चालू घडामोडी

01) ब्राझीलचा सर्वोच्च राष्ट्रीय सन्मान - "द ग्रँड कॉलर ऑफ द नॅशनल ऑर्डर ऑफ द सदर्न क्रॉस" कोणाला प्रदान करण्यात आला ?

👉 नरेंद्र मोदी 

02) ब्राझील देशाने नुकतेच नरेंद्र मोदी यांना सर्वोच्च पुरस्काराने सन्मानित केले असून मोदींचा हा कितवा जागतीक सन्मान आहे ?

👉 २६ वा

03) १७व्या ब्रिक्स शिखर परिषदेपूर्वी कोणते दोन देश अधिकृतपणे न्यू डेव्हलपमेंट बँकेत शामील झाले आहेत ?

👉 कोलंबिया आणि उझबेकीस्तान

04) गर्शिनिया कुसुमाई फुलांसाठी प्रसिद्ध असलेल्या झाडाची नवीन प्रजातीचा शोध कोणत्या राज्यात लागला आहे ?

👉 आसाम

05) सुरिनाम देशाच्या पहिल्या महिला राष्ट्रपती म्हणून कोणाची निवड झाली आहे ?

👉 जेनिफर सायमन्स

06) FIDE women’s World cup २०२५ का आयोजन कोठे करण्यात येणार आहे ?

👉 जॉर्जिया

07) मुख्यमंत्री वृंदावन ग्राम योजना कोणत्या राज्याने सुरू केली आहे ?

👉 मध्य प्रदेश

08) अलिकडेच जन सुरक्षा संतुष्टी अभियान कोणत्या राज्याने सुरू केले आहे ?

👉 गुजरात 

09) ICC चे नवे मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) कोण बनले आहेत ?

👉 संजोग गुप्ता

10) नुकतेच गिरीश गांधी सामाजिक पुरस्काराने कोणाला सन्मानित करण्यात आले ?

👉 हेरंब कुलकर्णी, प्रतिभा कुलकर्णी

11) सहाव्या वित्त आयोगाचे अध्यक्ष कोण होते याचे निधन झाले आहे ?

👉 मुकेश खुल्लर

73 वी घटनादुरुस्ती (1992)

भारतीय राज्यघटनेत भाग IX समाविष्ट (कलम 243 ते 243-O)

1. परिचय

73 वी घटनादुरुस्ती 24 एप्रिल 1993 पासून लागू.

पंचायत राज संस्थांना घटनात्मक दर्जा प्राप्त झाला.

ग्रामीण स्वराज्य बळकट करण्यासाठी ही दुरुस्ती करण्यात आली.

2. घटनात्मक तरतुदी

कलम 243 – व्याख्या

कलम 243A – ग्रामसभा

कलम 243B – पंचायतांची रचना

कलम 243C – पंचायतांची संरचना

कलम 243D – आरक्षण

कलम 243E – कार्यकाळ

कलम 243F – अपात्रता

कलम 243G – अधिकार व जबाबदाऱ्या

कलम 243H – वित्तीय तरतुदी

कलम 243I – राज्य वित्त आयोग

कलम 243J – लेखापरीक्षण

कलम 243K – राज्य निवडणूक आयोग

कलम 243L ते 243O – इतर तरतुदी

3. पंचायत राजची त्रिस्तरीय रचना

1. जिल्हा परिषद

2. पंचायत समिती

3. ग्रामपंचायत

4. ग्रामसभा (कलम 243A)

गावातील सर्व मतदारांचा समावेश.

स्थानिक विकासात महत्त्वाची भूमिका.

वर्षातून किमान दोन सभा.

5. कार्यकाळ

प्रत्येक पंचायतचा कार्यकाळ 5 वर्षे.

मुदतपूर्व बरखास्त झाल्यास 6 महिन्यांत निवडणूक.

6. आरक्षण (कलम 243D)

SC/ST साठी लोकसंख्येच्या प्रमाणात आरक्षण.

महिलांसाठी किमान 1/3 आरक्षण.

अनेक राज्यांत 50% महिला आरक्षण.

7. पंचायतांचे अधिकार (कलम 243G)

11 व्या अनुसूचीतील 29 विषयांवर अधिकार.

शेती, पाणीपुरवठा, आरोग्य, शिक्षण, ग्रामीण विकास, रस्ते, सामाजिक कल्याण इत्यादी.

8. वित्तीय तरतुदी (कलम 243H)

कर, शुल्क व फी आकारण्याचे अधिकार.

राज्य वित्त आयोग दर 5 वर्षांनी.