०९ जून २०२६

आयोग व समित्या (केंद्र-राज्य संबंध)


१) पहिला प्रशासकीय सुधारणा आयोग 

👉स्थापना: १९६६
👉अहवाल: १९६९
👉अध्यक्ष: मोरारजी देसाई
👉सदस्य: ६
👉मुख्य कार्य: केंद्र-राज्य संबंधांचे परीक्षण करणे.

२) राजमन्नार समिती

👉स्थापना: १९६९ 
👉अहवाल सादर: १९७१
👉सदस्य: ३
        १. पी. व्ही. राजमन्नार (अध्यक्ष)
        २. डॉ. ए. लक्ष्मणस्वामी मुदलियार 
        ३. पी. चंद्रा रेड्डी 
👉महत्त्वाच्या शिफारसी:
   १.आंतरराज्यीय परिषद स्थापन करावी.
   २.शेषाधिकार राज्यांना द्यावेत.
   ३.वित्त आयोग ही कायमस्वरूपी संस्था असावी.
   ४.अखिल भारतीय सेवा रद्द करण्यात याव्यात.
   ५.नियोजन आयोग बरखास्त करून संविधानिक संस्था स्थापन करावी.

३) सरकारिया आयोग 

👉स्थापना: १९८३
👉अहवाल सादर: १९८८ 
👉सदस्य: ३
       १. रणजितसिंह सरकारिया (अध्यक्ष)
      २. बी. शिवरामन (सदस्य)
      ३. डॉ. एस. आर. सेन (सदस्य)
👉सचिव: रामसुब्रमण्यम


४) पुंछी आयोग 

👉स्थापना: 27 एप्रिल २००७
👉अध्यक्ष: मदन मोहन पुंछी 
👉अहवाल: २०१०
👉महत्त्वाची शिफारस: 
     1)राज्यपालांचा कार्यकाळ ५ वर्षे निश्चित असावा 
     2)राज्यपालाला हटवण्यासाठी महाभियोगासारखी प्रक्रिया असावी.
     3) राज्यपाल विद्यापीठाचे कुलपती घेण्याचे पद्धत रद्द करावी

कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

टिप्पणी पोस्ट करा