⭕️ चार्टर अॅक्ट 1773
- 🟢 बंगालचा गव्हर्नर-जनरल
- 🟢 सर्वोच्च न्यायालयाची स्थापना
- 🟢 कंपनीच्या अधिकाऱ्यांसाठी खाजगी व्यापार प्रतिबंधित
- 🟢 कोर्ट ऑफ डायरेक्टर्सला अहवाल देण्याची जबाबदारी
---
⭕️ पिट्स इंडिया अॅक्ट 1784
- 🟢 बोर्ड ऑफ डायरेक्टर्स (BOD) आणि कोर्ट ऑफ डायरेक्टर्स (COD)
- 🟢 दुहेरी सरकार
---
⭕️ चार्टर अॅक्ट 1813
- 🟢 व्यापार मक्तेदारी रद्द
- 🟢 ख्रिस्ती धर्मप्रसारकांना भारतात येण्याची परवानगी
- 🟢 पाश्चिमात्य शिक्षणाची सुरुवात
---
⭕️ चार्टर अॅक्ट 1833
- 🟢 भारताचे गव्हर्नर-जनरल (लॉर्ड विल्यम बेंटिक)
---
⭕️ चार्टर अॅक्ट 1853
- 🟢 विधायी आणि कार्यकारी कार्यांचे विभाजन
- 🟢 खुल्या स्पर्धेतून निवड
- 🟢 भारतीय विधीमंडळात स्थानिक प्रतिनिधित्व
---
⭕️भारत सरकार 1858
- 🟢 गव्हर्नर-जनरल ते व्हाइसरॉय
- 🟢 कंपनीचे शासन समाप्त
- 🟢 नवीन कार्यालय - भारतासाठी राज्य सचिव
- 🟢 15 सदस्यांची भारताची परिषद
---
⭕️ भारतीय परिषद अॅक्ट 1861
1. 🟢 व्हाइसरॉयने काही भारतीयांना अशासकीय सदस्य म्हणून नामांकित करणे (राजा ऑफ बनारस, महाराजा ऑफ पटियाला, आणि सर दिनकर राव)
2. 🟢 बॉम्बे आणि मद्रासला विधायी अधिकार देऊन विकेंद्रीकरणाची प्रक्रिया सुरू केली
3. 🟢 बंगाल, उत्तर-पश्चिम प्रांत आणि पंजाबसाठी नवीन विधीमंडळाची स्थापना
4. 🟢 विधानसभेत व्यवसायाची अधिक सोयीची व्यवस्था करण्यासाठी व्हाइसरॉयला नियम आणि आदेश जारी करण्याचा अधिकार दिला ('पोर्टफोलिओ' प्रणाली)
5. 🟢 व्हाइसरॉयला अध्यादेश जारी करण्याचा अधिकार दिला (सहा महिने)
---
⭕️ भारतीय परिषद अॅक्ट 1892
- 🟢 आकार वाढवला पण अधिकृत बहुसंख्य ठेवली
- 🟢 बजेटवर चर्चा आणि प्रश्न विचारण्याची परवानगी
- 🟢 (मर्यादित आणि अप्रत्यक्ष निवडणुकीची तरतूद)
---
⭕️ भारतीय परिषद अॅक्ट 1909 (मॉर्ले-मिंटो सुधारणा)
- 🟢 विधीमंडळाच्या आकारात वाढ (16 ते 60)
- 🟢 केंद्रीय विधीमंडळात अधिकृत बहुसंख्य, प्रांतीय विधीमंडळात अशासकीय बहुसंख्य
- 🟢 पुरवणी प्रश्न विचारण्याची आणि बजेटवर प्रस्ताव सादर करण्याची परवानगी
- 🟢 कार्यकारी परिषदेत भारतीयांची नियुक्ती (सत्येंद्र प्रसाद सिन्हा - कायदा सदस्य)
- 🟢 मुस्लिमांसाठी सांप्रदायिक प्रतिनिधित्व
- 🟢 प्रेसिडेंसी कॉर्पोरेशन, चेंबर्स ऑफ कॉमर्स, विद्यापीठे आणि जमीनदारांचे प्रतिनिधित्व
---
⭕️ भारत सरकार अॅक्ट 1919 (मॉन्टेग्यू-चेम्सफोर्ड सुधारणा)
- 🟢 केंद्र आणि प्रांतीय विषयांचा वेगळा समावेश
- 🟢 प्रांतात द्वैध शासन प्रणालीचा प्रारंभ
- 🟢 विधीमंडळात द्विसदनीयता आणि थेट निवडणुका
- 🟢 व्हाइसरॉयच्या कार्यकारी मंडळातील 6 सदस्य भारतीय
- 🟢 सिख, भारतीय ख्रिश्चन, अँग्लो-इंडियन आणि युरोपियनचे प्रतिनिधित्व
- 🟢 भारतासाठी उच्चायुक्ताच्या नवीन कार्यालयाची स्थापना
- 🟢 सार्वजनिक सेवा आयोगाची स्थापना
- 🟢 प्रांतीय बजेट्सना केंद्र बजेट्सपासून विभक्त करणे
- 🟢 सांविधिक आयोगाची नियुक्ती
---
⭕️ भारत सरकार अॅक्ट 1935
- 🟢 संपूर्ण भारतीय महासंघ
- 🟢 तीन यादी - केंद्रीय यादी, प्रांतीय यादी, समवर्ती यादी
- 🟢 प्रांतात द्वैध शासन समाप्त आणि केंद्रात प्रारंभ
- 🟢 प्रांतात द्विसदनीयता
- 🟢 दबलेली वर्ग, महिला आणि श्रमिकांसाठी सांप्रदायिक प्रतिनिधित्व
- 🟢 भारतीय परिषदेचे उच्चाटन
- 🟢 रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया
- 🟢 केंद्रीय, प्रांतीय आणि संयुक्त सार्वजनिक सेवा आयोग
- 🟢 फेडरल कोर्ट
२५ फेब्रुवारी २०२६
काही महत्वपूर्ण प्रश्न व उत्तरे
अधिक माहितीसाठी नक्की पहा : www.yashacharajmarg.com
1. वसईचा तह कोणात झाला?
टिपू सुलतान – इंग्रज
दूसरा बाजीराव पेशवे – इंग्रज
रघुनाथ पेशवे – इंग्रज
पेशवे – पोर्तुगीज
उत्तर : दूसरा बाजीराव पेशवे – इंग्रज
2. पुढीलपैकी कोणते नेते प्रार्थना समाजाचे नेते नव्हते?
आत्माराव तर्खडकर
रा.गो. भांडारकर
गो.ग.आगरकर
न्यायमूर्ती म.गो. रानडे
उत्तर :गो.ग.आगरकर
3. कोणत्या कायद्याला काळा कायदा म्हणून संबोधण्यात आले?
पीट्स इंडिया
1935 चा कायदा
रेग्युलेटिंग अॅक्ट
रौलेक्ट अॅक्ट
उत्तर :रौलेक्ट अॅक्ट
4. भारताचा पहिला गव्हर्नर जनरल कोण?
सर वॉरन हेस्टिंग
लॉर्ड विल्यम बेटींक
लॉर्ड डलहौसी
लॉर्ड क्लोईव्ह
उत्तर :लॉर्ड विल्यम बेटींक
5. सन 1848 ते 1856 या दरम्यान अनेक संस्थाने कोणी खालसा केली?
लॉर्ड लिटन
लॉर्ड कर्झन
लॉर्ड क्लाईव्ह
लॉर्ड डलहौसी
उत्तर :लॉर्ड डलहौसी
6. —– रोजी उठावाचा पहिला भडका बराकपूर येथील लष्करी छावणीत उडाला?
29 मार्च 1857
26 मार्च 1857
28 डिसेंबर 1853
13 मार्च 1857
उत्तर :29 मार्च 1857
7 —– रोजी मेरठ छावणीतील हिंदी सैनिकांची पूर्ण फलटणच बंड करून उठली?
8 मे 1857
9 मे 1857
10 मे 1857
11 मे 1857
उत्तर :10 मे 1857
8. खालीलपैकी —– येथे 1857 चा उठाव झाला नव्हता?
अलाहाबाद
दिल्ली
मद्रास
अयोध्या
उत्तर :मद्रास
9. काँग्रेसचे 1936 चे पहिले ग्रामीण भागातील अधिवेशन कुठे भरले?
फैजपूर
आवडी
मद्रास
रामनगर
उत्तर :फैजपूर
10. चौरी-चौरा घटनेने —– हे आंदोलन संपुष्टात आले?
रौलट विरोधी सत्याग्रह
छोडो भारत
असहकार
सविनय कायदेभंग
उत्तर : असहकार
11. काँग्रेसच्या पहिल्या अधिवेशनाचे अध्यक्ष कोण होते?
व्योमेशचंद्र बॅनर्जी
दादाभाई नौरोजी
बद्रुद्दीन तैय्यबजी
महात्मा गांधी
उत्तर :व्योमेशचंद्र बॅनर्जी
12. स्थानिक स्वराज्य संस्थाचा कायदा कोणी केला?
रिपन
लिटन
डफरीन
कॉर्नवॉलिस
उत्तर :रिपन
13. स्वतंत्र भारताचे पहिले गव्हर्नर जनरल कोण?
लॉर्ड माऊंटबॅटन
सी. राजगोपालचारी
बॅरिस्टर जिना
सरदार पटेल
उत्तर :लॉर्ड माऊंटबॅटन
14. खुदाई खिदमतगार चे संस्थापक कोण होते?
महात्मा गांधी
मंहमद इक्बाल
खान अब्दुल गफारखान
मौलाना आझाद
उत्तर :खान अब्दुल गफारखान
15. भारतीय असंतोषाचे जनक असे कोणास म्हटले जाते?
मंगल पांडे
लोकमान्य टिळक
वीर सावरकर
गो.कृ.गोखले
उत्तर :लोकमान्य टिळक
16. जालियनवाला बाग हत्याकांडाच्या निषेधार्थ सर ही पदवी कोणी परत केली?
रवींद्रनाथ टागोर
लाला लजपतराय
लाला हरदयाळ
महात्मा गांधी
उत्तर :रवींद्रनाथ टागोर
17. सन 1857 च्या उठावाच्या वेळी गव्हर्नर जनरल कोण होते?
लॉर्ड कॅनिंग
लॉर्ड डलहौसी
लॉर्ड बेंटिक
लॉर्ड रिपन
उत्तर :लॉर्ड कॅनिंग
18. राष्ट्रीय काँग्रेसच्या स्थापनेत कोणत्या इंग्रज अधिकार्याने पुढाकार घेतला?
लॉर्ड रिपन
अॅलन ह्युम
लॉर्ड डफरिन
लॉर्ड कर्झन
उत्तर :अॅलन ह्युम
19. 1905 ची फाळणी कोणी अंमलात आणली?
लॉर्ड कर्झन
लॉर्ड मिंटो
लॉर्ड चेम्सफोर्ड
पंचम जॉर्ज
उत्तर :लॉर्ड कर्झन
20. मुस्लिम लीगची स्थापना केव्हा झाली?
1905
1906
1907
1908
उत्तर : 1906
२०१४ नंतर मोदी सरकारच्या प्रमुख योजना
अधिक माहितीसाठी नक्की पहा : www.yashacharajmarg.com
🔷 १. आर्थिक समावेशन, बँकिंग आणि विमा क्षेत्र
➤ प्रधानमंत्री जन-धन योजना – २०१४
➤ प्रधानमंत्री जीवन ज्योती विमा योजना – २०१५
➤ प्रधानमंत्री सुरक्षा विमा योजना – २०१५
➤ अटल पेंशन योजना – २०१५
➤ प्रधानमंत्री मुद्रा योजना – २०१५
➤ स्टॅंड-अप इंडिया योजना – २०१६
➤ पीएम स्वनिधी योजना – २०२०
➤ प्रधानमंत्री सूक्ष्म उद्यम विकास योजना – २०१६
➤ प्रधानमंत्री श्रमिक सेतु योजना – २०२१
➤ पीएम गरीब कल्याण योजना – २०२०
➤ डिजिटल पेमेंट मिशन – २०१६
➤ जनसुरक्षा अभियान – २०१७
➤ प्रधानमंत्री वय वंदना योजना – २०१७
➤ प्रधानमंत्री व्यापारी मानधन योजना – २०१९
➤ ई-रुपी डिजिटल पेमेंट प्लॅटफॉर्म – २०२१
🔷 २. ग्रामीण विकास व पायाभूत सुविधा
➤ प्रधानमंत्री ग्राम सडक योजना – II टप्पा – २०१५
➤ प्रधानमंत्री आवास योजना (ग्रामीण) – २०१६
➤ दीनदयाळ उपाध्याय ग्राम ज्योती योजना – २०१५
➤ सौभाग्य योजना (सर्वांसाठी वीज) – २०१७
➤ प्रधानमंत्री कृषी सिंचाई योजना – २०१५
➤ जल जीवन मिशन – २०१९
➤ मिशन अंत्योदय – २०१७
➤ राष्ट्रीय ग्रामीण आजीविका अभियान – 2011
➤ प्रधानमंत्री ग्रामीण डिजिटल साक्षरता अभियान – २०१७
➤ हर घर नल मिशन – २०१९
➤ प्रधानमंत्री ग्रामीण विकास फंड – २०१८
➤ प्रधानमंत्री आदर्श ग्राम योजना – २०१५
➤ उज्ज्वला योजना (ग्रामीण महिलांसाठी गॅस कनेक्शन) – २०१६
➤ प्रधानमंत्री ग्रामीण रोजगार गारंटी सुधार मोहीम – २०१८
🔷 ३. शहरी विकास व गृहनिर्माण
➤ स्मार्ट सिटी मिशन – २०१५
➤ प्रधानमंत्री आवास योजना (शहरी) – २०१५
➤ अटल मिशन फॉर रेजुवनेशन अँड अर्बन ट्रान्सफॉर्मेशन (AMRUT) – २०१५
➤ स्वच्छ भारत अभियान (शहरी) – २०१४
➤ सबका घर योजना – २०१८
➤ शहरी क्लस्टर विकास योजना – २०१७
➤ राष्ट्रीय शहरी आरोग्य अभियान – २०१६
➤ शहरी जीवन उपार्जन मिशन (NULM) – २०१५
➤ ग्रीन सिटी मिशन – २०१९
🔷 ४. कृषी व शेतकरी कल्याण
➤ प्रधानमंत्री फसल विमा योजना – २०१६
➤ प्रधानमंत्री किसान सम्मान निधी योजना – २०१९
➤ प्रधानमंत्री कृषी सिंचाई योजना – २०१५
➤ नॅशनल गोकुल मिशन – २०१४
➤ सॉयल हेल्थ कार्ड योजना – २०१५
➤ कृषक समृद्धी योजना – २०१८
➤ ई-नाम (National Agriculture Market) – २०१६
➤ पीएम किसान मानधन योजना – २०१९
➤ हर खेत को पानी योजना – २०१६
➤ कृषी पायाभूत गुंतवणूक निधी – २०२०
➤ परंपरागत कृषी विकास योजना – २०१५
➤ नीम कोटेड युरिया योजना – २०१५
➤ किसान ड्रोन योजना – २०२२
➤ ग्रीन एनर्जी बायो एथेनॉल मिशन – २०१८
➤ पशुपालन विकास योजना – २०१७
🔷 ५. आरोग्य, पोषण आणि स्वच्छता
➤ आयुष्मान भारत – प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजना – २०१८
➤ स्वच्छ भारत मिशन – २०१४
➤ प्रधानमंत्री मातृ वंदना योजना – २०१७
➤ पोषण अभियान – २०१८
➤ मिशन इंद्रधनुष – २०१४
➤ प्रधानमंत्री सुरक्षित मातृत्व अभियान – २०१६
➤ राष्ट्रीय डिजिटल आरोग्य मिशन – २०२०
➤ ई-संजीवनी टेलिमेडिसिन सेवा – २०२०
➤ प्रधानमंत्री आरोग्य सुरक्षा योजना – २०१६
➤ मिशन सक्ती (महिला व बाल सुरक्षा) – २०२१
➤ प्रधानमंत्री औषध योजना – २०१५
➤ आयुष्मान भारत हेल्थ इन्फ्रास्ट्रक्चर मिशन – २०२१
🔷 ६. शिक्षण, कौशल्य व रोजगार
➤ प्रधानमंत्री कौशल विकास योजना – २०१५
➤ राष्ट्रीय शिक्षण धोरण – २०२०
➤ पीएम ई-विद्या कार्यक्रम – २०२०
➤ राष्ट्रीय अप्रेंटिसशिप प्रचार योजना – २०१६
➤ स्टार्टअप इंडिया – २०१६
➤ स्किल इंडिया मिशन – २०१५
➤ डिजिटल इंडिया – २०१५
➤ प्रधानमंत्री युवाशक्ति अभियान – २०२२
➤ शिक्षण संकल्प २०२१ – २०२१
➤ मिशन कर्मयोगी – २०२०
➤ पीएम रोझगार प्रोत्साहन योजना – २०१७
➤ आत्मनिर्भर भारत रोजगार योजना – २०२०
🔷 ७. महिला व बाल विकास
➤ बेटी बचाओ, बेटी पढाओ – २०१५
➤ प्रधानमंत्री मातृ वंदना योजना – २०१७
➤ उज्ज्वला योजना – २०१६
➤ मिशन शक्ती – २०२१
➤ महिला ई-हाट – २०१६
➤ स्वाधार गृह योजना – २०१५
➤ वन स्टॉप सेंटर योजना – २०१५
➤ राष्ट्रीय बाल संरक्षण योजना – २०१६
➤ पोषण ट्रॅकर योजना – २०२०
🔷 ८. पर्यावरण, ऊर्जा आणि हवामान
➤ उजाला योजना (एलईडी वितरण) – २०१५
➤ राष्ट्रीय सौर मिशन – २०१५
➤ ग्रीन इंडिया मिशन – २०१६
➤ ऊर्जा संरक्षण अभियान – २०१७
➤ जल शक्ति अभियान – २०१९
➤ राष्ट्रीय स्वच्छ ऊर्जा निधी – २०१५
➤ अमृत सरोवर अभियान – २०२२
➤ हायड्रोजन मिशन इंडिया – २०२१
➤ नॅशनल बायोगॅस मिशन – २०१८
🔷 ९. उद्योग, उद्योजकता आणि तंत्रज्ञान
➤ मेक इन इंडिया – २०१४
➤ डिजिटल इंडिया – २०१५
➤ स्टार्टअप इंडिया – २०१६
➤ आत्मनिर्भर भारत अभियान – २०२०
➤ राष्ट्रीय लॉजिस्टिक्स धोरण – २०२२
➤ सेमीकंडक्टर मिशन – २०२१
➤ उत्पादन प्रोत्साहन योजना (PLI Scheme) – २०२०
➤ भारतमाला परियोजना – २०१७
➤ सागरमाला प्रकल्प – २०१५
➤ GATI SHAKTI राष्ट्रीय मास्टर प्लॅन – २०२१
➤ Make in India 2.0 – २०२१
🔷 १०. सामाजिक सुरक्षा व कल्याण
➤ प्रधानमंत्री गरीब कल्याण योजना – २०२०
➤ प्रधानमंत्री श्रम योगी मानधन योजना – २०१९
➤ राष्ट्रीय सामाजिक सहाय्यता कार्यक्रम – 1995
➤ पीएम ट्रायबल उद्यम मिशन – २०२२
➤ वन धन योजना – २०१८
➤ ई-श्रम पोर्टल – २०२१
➤ दिव्यांगजन सशक्तीकरण योजना – २०१५
➤ राष्ट्रीय वृद्धजन सन्मान योजना – २०१७
➤ अनाथ बाल सहाय योजना – २०२१
🔷 ११. पायाभूत सुविधा व वाहतूक
➤ भारतमाला परियोजना – २०१७
➤ सागरमाला प्रकल्प – २०१५
➤ UDAN योजना – २०१६
➤ स्मार्ट पोर्ट्स इंडिया प्रकल्प – २०१८
➤ राष्ट्रीय महामार्ग ग्रिड योजना – २०१९
➤ रेल्वे इलेक्ट्रिफिकेशन मिशन – २०१८
➤ एक भारत श्रेष्ठ भारत अभियान – २०१५
➤ गती शक्ती योजना – २०२१
➤ प्रधानमंत्री गतिशक्ति राष्ट्रीय मास्टर प्लॅन – २०२१
🔷 १२. डिजिटल प्रशासन आणि पारदर्शक शासन
➤ डिजिटल इंडिया – २०१५
➤ ई-गव्हर्नन्स मिशन मोड प्रकल्प – २०१६
➤ गव्हर्नमेंट ई-मार्केटप्लेस (GeM) – २०१६
➤ मिशन कर्मयोगी – २०२०
➤ ई-ऑफिस प्रकल्प – २०१८
➤ जनसुविधा केंद्र – २०१५
➤ ई-कोर्ट मिशन – २०१७
➤ पीएम गती शक्ती पोर्टल – २०२१
🔷 १३. राष्ट्रीय सुरक्षा आणि सीमाविकास
➤ भारतमाला आणि सीमावर्ती रस्ते योजना – २०१७
➤ राष्ट्रीय संरक्षण उद्योग धोरण – २०१८
➤ राष्ट्रीय सायबर सुरक्षा धोरण – २०२०
➤ डिफेन्स इनोव्हेशन ऑर्गनायझेशन – २०१८
➤ मिशन रक्षा आत्मनिर्भरता – २०२०
🔷 १४. विशेष प्रादेशिक व सामाजिक योजनाः
➤ उत्तर-पूर्व विकास योजना – २०१६
➤ आकांक्षी जिल्हा कार्यक्रम – २०१८
➤ आकांक्षी ब्लॉक कार्यक्रम – २०२३
➤ मिशन अंत्योदय – २०१७
➤ डेस्टिनेशन नॉर्थ-ईस्ट – २०१९
➤ प्रधानमंत्री विकास योजना (PM-VIKAS) – २०२३
➤ मिशन मोड शेड्युल्ड ट्रायब विकास – २०२२
🇮🇳 भारताचे व्हाईसरॉय
१) लॉर्ड कॅनिंग (१८५६-१८६२) 🏛️
➤ १८५७ चा उठाव – शेवटचा गव्हर्नर जनरल व पहिला व्हाईसरॉय
➤ भारतात व्हाईसरॉय प्रणालीची सुरुवात
➤ कलकत्ता, मुंबई, मद्रास उच्च न्यायालयांची स्थापना (१८६१)
➤ इंडियन कौन्सिल ॲक्ट १८६१ अमलात
➤ ईस्ट इंडिया कंपनीचे शासन समाप्त होऊन ब्रिटिश क्राउनकडे सत्ता
२) लॉर्ड मेयो (१८६९-१८७२) 📊
➤ भारतातील पहिली अधिकृत जनगणना (१८७२)
➤ आर्थिक विकेंद्रीकरणाचे जनक
➤ मेयो कॉलेज, अजमेर – राजपूताना सरदारांसाठी
➤ अंडमान भेटीदरम्यान हत्या
३) लॉर्ड लिटन (१८७६-१८८०) ⚔️
➤ दिल्ली दरबार – राणी व्हिक्टोरियाला कैसर-ए-हिंद पदवी
➤ देशी वृत्तपत्र कायदा (Vernacular Press Act, 1878)
➤ सर्वात भीषण दुष्काळ (१८७६-७८)
➤ शस्त्र कायदा (Arms Act, 1878)
➤ आर्थिक काटकसर धोरण
४) लॉर्ड रिपन (1880-1884) 🏛️📘
➤ स्थानिक स्वराज्याचा जनक – १८८२ चा रेजोल्यूशन
➤ हंटर शिक्षण आयोग (१८८२)
➤ इल्बर्ट बिल विवाद (१८८३)
➤ प्रेसवरील निर्बंध हटवले
५) लॉर्ड डफरिन (१८८४-१८८८) 🇮🇳
➤ १८८५ – भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस स्थापना
➤ काँग्रेसविषयी “Dufferin Report”
६) लॉर्ड कर्झन (१८९९-१९०५) 🗺️
➤ बंगालची फाळणी (१९०५)
➤ सहकारी पतपेढी कायदा (1904)
➤ प्राचीन स्मारक संरक्षण कायदा (1904)
➤ इंडियन युनिव्हर्सिटी ॲक्ट (1904)
७) लॉर्ड मिंटो (१९०५-१९१०) 🕌
➤ मोर्ले-मिंटो सुधारणा कायदा १९०९
➤ मुस्लिमांसाठी स्वतंत्र मतदारसंघ
➤ मुस्लिम लीगचे प्रोत्साहन
८) लॉर्ड हार्डिंग (१९१०-१९१६)
➤ बंगालची फाळणी रद्द (१९११)
➤ राजधानी कलकत्ता → दिल्ली
➤ दिल्ली दरबार (१९११)
➤ बॉम्ब हल्ला (क्रांतिकारकांनी)
९) लॉर्ड चेम्सफर्ड (१९१६-१९२१) 📜
➤ मॉंटेग्यू-चेम्सफर्ड सुधारणा १९१९
➤ प्रांतिक द्विगुही शासन
➤ रौलट अक्ट (काळा कायदा), १९१९
➤ जालियनवाला बाग हत्याकांड
१०) लॉर्ड आयर्विन (१९२६-१९३१) 🕊️
➤ सायमन कमिशनविरोधी आंदोलन
➤ पहिली गोलमेज परिषद (१९३०)
➤ गांधी-आयर्विन करार
➤ सविनय कायदेभंग आंदोलन
११) लॉर्ड वेलिंग्टन (१९३१-१९३६)
➤ दुसरी गोलमेज परिषद
➤ रामसे मॅक्डोनाल्डचा जातीय निवाडा
➤ गांधी-आंबेडकर पुणे करार
➤ भारत सरकार कायदा १९३५
१२) लॉर्ड लिनलिथगो (१९३६-१९४४) 🌏
➤ १९३७ प्रांतिक निवडणुका
➤ प्रांतिक सरकारांचे राजीनामे
➤ क्रिप्स मिशन (१९४२)
➤ भारत छोडो आंदोलन (१९४२)
१३) लॉर्ड वेव्हेल (१९४४-१९४७) 🏛️
➤ सिमला परिषद
➤ हंगामी सरकार
➤ त्रिमंत्री (कॅबिनेट) मिशन योजना
➤ संविधान सभेची स्थापना
१४) लॉर्ड माऊंटबॅटन (१९४७-१९४८) 🇮🇳
➤ ३ जून १९४७ – माऊंटबॅटन योजना
➤ भारताचा विभाजन निर्णय
➤ १५ ऑगस्ट १९४७ – भारत स्वातंत्र्य
➤ संस्थानांचे विलिनीकरण प्रोत्साहन
अधिक माहितीसाठी नक्की पहा : www.yashacharajmarg.com
पोषण (Nutrition)
🔷 अर्थ व प्रकार
➤ पोषण म्हणजे शरीराच्या वाढीस, दुरुस्तीला आणि ऊर्जानिर्मितीसाठी आवश्यक घटकांचे सेवन.
➤ पोषक घटक सहा प्रकारचे असतात – कार्बोहायड्रेट्स, प्रोटीन्स, फॅट्स, व्हिटॅमिन्स, मिनरल्स आणि पाणी.
🔷 १. कार्बोहायड्रेट्स (Carbohydrates)
➤ रासायनिक दृष्ट्या हे C, H, O पासून बनलेले असतात.
➤ ऊर्जेचा मुख्य स्रोत (1 ग्रॅम = 4 कॅलरी).
➤ सामान्य सूत्र: Cₙ(H₂O)ₙ
कार्बोहायड्रेट्सचे प्रकार
(अ) मोनोसॅकॅराइड्स (Monosaccharides)
➤ एकच साखरेचा घटक असतो.
➤ उदा. ग्लुकोज, फ्रक्टोज, गॅलॅक्टोज.
➤ ग्लुकोज = रक्तातील साखर (Blood Sugar).
➤ फ्रक्टोज = फळांमधील साखर.
(ब) डायसॅकॅराइड्स (Disaccharides)
➤ दोन मोनोसॅकॅराइड्स एकत्र येऊन बनतात.
➤ उदा.
सुक्रोज = ग्लुकोज + फ्रक्टोज (ऊस साखर)
लॅक्टोज = ग्लुकोज + गॅलॅक्टोज (दुधातील साखर)
माल्टोज = ग्लुकोज + ग्लुकोज (धान्यातील साखर)
(क) पॉलीसॅकॅराइड्स (Polysaccharides)
➤ अनेक मोनोसॅकॅराइड्स एकत्र येऊन बनतात.
➤ उदा. स्टार्च, ग्लायकोजन, सेल्युलोज.
➤ स्टार्च – वनस्पतींमध्ये साठवण ऊर्जा.
➤ ग्लायकोजन – प्राण्यांमध्ये साठवण ऊर्जा.
➤ सेल्युलोज – वनस्पतींच्या पेशीभित्तीचे घटक.
महत्त्व:
➤ शरीराला त्वरित ऊर्जा पुरवतात.
➤ फॅट्सच्या ऑक्सिडेशनसाठी आवश्यक.
➤ नर्व्हस सिस्टमसाठी महत्त्वाचे इंधन.
🔷 २. प्रोटीन्स (Proteins)
➤ हे अमिनो आम्लांपासून (Amino acids) बनतात.
➤ सूत्र: C, H, O, N आणि काहीवेळा S व P.
➤ 1 ग्रॅम प्रोटीन = 4 कॅलरी ऊर्जा देते.
प्रोटीन्सचे प्रकार
(अ) साधे प्रोटीन (Simple proteins)
➤ पूर्णतः अमिनो आम्लांपासून बनलेले.
➤ उदा. अल्ब्युमिन, ग्लोब्युलिन, केराटिन.
(ब) संयुक्त प्रोटीन (Conjugated proteins)
➤ प्रोटीन + नॉन-प्रोटीन घटक.
➤ उदा. हेमोग्लोबिन (प्रोटीन + हीम), लिपोप्रोटीन, गायक प्रोटीन.
(क) व्युत्पन्न प्रोटीन (Derived proteins)
➤ मूळ प्रोटीनच्या रासायनिक बदलांमुळे तयार झालेले.
➤ उदा. पेप्टोन, प्रोटिओस.
प्रोटीनचे गुणधर्म (Properties of Proteins)
➤ Denaturation:
तापमान, आम्ल किंवा क्षारामुळे प्रोटीनची रचना बदलते.
उदा. अंड्याचा पांढरा भाग गरम केल्यावर घट्ट होणे.
➤ Coagulation (गोठविणे):
द्रवरूप प्रोटीन ठोस रूपात येणे.
उदा. दुधाचे दही बनणे.
➤ Amphoteric nature:
प्रोटीनमध्ये आम्ल आणि क्षार दोन्ही गुणधर्म असतात.
➤ Hydration property:
पाण्याशी संयोग करून फुगण्याची क्षमता.
➤ Buffering property:
शरीरातील pH स्थिर ठेवण्यास मदत.
➤ Biuret test positive:
प्रोटीन उपस्थिती तपासण्यासाठी.
महत्त्व:
➤ शरीराची वाढ, पेशींची दुरुस्ती, एन्झाइम्स आणि हार्मोन्सची निर्मिती.
➤ उदा. अंडी, दूध, डाळी, मांस, कडधान्ये.
🔷 ३. फॅट्स / लिपिड्स (Fats/Lipids)
➤ C, H, O घटक असतात.
➤ 1 ग्रॅम फॅट = 9 कॅलरी ऊर्जा देते.
प्रकार:
➤ साधे फॅट्स – ट्रायग्लिसराइड्स.
➤ संयुक्त फॅट्स – फॉस्फोलिपिड्स, लिपोप्रोटिन्स.
➤ व्युत्पन्न फॅट्स – स्टेरॉल्स (उदा. कोलेस्ट्रॉल).
महत्त्व:
➤ ऊर्जा साठवणूक, अंगरक्षण, ऊष्णतारोधक थर.
➤ व्हिटॅमिन A, D, E, K शोषणासाठी आवश्यक.
🔷 ४. व्हिटॅमिन्स (Vitamins)
➤ शरीरात ऊर्जा निर्माण करत नाहीत पण एन्झाइम क्रियांना मदत करतात.
(अ) चरबीद्रव्य विद्राव्य (Fat-soluble vitamins): A, D, E, क
Vitamin A:कॅरोटीन
➤ डोळ्यांच्या दृष्टीसाठी आवश्यक.
➤ स्रोत – गाजर, बटर, मासे तेल.
➤ कमतरता – रातांधळेपणा (Night blindness).
Vitamin D:कॅल्सीफेरोल
➤ हाडांच्या मजबुतीसाठी, कॅल्शियम शोषणासाठी.
➤ स्रोत – सूर्यप्रकाश, मासे तेल, अंडी.
➤ कमतरता – रिकेट्स, ऑस्टिओमलेशिया.
Vitamin E:
➤ प्रजनन व पेशींचे रक्षण.
➤ स्रोत – बदाम, तेलबिया, हिरवी पालेभाजी.
➤ कमतरता – स्नायू कमजोरी.
Vitamin K:
➤ रक्त गोठविण्यासाठी आवश्यक.
➤ स्रोत – पालेभाज्या, आतड्यांतील जीवाणू.
➤ कमतरता – रक्तस्त्राव वाढणे.
(ब) पाण्यद्रव्य विद्राव्य (Water-soluble vitamins): B-कॉम्प्लेक्स आणि C
Vitamin B₁ (थायामिन):
➤ नर्व्हस सिस्टीमसाठी आवश्यक.
➤ कमतरता – बेरीबेरी.
Vitamin B₂ (रायबोफ्लेविन):
➤ त्वचा आणि डोळ्यांसाठी.
➤ कमतरता – तोंडाच्या कोपऱ्यांवर जखमा.
Vitamin B₃ (नायसिन):
➤ एन्झाइम क्रिया.
➤ कमतरता – पेलाग्रा.
Vitamin B₆ (पायरीडॉक्सिन):
➤ प्रोटीन चयापचय.
➤ कमतरता – अशक्तपणा.
Vitamin B₁₂ (सायनोकॉबॅलामिन):
➤ रक्तनिर्मिती.
➤ कमतरता – पर्निशस अनिमिया.
Vitamin C (अस्कॉर्बिक आम्ल):
➤ रोगप्रतिकारशक्ती, कोलेजन निर्मिती.
➤ स्रोत – संत्री, लिंबू, आवळा.
➤ कमतरता – स्कर्वी.
🔷 ५. खनिजे (Minerals)
➤ शरीरात हाडे, दात, रक्त, स्नायूंसाठी आवश्यक.
अधिक माहितीसाठी नक्की पहा : www.yashacharajmarg.com
काकोरी ट्रेन ॲक्शन (1925)
1.📍 ऐतिहासिक पार्श्वभूमी➤ उत्तर प्रदेश सरकारने या घटनेच्या नावात बदल करून "काकोरी ट्रेन लूट"ऐवजी "काकोरी ट्रेन ॲक्शन" असे केले आहे.
➤ ➤ यामागे उद्देश क्रांतिकारकांचे राष्ट्रवादी योगदान अधोरेखित करणे हा आहे.
2.📍 घटना व दिनांक
➤ 9 ऑगस्ट 1925 रोजी लखनऊजवळ काकोरी गावाजवळ उत्तर रेल्वे मार्गावर दरोडा टाकण्यात आला.
➤ ➤ या दरोड्याचा उद्देश सरकारकडून मिळणाऱ्या निधीचा वापर सशस्त्र क्रांतीसाठी करणे होता.
3.📍 सहभागी क्रांतिकारक
➤ राम प्रसाद बिस्मिल
➤ अशफाकुल्ला खान
➤ राजेंद्र लाहिरी
➤ ठाकूर रोशन सिंह
➤ ➤ या चौघांना 19 डिसेंबर 1927 रोजी फाशी देण्यात आली.
4.📍 दरोड्याचे नियोजन - हिंदुस्थान रिपब्लिकन असोसिएशन (HRA)
➤ HRA ची स्थापना राम प्रसाद बिस्मिल यांनी 1924 मध्ये केली.
➤ ➤ चौरी चौरा घटनेनंतर गांधीजींनी असहकार आंदोलन मागे घेतले. त्यामुळे हिंसक क्रांतीकडे तरुण वळले.
➤ पक्षाचे इतर प्रमुख सदस्य:
➤ ➤ सचिंद्रनाथ सन्याल
➤ ➤ जोगेशचंद्र चॅटर्जी (अनुशीलन समितीचे सदस्य)
5.📍 पक्षाचे विचारसरणी व उद्दिष्टे
➤ लाला हर दयाल यांच्या प्रेरणेतून पक्षाचा घटनात्मक मसुदा अलाहाबाद येथे तयार झाला.
➤ सचिंद्रनाथ सन्याल यांनी 'क्रांतिकारी' नावाचा जाहीरनामा लिहिला.
➤ ➤ उद्दिष्ट: ब्रिटीश सत्तेची उलथापालथ करून "फेडरल रिपब्लिक ऑफ द युनायटेड स्टेट्स ऑफ इंडिया" स्थापणे.
➤ ➤ सार्वत्रिक मताधिकाराची जोरदार मागणी करण्यात आली होती.
6.📍 पुढील सहभागी क्रांतिकारक व विस्तार
➤ 1924-25 मध्ये अनेक तरुण क्रांतिकारक पक्षात सामील झाले:
➤ ➤ भगतसिंग
➤ ➤ सुखदेव
➤ ➤ चंद्रशेखर आझाद
➤ पक्षाचे नाव पुढे "हिंदुस्थान सोशलिस्ट रिपब्लिकन असोसिएशन (HSRA)" असे ठेवण्यात आले.
7.📍 ऐतिहासिक महत्त्व व स्मरण
➤ काकोरी ॲक्शन ही घटना भारतीय क्रांतिकारी इतिहासातील मैलाचा दगड ठरली.
➤ ➤ ती एक सुसंघटित आणि धाडसी योजना होती, ज्यात क्रांतिकारकांनी ब्रिटिश सत्तेला थेट आव्हान दिले.
➤ या घटनेला आता 100 वर्ष होत चालली आहेत – त्यामुळे इतिहासातील या धाडसपूर्ण क्रांतीस पुन्हा उजाळा देणे गरजेचे आहे.
8.📍 शिकवण व प्रेरणा
➤ देशासाठी बलिदान, साहस, संघटन आणि विचारसरणी यांचे उत्तम उदाहरण.
➤ ➤ या क्रांतिकारकांनी जात, धर्म वा भाषा न पाहता एकत्र येऊन देशासाठी प्राण अर्पण केले.
➤ आधुनिक भारतात या क्रांतीचा आदर्श सामाजिक सलोखा, स्वाभिमान व जबाबदारीसाठी प्रेरणा ठरतो.
विज्ञान प्रश्नसंच
🌸मानवी डोळ्याचा कोणता भाग आत येणाऱ्या किरणांना नियंत्रित करतो?
१) कोरनिआ
२) इरीस✅
३) प्युपील
४) रेटीना
🌸सार्वजनिक सभागृहात किंवा प्रेक्षागृहात ध्वनी विषयक दर्जा हा निकृष्ट ठरण्याचे कारण .....असते?
१) आंतर परावर्तन
२) सस्पंदन
३) निनाद✅✅
४) स्पंदन
🌸अनियततापी (cold blooded) प्राण्यांच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान सत्य आहे?
१) रक्त गोठलेले असणे
२) रक्त थंड असणे
३) शरीराचे तापमान बाहेरच्या तापमानानुसार बदलत असते.✅✅
४) शरीराचे तापमान स्थिर असते.
🌸१ ग्रॅम हिमोग्लोबीन ......ml oxygen चे वहन करतो.
१) १.३६
२) १.३४✅✅
३) १.३८
४) १.३३
🌸 स्पायरोगायचे प्रजनन (reproduction) खालीलपैकी ......पद्धतीने होते.
१) शाकीय
३) लैंगिक
२) शाकीय आणि लैंगिक ✅✅
४) शाकीय ही नाही आणि लैंगिक ही नाही
🌸'पेशी' हे नाव कोणत्या शास्त्रज्ञाने प्रथम वापरात आणले?
१) जगदीश चंद्र बोस
२) कॕमिलो गोल्गी
३) रॉबर्ट हुक✅✅
४) रॉबर्ट ब्राऊन
🌸मानवाच्या सर्वसाधारण आरोग्याविषयी संबंधित "ब्रोका निर्देशक" खालीलापैकी कोणाच्या वजाबाकीने मिळतो??
१) कि. ग्रॅम मधील वजन आणि मीटर मधील उंची
२) सेंमी. मधील उंची आणि १००✅✅
३) मीटर मधीला उंची आणि कि. ग्रॅम मधील वजन
४) कि. ग्रॅम मधील वजन आणि सेंमी. मधील उंची
🌸 खगोलशास्राला समर्पित केलेली भारताची पहिली अंतरिक्ष उपग्रह वेधशाळा.....होय.
१) ॲस्ट्रोनॉट
२) मार्स अॉर्बिटर मिशन
३) ॲस्ट्रोसॕट✅✅
४) यापैकी नाही
🌸वनस्पती तेलाचे क्षपण केले की,त्यापासून वनस्पती तूप मिळते. या अभिक्रियेत कोणते उत्प्रेरक कार्य करते?
१) मँग्नीज अॉक्साइड
२) रेनी निकेल ✅✅
३) कोबाल्ट
४) झिंक
🌸इलेक्ट्रीक हिटींग एलीमेंट साधारणतः कोणत्या धातुपासुन बनविलेले असतात?
१) टंगस्टन
२) ब्रान्झ
३) नायक्रोम✅✅
४) अॉरगान
उद्याच्यार्यामध्ये खालीलपैकी कोणते ऍसिड असते?*
💚 बयुटिरिक
💜 लक्टरीक
❤️ फोर्मिक
💛 *सायट्रिक ☑️*
उत्तम उत्पादन देणारी कोंबडी कोणती?
💚 - कादारनाथ
💜 - हेल आयलंड रेड
❤️ - ब्रम्हा
💛 - *लेगहॉर्न ☑️*
महाराष्ट्रातील आर्थिक दृष्ट्या महत्वाचे वने खालीलपैकी कोणती?
💚 - गवताळ कुरणे
💜 - सदाहरित वृक्षांची वने ☑️
❤️ - पानझडी वृक्षांची वने
💛 - उंच वृक्षांची वने
इलियड व ओडिसी या महाकाव्याची रचना .... यांनी केली?
💚 - होमर ☑️
💜 - सेक्रेटिस
❤️ - पिंडार
💛 - सॉफिकलीस
आधुनिक आवर्त सारणी मध्ये तांबे चा अनुक्रमांक किती आहे?
💚 - 26 ☑️
💜 - 59
❤️ - 49
💛 - 29
न्यूट्रॉन चा शोध कोणी लावला ?
💚 - जेम्स चॅडविक ☑️
💜 - न्यूटन
❤️ - रुदरफोर्ड
💛 - जे जे थॉमसन
महाराष्ट्राच्या पठारी प्रदेशात .... मृदा विकसित झाली आहे ?
💚 - काळी ☑️
💜 - करडी
❤️ - वालुकामय
💛 - लाल
सजदा व पाबोस प्रथा कोणत्या सुलतानाने सुरु केली?
💚 - *बल्बन ☑️*
💜 - राजिया सुलतान
❤️ - अल्लाउद्दीन खिलजी
💛 - यापैकी नाही
NTPC ची स्थापना केव्हा झाली?
💚 - 1973
💜 - *1975 ☑️*
❤️ - 1982
💛 - 1966
पृथ्वी सूर्यापासून जास्तीत जास्त अंतरावर असते त्या अवस्तेला काय म्हणतात?
💚 - उपसूर्य
💜 - अपसूर्य ☑️
❤️ - भ्रमणसूर्य
💛 - बहिर्यसूर्य
..... जीवनसत्व याला सायनोकोबालमीन पण म्हणतात.?
💚 - बी12 ☑️
💜 - बी 8
❤️ - बी3
💛 - बी7
बहिर्वक्र भिंगाच्या साहाय्याने कोणता दृष्टिदोष दूर केला जातो?
💚 - दुरदृष्टीता ☑️
💜 - लंबदृष्टीता
❤️ - निकटदृष्टीता
💛 - यापैकी नाही
बालकवी कोणाला म्हणतात?
💚 - त्र्यम्बक बापूजी ठोंबरे ☑️
💜 - गोविंद करंदीकर
❤️ - प्रल्हाद केशव अत्रे
💛 - यापैकी नाही
झाशीची राजा जेव्हा दत्तक पुत्र घेतला होता त्याचे नाव काय?
💚 - सयाजीराव
💜 - दामोदर ☑️
❤️ - यशवंतराव
💛 - धोंडोपंत
उस्मानाबाद हे शहर कोणत्या नदीकाठी वसले आहे?
💚 - वैतरणा
💜 - कुंबी
❤️ - तेरणा ☑️
💛 - भोगावती
सेस्मोग्राफ हे कोणत्या ओरकाराचे उपकरण आहे?
💚 - क्षारमापक
💜 - वक्रातामापाक
❤️ - भूकंपनोद मापक ☑️
💛 - यापैकी नाही
सलवा जुडूम हे काय आहे?
💚 - नक्षलवादी संघटना
💜 - राजनैतिक पक्ष
❤️ - NGO
💛 - नक्षलवाद विरोधी संघटना ☑️
मिशी भादारने या वाक्यप्रचाराचा योग्य अर्थ सांगा?
💚 - मिशी काढून टाकणे
💜 - मिशी कातरने
❤️ - मिशी वाढविणे
💛 - बेअब्रू करणे ☑️
ध्वनी तरंगाचे प्रसारण कशातून होत नाही?
💚 - स्थायु
💜 - द्रव
❤️ - वायू
💛 - निर्वात जागा ☑️
चित्रनगर हे चित्रपट निर्मितीचे केंद्र कोणत्या जिल्यात आहे?
💚 - सोलापूर
💜 - पुणे
❤️ - कोल्हापूर ☑️
💛 - मुंबई
पोलीस भरतीसाठी महत्वाचे 50 प्रश्न उत्तरे
1) जगातील सर्वात लांब नदी कोणती आहे?
➡️ नाईल (4,132 मैल)
2) जगातील सर्वात मोठा खंड कोणता आहे?
➡️ आशिया
3) जगातील सर्वात मोठा देश कोणता आहे?
➡️ रशिया
4) जगातील सर्वात मोठे धरण कोणते आहे?
➡️ थरी गोर्जस डँम (three gorges dam)
5) जगातील सर्वात मोठ्या आकाराचे फुल कोणते आहे?
➡️ राफलेशिया अर्नोल्डिया (Rafflesia Arnoldia)
6) जगातील सर्वात मोठे बेट कोणते आहे?
➡️ गरीनलँड (Greenland)
7) जगातील सर्वात मोठा प्राणी कोणता आहे?
➡️ अटार्टिक ब्ल्यू व्हेल (Antartic Blue Whale)
8) जगातील सर्वात उंच पर्वत कोणता आहे?
➡️ माउंट एव्हरेस्ट
9) सर्वाधिक पाऊस पडणारे ठिकाण कोणते आहे?
➡️ मौसीमराम
10) जगातील सर्वात श्रीमंत व्यक्ती कोण आहे?
➡️ जफ बेझोस
11) जगातील सर्वात महागडी गाडी कोणती आहे?
➡️ बगाटी ला व्हॉइचर नॉइर (Bugatti La Voiture Noire)
12) जगातील सर्वात उंच बिल्डिंग कोणती आहे?
➡️ बर्ज खलिफा
13) जगातील सर्वात लहान देश कोणता आहे?
➡️ वहॅटिकन सिटी
14) पृथ्वीवर एकूण किती महासागर आहे?
➡️ 5
15) जगातील सर्वात मोठी कंपनी कोणती आहे?
➡️ वॉल-मार्ट
16) जगातील सर्वात श्रीमंत देश कोणता आहे?
➡️ कतार
17) जगातील सर्वात गरीब देश कोणता आहे?
➡️ कांगो
18) जगातील सर्वात मोठा धबधबा कोणता आहे?
➡️ एजल फॉल्स
19) जगातील सर्वात जलद धावणारी रेल्वे कोणती आहे?
➡️ जपानमधील बुलेट ट्रेन
20) जगातील सर्वात कमी लोकसंख्या असणारा देश कोणता आहे?
➡️ वहॅटिकन सिटी (लोकसंख्या 1000)
21 जगातील सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेला देश कोणता आहे?
➡️ चीन
22) जगातील सर्वात विषारी साप कोणता आहे?
➡️ इनलंड ताईपान
23) आकाशगंगेतील सर्वात मोठा ग्रह कोणता आहे?
➡️ गरु
24) आकाशगंगेतील सर्वात लहान ग्रह कोणता आहे?
➡️ बध
25) वर्षातील सर्वात मोठा दिवस कोणता आहे?
➡️ 21 जून
26) वर्षातील सर्वात लहान दिवस कोणता आहे?
➡️ 22 डिसेंबर
27) जगातील सर्वात मोठा समुद्र कोणता आहे?
➡️ पसिफिक समुद्र
28) जगातील सर्वात लहान समुद्र कोणता आहे?
➡️ आर्टिक समुद्र
29) जगातील सर्वात लहान पक्षी कोणता आहे?
➡️ बी हमिंग बर्ड
30) जगातील सर्वात मोठा पक्षी कोणता आहे?
➡️ शहामृग
31) चंद्रावर पाऊल ठेवणारा पहिला व्यक्ती कोण?
➡️ नील आर्मस्ट्रॉंग
32) विमानाचा शोध कोणी लावला?
➡️ राईट बंधू
33) अस्तित्वात असलेला जगातील सर्वात प्राचीन धर्म?
➡️ सनातन धर्म
34) जगात सर्वात आधी परमाणु हमला झालेले नगर कोणते?
➡️ हिरोशिमा
35) जगातील प्रथम महिला प्रधानमंत्री कोण?
➡️ एस. भंडारनायके (लंका)
36) जगातील सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेले शहर कोणते आहे?
➡️ टोकियो
37) जगातील सर्वात मोठे महाकाव्य कोणते आहे?
➡️ महाभारत
38) सर्वात जास्त विकला जाणारे इंग्रजी वर्तमानपत्र कोणते आहे?
➡️ द टाइम्स ऑफ इंडिया
39) जगातील सर्वात लांब भुयार कोणते आहे?
➡️ नार्वे सुरंग
40) जगातील सर्वात मोठी भिंत कोणती आहे?
➡️ गरेट वॉल ऑफ चीन
41) पुस्तक मुद्रित करणारा पहिला देश कोणता?
➡️ चीन
42) स्वतंत्र भारताचे प्रथम पंतप्रधान कोण होते?
➡️ पडित जवहरलाल नेहरू
43) जगातील सर्वात जुने लोकतंत्र कोणते आहे?
➡️ यनायटेड स्टेट ऑफ अमेरिका
44) भारतावर आक्रमण करणारा पहिला युरोपियन शासक कोण?
➡️ सिकंदर
45) हडप्पा संस्कृतीचा शोध कोणी लावला?
➡️ दयाराम साहनी
46) शीख धर्माचे शेवटचे गुरु कोण होते?
➡️ गरुगोविंद सिंग
47) भारताची प्रथम महिला शासक कोण होती?
➡️ रझिया सुलतान
48) भारतातील सर्वात पहिला चित्रपट कोणता?
➡️ राजा हरिश्चंद्र
49) भारतातील सर्वात प्रथम रंगीत चित्रपट कोणता?
➡️ झाशीची राणी
50) भारतात इंग्रजी शिक्षणाची सुरुवात कोणी केली होती?
➡️ लॉर्ड मेकॉले
राज्यसेवा, PSI-STI-ASO मुख्य परीक्षा प्रश्नसंच
📚 कोणत्याही यूरोपीयन सत्तेद्वारा एखाद्या सुसंस्कृत जनतेच्या देशात प्रशासन चालविण्याचा पहिला प्रयत्न म्हणजे कोणता कायदा होय?
= नियामक कायदा,1773(The Regulating Act,1773)
📚 एकूण 11 वर्षे अंमलात असणारया नियामक कायद्यांतर्गत प्रशासन चालविणारा एकमेव गव्हरनर जनरल?
= वाॅरन हेस्टिंग्ज
📚 भारतात सर्वप्रथम कंपनी मधिल मुलकी सेवेच्या अधिकार्याना प्रशिक्षण देण्याचे प्रयत्न करणारा पहिला व्यक्ती?
= लॉर्ड वेलस्ली
📚 भारतात मुलकी सेवेच्या सुधारणा करणारा पहिला व्यक्ती?
= रोबर्ट क्लाईव्ह
📚 भारतात मुल्की सेवेचा खरा पाया रचनारा पहिला व्यक्ती?
= लॉर्ड कॉर्नवॉलीस
📚 परथम व्यक्ती ज्याने सर्वप्रथम यूरोपीयन सैन्य हे भरतीय राज्यस पैशाच्या मोबदल्यात देवू केले?
= जोसेफ फ्रन्सीस डुप्ले
📚 कषी सिंचन धोरण अंमलात आणण्यासाठी सुरुवातीची पाऊले उचलणारा प्रथम गव्हर्नर जनरल ?
- लॉर्ड बेंटींक
📚 भारतात रेलवे स्थापन करण्याचा प्रथम निर्णय कोठे घेण्यात आला?
- मद्रास
📚 मलकी सेवांमधील नेमणूकीसाठी स्पर्धा परीक्षेच्या तत्वाचा स्विकार करण्याची शिफारस करणारा प्रथम व्यक्ती?
- लॉर्ड मेकॉले
📚 रलवे सुरु करण्याची सर्वप्रथम योजना कोनी आखली?
- लॉर्ड हार्डींग्ज पहिला
📚 इग्रजांनी भरतातील पहिली वखार ही कोठे स्थापन केली?
- सुरत
📚भरतातील पहिली राजकिय संघटना कोणती?
- लैंड होल्डर्स सोसायटी.
📚 भारतातील कामगारांची पहिली संघटना स्थापन करणारे?
- नारायण मेघाजी लोखंडे
इतिहासातील महत्वाच्या घटना
👉 कर घटनेचे नाव वर्ष विशेष
👉 1. प्लासीची लढाई 1757 सिराज उधौला व इंग्रज
👉 2. भारताकडे येण्याचा सागरी मार्ग 1498 वास्को-द-गामा
👉 3. वसईचा तह 1802 इंगज व पेशवे
👉 4. बस्कारची लढाई 1764 शुजा उधौला, मिर कासीम, मुघल बादशाह, शहा आलम व इंग्रज
👉 5. सालबाईचा तह 1782 इंग्रज व मराठे
👉 6. तिसरे इंग्रज-मराठा युद्ध 1818 दुसर्या बाजीरावचा पराभव, मराठेशाहीचा शेवट
👉 7. अलाहाबादचा तह 1765 बंगालमध्ये जनरल लॉर्ड वेलल्सी
👉 8. तैनाती फौज (सुरवात) 1797 गव्हर्नर जनरल लॉर्ड वेलल्सी
👉 9. दुहेरी राज्यव्यवस्था 1765 रॉबर्ट क्लाईव्ह (बंगाल)
👉 10. रेग्युलेटिंग अॅक्ट 1773 बंगालच्या गव्हर्नरला ;गव्हर्नर जनरल हा किताब देण्यात आला.
👉 11. सतीबंदीचा कायदा 1829 बेटिंग
👉 12. भारतात इंग्रज सत्तेची सुरवात 1835 लॉर्ड बेटिंग, लॉर्ड मेकॉले
👉 13. रेल्वेचा प्रारंभा (मुंबई ते ठाणे) 1853 लॉर्ड डलहौसी
👉 14. भारतातील पहिली कापड गिरणी 1853-54 काउसजी
👉 15. पहिली ताग गिरणी 1855 बंगालमधील रिश्रा
👉 16. विधवा पुनर्विवाह कायदा 1856 लॉर्ड डलहौसी
👉 17. विद्यापीठांची स्थापना 1857 मुंबई,मद्रास,कोलकाता
👉 18. 1857 चा कायदा 1857 भारतमंत्री पदाची निर्मिती
👉 19. राणीचा जाहिरनामा 1 नोव्हेंबर 1858 लॉर्ड कॅनिगने अलाहाबाद येथे वाचून दाखवला
👉 20. वुडचा खलिता 1854 वुड समितीने शिक्षणविषयक शिफारशी केल्या म्हणून त्यास भारतीय शिक्षणाची सनद असे म्हणतात
👉 21. 1861 चा कायदा 1861 भारतीयांना केंद्रीय आणि विधिमंडळात प्रश्न विचारण्याची परवानगी
👉 22. दख्खनचे दंगे 1875 महाराष्ट्रातील नगर व पुणे जिल्ह्यातील सावकरांविरुद्ध केलेले आंदोलन
👉 23. शेतकर्याचा उठाव 1763 ते 1857 बंगालमध्ये सन्याशांच्या व फकिरांच्या नेतृत्वाखाली झाला</td>
👉 24. हिंदी शिपायांचा उठाव 1806 वेल्लोर येथे झाला
👉 25. हिंदी शिपायांचा उठाव 1824 बराकपूर
👉 26. उमाजी नाईकांना फाशी 1832
👉 27. संस्थाने खालसा 1848 ते 1856 डलहौसी (संबळपुर, झाशी, अयोध्या इ.)
👉 28. मंगल पांडे याने मेजर हडसनवर गोळी झाडली 29 मार्च 1857 बराकपूरच्या छावणीत
👉 29. 1857 च्या उठावाची सुरवात 10 मे 1857 'हर हर महादेव, मारो फिरंगी का' अशी घोषणा मेरटच्या छावणीतून सुरू
👉 30. भिल्लाचा उठाव 1857 खानदेशात कझागसिंग यांच्या नेतृत्वाखाली
👉 31. गोंड जमातीचा उठाव - ओडिशा
👉 32. संथाळांचा उठाव - बिहार
👇 33. रामोशांचा उठाव - उमाजी नाईकांच्या नेतृत्वाखाली
👉 34. गडकर्याचा उठाव - कोल्हापूर
👉 35. कोळी व भिल्लाचा उठाव - महाराष्ट्र
👉 36. 1857 च्या उठावाचे नेतृत्व - बहादुरशाह
👉 37. भारतातील पहिली कामगार संघटना 1890 नारायण मेघाजी लोखंडे
👉 38. स्थानिक स्वराज्य संस्थेचा कायदा 1882 लॉर्ड रिपन
👉 39. हंटर कमिशन 1882 भारतीय शिक्षणविषयक आयोग
👉 40. भारतीय वर्तमानपत्रावर बंदी घातली 1878 लॉर्ड लिटन
👉 41. भारतीय वर्तमान पत्रावरील बंदी उठवली 1882 लॉर्ड रिपन .
📚 परकीय आक्रमणे 👇 👇 👇 👇 👇 👇
👉 भारतातील संपत्तीचे वर्णन ऐकूण बर्याच परकीय राजांनी भारतावर आक्रमण केले आणि भारतातील संपत्ती लुटून नेली.
👉 पराचीन काळापासून संपत्तीच्या परकीय राजांनी भारतावर आक्रमण केले आहे.
👉 भारतात पहीले परकीय आक्रमण मगध साम्राज्याच्या उदयाच्या काळात झाले.
इराणचा राजा डार्युश राजाचे आक्रमण
👉 मगध साम्राज्याच्या उदयाच्या काळात इराणचा सम्राट दार्युश ने वायव्यकडील गांधार व सिंध प्रांतावर आक्रमण करून ते प्रदेश जिंकले.
👉 भारतावर आक्रमण करणारा तो पहिला परकीय होता.
👉 या घटनेमुळे भारत व इराण यांच्यात राजनेतिक संबंध प्रस्तापित होवून व्यापर व कलेच्या क्षेत्रात देवाण घेवाण सुरू झाली.
अलेक्झांडर उर्फ सिकंदरचे आक्रमण (इसवीसन पूर्व 326)
👉 गरीक राजा सिकंदरने इराणच्या राजाचा पराभव केला. त्यानंतर त्याने भारतावर आक्रमण केले.
👉 सिकंदरने सिंधु नदी ओलांडून गांधार प्रांतात प्रवेश केला. त्यांच्या सेनेने रावी नदीच्या तीरावर असलेल्या पुरू राजाचा पराभव केला.
👉 मगध पर्यत मात्र तो येवू शकला नाही.
👉 भारतातून माघारी जात असतांना इसवी सन पूर्व 323 मध्ये बॉबिलान येथे मरण पावला.
👉 सिकंदरच्या स्वारीमुळे भारत व ग्रीक यांच्या राजनैतिक संबंध प्रस्तापित झाले.
२३ फेब्रुवारी २०२६
समानार्थी शब्द
अधिक माहितीसाठी नक्की पहा : www.yashacharajmarg.com
✍️ कष्ट :- मेहनत
✍️ कटी :- कंबर
✍️ कान :- कर्ण , स्रोत
✍️ कावळा :- वायस ,काक ,एकाक्ष
✍️ कठोर :- निर्दय , निष्टुर
✍️ कमल :- पंकज ,राजीव ,पदम ,अंबुज ,सरोज ,नीरज ,कौमोदिनी
✍️ काष्ठ :- लाकूड
✍️ किल्ला :- गड ,तट ,दुर्ग
✍️ कृपण :- कंजूस ,चिक्कू
✍️ कृश :- अशक्त ,हडकुळा
✍️ खग :- विहंग ,अंडज ,द्वीज ,पक्षी
✍️ ख्याती :- कीर्ती ,प्रसिधी
✍️ खंत :- खेद ,दु:खं
✍️ खांब :- स्तंभ
✍️ खाचा :- भेगा ,चिरा
✍️ खटाटोप :- प्रयत्न ,मेहनत ,धडपड
✍️ गाव :- खेडे ,ग्राम
✍️ गाणे :- गीत
✍️ गुहा :- गुफा
✍️ गाय :- धेनु ,गोमाता
✍️ गौरव :- सत्कार
✍️ गणपती :- गजानन ,लंबोधर, विनायक ,एकदंत ,गौरीसूद ,गौरीनंदन ,विघ्नहर्ता ,प्रथमेश
✍️ गोष्ट :- कथा ,कहाणी
✍️ गंध :- परिमळ ,वास
✍️ घोडा :- वारू ,तुरंग ,अश्व ,हय
✍️ घर :-निकेतन ,आलाय ,गेह ,निवास ,सदन ,ग्रह ,भवन
✍️ चंद्र :- सोम ,शशांक ,इंदू ,शशी ,सुधायू ,सुधाकर
✍️ चेहरा :- वदन ,आनन ,तोंड ,मुख
✍️ ओटा :- चौथरा
FDI भारतात करणारे देश क्रम
🔴👉FDI भारतात करणारे देश क्रम
1) सिंगापूर ( 11.77 अब्ज डॉलर )
2) मॉरिशस
3) अमेरिका
4)नेदरलँड
5) जपान
👉सर्वाधिक FDI आकर्षित राज्ये
1)महाराष्ट्र ( 31 % )
2)कर्नाटक ( 21% )
3)गुजरात ( 18 % )
4)दिल्ली ( 13 % )
5)तामिळनाडू
👉सर्वाधिक FDI आकर्षित क्षेत्रे
1)संगणक सॉफ्टवेअर
2) हार्डवेअर
3)सेवा क्षेत्र
3)व्यापार..
👉भारतामधे 2023- 24 मद्ये एकूण FDI 70.95 अब्ज डॉलर एवढे झाले
👉April 2000 पासून 2024-25 या कालावधीत भारतात 1000 अब्ज डॉलर ( 1 ट्रिलियन ) ची गुंतवणूक झालेली आहे
महाराष्ट्रातील सत्याग्रह:
मुळशी सत्याग्रह, पुणे
तारीख: 16 एप्रिल 1921
शिरोडा सत्याग्रह, सिंधुदुर्ग
तारीख: 12 मे 1930
बिळाशी जंगल सत्याग्रह, सातारा
तारीख: 1930
चिरनेर सत्याग्रह
तारीख: 25 सप्टेंबर 1930
पुसद जंगल सत्याग्रह
तारीख: 1930
मीठाचा सत्याग्रह दांडी
तारीख: 6 एप्रिल 1930
खानदेश सत्याग्रह
तारीख: 1930
ठाणे सत्याग्रह
तारीख: 5 मार्च 1930
दहीहंडा सत्याग्रह, अकोला
तारीख: 1930
वडाळा मीठाचा सत्याग्रह
तारीख: 1930
➖➖➖➖➖➖➖➖➖
याची सदस्यत्व घ्या:
टिप्पण्या (Atom)