1️⃣ हवाईयन (Hawaiian) प्रकार ➤ शांतपणे उफाळणारा ज्वालामुखी — उध्वंसक नसतो. ➤ भेगीय (Fissure) स्वरूपाचा उद्रेक, लाव्हा कमी उंचीचा शंकू तयार क...

1️⃣ भूअंतर्गत लाव्हा भूरूपे (Intrusive Volcanic Landforms) ✅️ ➤ लाव्हा जमिनीच्या आत थंड झाल्यावर तयार होणारी भूरूपे. ✅️ ➤ यामध्ये खालील रचना...

कलम 36:  व्याख्या "राज्य" ची व्याख्या (संविधानाच्या भाग 3 प्रमाणे). कलम 37:  अंमलबजावणी DPSP कायदेशीररित्या बंधनकारक नसली, तरी शास...

1.🚩 बंगालमधील क्रांतिकारी चळवळ ➤ प्रारंभ (१९०२)   ➡️ छोट्या क्रांतिकारी गटांची स्थापना — मिदनापूर व कलकत्ता येथील अनुशीलन समिती (प्रमथनाथ म...

##  मुख्य प्रकार दोन  : अ) अबीजपत्री (Cryptogamae)  ब)  बीजपत्री  ( Phanerogame) --------------=========--------------- अ) अबीजपत्री (Crypto...

  ▪️ साधे बहुमत ▪️ पूर्ण बहुमत ▪️ प्रभावी बहुमत ▪️ विशेष बहुमत ▪️ विशेष बहुमत + साध्या बहुमताने 50% राज्यांची मान्यता 1) साधे बहुमत (Simple ...

🌍 रिओ परिषद व पर्यावरणाशी संबंधित करार 🔹️जागतिक स्तरावर कायद्याच्या शासन विकासासाठी, मार्गदर्शन करण्यासाठी जागतिक आराखडा ठरला. महिला सक्षम...

१. प्रमुख वैशिष्ट्ये ➤ ४७ वी आसियान शिखर परिषद आणि २२ वी आसियान-भारत शिखर परिषद मलेशियामध्ये आयोजित. ➤ भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ...

◆ रस्त्यांवरील खड्डे आणि खुल्या मॅनहोल्समुळे जीव गमवावा लागल्यास अशा प्रकरणात मृत व्यक्तीच्या वारसांना 6 लाख रुपये, तर अपघातात जखमी झालेल्या...

◆ अरुणांक प्रकल्प सीमा रस्ते संघटना (BRO) या संस्थेचा उपक्रम आहे. ◆ भारताने 2025 मध्ये पाकिस्तानच्या पश्चिम सीमेवर त्रिसेवा युद्धाभ्यास ...

०१) जगात सर्वाधिक वाघ असणारे पहिले तीन देश कोणते ? - भारत,रशिया,इंडोनेशिया. ०२) कोणत्या संघटनेमार्फत २०२३ हे वर्ष 'आंतरराष्ट्रीय तृणधान्...

✒️विषुववृत्तामुळे पृथ्वीचे *उत्तर गोलार्ध व दक्षिण गोलार्ध* असे दोन भाग पडतात.. ✒️पथ्वीवर आडव्या रेषेने दाखवतात त्याला *अक्षवृत्त* म्हणतात.....

🔸१)पृथ्वीपृष्ठालगत असणाऱ्या वातावरणाच्या थरास .... असे म्हणतात. -तपांबर 🔹२)तापस्तब्धीच्या वर असलेल्या १३ ते ५० कि. मी. जाडीच्या थरात हवेची...

 वातावरणाची सरासरी उंची किंवा जाडी १६०० किमी असून भूपृष्ठपासून जसजसे उंच जावे तसतशी वातावरणाची घनता कमी होत जाते.  वातावरणाचे मुख्य थर  📌 त...

1. सरासरी चाल = कापलेले एकूण अंतर (s) / लागलेला एकूण वेळ (t) 2. त्वरण = अंतिम वेग (v) - सुरवातीचा वेग (u) / लागलेला वेळ (t) 3. बल = व...

कलम 36: व्याख्या "राज्य" ची व्याख्या (संविधानाच्या भाग 3 प्रमाणे). कलम 37: अंमलबजावणी DPSP कायदेशीररित्या बंधनकारक नसली, तरी शासना...

पंचायत समितीबद्दल संपूर्ण माहिती: महाराष्ट्र जिल्हा परिषद पंचायत समिती अधिनियम 1961, कलम क्र. 56 नुसार प्रत्येक तालुक्यासाठी एक पंचायत समिती...

▪️* पारंपरिक अर्थसंकल्प (Traditional Budget) :-  » पारंपरिक अर्थसंकल्पात मुख्यत: सरकारला विविध मार्गानी प्राप्त होणारा आय व विविध बाबींवर हो...

अ) मान्सूनचे आगमन व मान्सूनची वाटचाल ब) पर्जन्यक्षमप्रणाली व मान्सूनच्या पावसाचे वितरण क) मान्सूनचा खंड ड) मान्सूनचे निर्गमन ▪️अ) मान्सूनचे ...

💰कद्रीय मंत्रिमंडळाने भारतातील सर्वात मोठी बँक स्टेट बँक ऑफ इंडिया मध्ये त्याच्या सहकारी बँकांचे विलीनीकरण करण्यासाठी मंजूरी दिलेली आहे. या...

1) अंकारा – टर्की (तुर्कस्तान)ची राजधानी. 2)अंजनी – हिला वायुकृपेने हनुमान पुत्र झाला. 3)अंजनेरी – वायुपूत्र हनुमान याचा जन्म या ठिकाणी झाला...

 नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्थेची सुरवात ब्रिटिश कालखंडामध्ये झाली. ( १६८७ ) नागरी स्थानिक संस्थांना पंचायतराज संस्थेप्रमाणेच घटनात्मक दर्जा ...

» ज्या वेळी भूकंप होतो, त्या वेळी भूकवचात मोठय़ा प्रमाणात हालचाली होतात व मोठय़ा प्रमाणात कंप निर्माण होतात. यांनाच ‘भूकंप लहरी’ असे म्हणतात. ...

पृथ्वीच्या पृष्ठभागी जमिनीला भेग अथवा नळीसारखे भोक पडून त्याद्वारे जमिनीखालच्या खोलवर भागातील तप्त शिलारस (मॅग्मा) बाहेर येऊन पृष्ठभागावर वा...