महाराष्ट्रातील नद्या व त्यांच्या काठावरिल शहरे

🌊 महाराष्ट्रातील नद्या व त्यांच्या काठावरिल शहरे🏬

❇️ परीक्षेसाठी अत्यंत महत्वाचे ❇️

🔸 कृष्णा : कराड, सांगली, मिरज, वाई, औदुंबर

🔸 भिमा : पंढरपुर

🔸 मिठी : मुंबई.

🔸 मुळा - मुठा : पुणे

🔸 इंद्रायणी : आळंदी, देहु

🔸 प्रवरा : नेवासे, संगमनेर

🔸 पाझरा : धुळे

🔸 कयाधु : हिंगोली

🔸 पंचगंगा : कोल्हापुर

🔸 धाम : पवनार

🔸 नाग : नागपुर

🔸 गिरणा : भडगांव

🔸 वशिष्ठ : चिपळूण

🔸 वर्धा : पुलगाव

🔸 ईरई : चंद्रपूर

🔸 वेण्णा : हिंगणघाट

🔸 कऱ्हा : जेजूरी

🔸 सीना : अहमदनगर

🔸 बोरी : अंमळनेर

🔸 सिंधफणा : माजलगांव

🔸 गोदावरी : नाशिक, कोपरगाव, पैठण, गंगाखेड, नांदेड

===========================

===========================

जगातील पहिले 'डार्ट मिशन' लाँच

.  🟠 जगातील पहिले 'डार्ट मिशन' लाँच 🟠

🔸नाव : DART (Double Asteroid Redirection Test)

🔹ऑपरेटर : नासा  / एपीएल

🔸मिशन प्रकार : ग्रह संरक्षण मोहीम

🔹मिशन कालावधी : 11 महिने, 3 दिवस आणि 5 तास (नियोजित)

🔸निर्माता : अप्लाईड फिजिक्स प्रयोगशाळा, जॉन्स हॉपकिन्स विद्यापीठ

🔹लाँच तारीख : २४ नोव्हेंबर २०२१

🔸रॉकेट : फाल्कन 9 ब्लॉक 5 

🔹लाँच ठिकाण : वॅन्डनबर्ग 

🔸कंत्राटदार : SpaceX

🔹प्रभाव तारीख : 26 सप्टेंबर 2022 (नियोजित)

------------------------------------------------------------

जीवनसत्त्व

❇️ जीवनसत्त्व अ - रेटिनॉल

❇️ जीवनसत्त्व ब १ - थायमिन

❇️ जीवनसत्त्व ब २ - रायबोफ्लोविन

❇️ जीवनसत्त्व ब ३ - नायसिन

❇️ जीवनसत्त्व ब ५ - पेंटोथेनिक ऍसिड

❇️ जीवनसत्त्व ब ६ - पायरीडॉक्झिन

❇️ जीवनसत्त्व ब ७ - बायोटिन

❇️ जीवनसत्त्व ब ९ - फॉलीक ऍसिड

❇️ जीवनसत्त्व ब १२ - सायनोकोबालमीन

❇️ जीवनसत्त्व क - अस्कॉर्बीक ऍसिड

❇️ जीवनसत्त्व ड - कॅल्सीफेरॉल

❇️ जीवनसत्त्व ई - टोकोफेरॉल

❇️ जीवनसत्त्व के - फायलोक्विनोन

व्यापारी वारे / पूर्वीय वारे

🌬व्यापारी वारे / पूर्वीय वारे 🌬

❇️ उत्तर व दक्षिण गोलार्धात २५ ते ३५ अंश अक्षवृत्तांदरम्यान कर्क व मकरवृत्तीय हवेच्या जास्त दाबाचे पट्टे आहेत.

❇️ येथून विषुववृत्ताजवळील ० ते ५ अंश उत्तर व दक्षिणदरम्यान असणाऱ्या कमी दाबाच्या पट्टय़ाकडे वाहणाऱ्या वाऱ्यांना 'व्यापारी वारे' असे म्हणतात.

❇️ व्यापारी वारे १० अंश ते २५ अंश अक्षवृत्तांच्या दरम्यान वाहत असतात.

❇️ पूर्वीच्या काळी व्यापारासाठी या वाऱ्यांचा उपयोग होत असे, म्हणून यांना 'व्यापारी वारे' असे म्हणतात.

❇️ पृथ्वीच्या परिवलनामुळे हे वारे फेरेलच्या नियमानुसार आपल्या दिशेपासून विचलित होऊन साधारणपणे पूर्वेकडून पश्चिमेकडे वाहतात, म्हणून यांना 'पूर्वीय वारे' असे म्हणतात.

===========================

भेडा घाट व व्यापारी वाऱ्यांची वैशिष्टये आणि व्यापारी वाऱ्यांचे दोन उपप्रकार

❇️ भेडा घाट ❇️

❇️ आग्रा येथील ताजमहाल हा संगमरवर या खडकाने बांधलेला आहे. हा रूपांतरित खडक आहे. हा दगड राजस्थानमधील मकराना येथील खाणीतून आणला गेला होता.

❇️ मध्य प्रदेशात भेडाघाट येथील नर्मदा नदीच्या पात्रातून मध्य नावेने प्रवास करताना या नदीचे तट संगमरवर खडकाचे असल्याचे लक्षात येते. सूर्योदय, सूर्यास्तावेळी आणि पौर्णिमेच्या रात्री हे तट उजळून निघतात. हे दृष्य फार मनोवेधक असते.

===========================
महाराष्ट्र व भारताचा भूगोल:
🌬 व्यापारी वाऱ्यांची वैशिष्टये 🌬

❇️ हे वारे वर्षभर नियमितपणे वाहतात. सागरी प्रदेशातून हे वारे नियमितपणे व वेगाने वाहतात

❇️ खंडांतर्गत प्रदेशात हे वारे त्या मानाने संथगतीने वाहतात.

❇️ व्यापारी वाऱ्यांचा वेग ताशी सुमारे १६ ते २४ कि.मी. असतो.

❇️ व्यापारी वारे उष्ण प्रदेशाकडून वाहतात, म्हणून हे उष्ण असतात

===============================

🌬 व्यापारी वाऱ्यांचे दोन उपप्रकार  🌬

1] उत्तर गोलार्धातील ईशान्य व्यापारी वारे

                उत्तर गोलार्धात हे वारे ईशान्येकडून नर्गन्येकडे वाहत असल्याने यांना 'ईशान्य व्यापारी वारे असे म्हणतात.

2] दक्षिण गोलार्धातील आग्रेय व्यापारी वारे

          दक्षिण गोलार्धात हे वारे आग्नेयेकडून वायव्येकडे वाहत असल्याने यांना 'आग्नेय व्यापारी वारे' असे म्हणतात.

===========================

जैविक घटक

🌏जैविक घटक 🌏

 • खडकांचे विदारण होऊन त्याचा भुगा तयार होतो; परंतु हा भुगा म्हणजे मृदा नव्हे.

•  मृदेमध्ये खडकाच्या भूग्याशिवाय जैविक पदार्थ मिसळले जाणे आवश्यक असते, हे जैविक पदार्थ प्रदेशातील वनस्पती व प्राणी यांच्या विघटनातून मृदेत मिसळतात.

•वनस्पतींची मुळे,पालापाचोळा ,
प्राण्यांचे मृतावशेष इत्यादी घटक पाण्यामुळे कुजतात ,तसेच  त्यांचे विविध जीवांमार्फत विघटन होते.

• उदा गांडूळ, वाळवी, गोम, मुंग्या. अशा विघटीत झालेल्या जैविक पदार्थास ‘ह्युमस’ असे म्हणतात.

•  मृदेमध्ये ह्युमसचे प्रमाण अधिक असेल, तर मृदा सुपीक असते.

• अनेक  जीवांमार्फात विघटनाची प्रक्रिया होत असते. त्यामुळेच अलीकडे गांडूळखतनिर्मितीचे प्रयोग मोठया प्रमाणात केले जातात.

जगातील गवताळ प्रदेश आणि वादळांचे प्रकार

❇️ जगातील गवताळ प्रदेश ❇️

🔸 पृथ्वीवर उष्ण आणि समशीतोष्ण कटिबंधांत निसर्तःच गवताने आच्छादलेली भूमी आहे. अशा प्रदेशांत आढळणार्‍या परिसंस्थांना गवताळ भूमी परिसंस्था म्हणतात.

🔸 गवताळ प्रदेशाचे उष्ण कटिबंधीय व समशीतोष्ण कटिबंधीय असे दोन प्रमुख प्रकार आहेत.

🔸 पृथ्वीवरील एकूण भूक्षेत्रापैकी २४ % भूक्षेत्रावर गवताळ प्रदेश आहेत. एकूण गवताळ क्षेत्रापैकी ७१ % क्षेत्र उष्ण कटिबंधीय गवताळ प्रदेशाने व्यापले आहे. ६ % क्षेत्र पर्वतीय गवताळ प्रदेशाचे आहे. 

🔸उष्ण कटिबंधीय गवताळ प्रदेश

-सॅव्हाना (आफ्रिका),
-लानोज व कँपोज (द. अमेरिका)
क्विन्सलँड (ऑस्ट्रेलिया)
द पार्कलँड (आफ्रिका)

🔸समशीतोष्ण कटिबंधीय गवताळ प्रदेश

-प्रेअरी (उ. अमेरिका),
-पँपास (द. अमेरिका),
-व्हेल्ड (आफ्रिका),
-स्टेप (यूरेशिया),
-डाऊन्स (ऑस्ट्रेलिया)
-कॅटनबरी (न्यूझीलंड).

_________________________

❇️वादळांचे प्रकार❇️

🌪 धुळीचे किंवा रेतीचे वादळ

🌪 घूर्णवात

🌪 पावसाचे वादळ

🌪 बर्फाचे वादळ

🌪 मेघगर्जनेचे वादळ

🌪 चक्रीवादळ.

चालू घडामोडी वनलाईनर प्रश्न 04 मे 2022

चालू घडामोडी वनलाईनर प्रश्न 04 मे 2022

प्रश्न 01. अलीकडेच GAGAN (गगन) स्वदेशी नेव्हिगेशन प्रणाली वापरणारी देशातील पहिली एअरलाइन कोण बनली आहे.
उत्तर: इंडिगो एअरलाइन्स

प्रश्न 02. अलीकडेच, 75 व्या कान्स फिल्म फेस्टिव्हलचे ज्युरी सदस्य कोणाला बनवण्यात आले आहे.
उत्तर: दीपिका पदुकोण

प्रश्न 03. अलीकडेच एल अँड टी ने ग्रीन हायड्रोजन तंत्रज्ञान विकसित करण्यासाठी कोणाशी करार केला आहे?
उत्तर: आयआयटी बॉम्बे

प्रश्न 04. नुकतीच फ्युचर जनरल इंडिया लाइफ इन्शुरन्सचे MD आणि CEO म्हणून कोणाची नियुक्ती करण्यात आली आहे?
उत्तरः ब्रुस डी ब्रॉइस

प्रश्न 05. नुकतीच राष्ट्रीय अनुसूचित जाती आयोगाचे नवीन अध्यक्ष म्हणून कोणाची नियुक्ती करण्यात आली आहे.
उत्तर : विजय सांपला

प्रश्न 06. नुकताच जगातील सर्वात मोठा सायबर सराव कोणता देश आयोजित करेल?
उत्तर: एस्टोनिया

प्रश्न 07. नुकत्याच लाँच झालेल्या नॉट जस्ट अ नाईटवॉचमन: माय इनिंग्ज इन द बीसीसीआय या पुस्तकाचे लेखक कोण आहेत.
उत्तर : विनोद राय

प्रश्न 08. अलीकडेच कोणी पेन्सिल-की लाँच केली आहे.
उत्तर: पेन्सिल्टन

प्रश्न 09. अलीकडे कोणता जिल्हा आयुष्मान भारत प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजने अंतर्गत 100 टक्के कुटुंबांचा समावेश करणारा पहिला जिल्हा ठरला आहे?
उत्तर: सांबा (जम्मू आणि काश्मीरमध्ये).

प्रश्न 01. अलीकडेच प्रतिष्ठित संयुक्त राष्ट्र पुरस्कार कोणाला मिळाला आहे.
उत्तर: मेघालय ई-ऑफर प्रणाली

प्रश्न 02. अलीकडेच कामाच्या ठिकाणी आरोग्य आरोग्यासाठी जागतिक दिवस कधी साजरा करण्यात आला?
उत्तर: 28 एप्रिल

प्रश्न 03. नुकतीच NASSCOM चे नवीन अध्यक्ष म्हणून कोणाची नियुक्ती करण्यात आली आहे?
उत्तर: कृष्णन रामानुजन

प्रश्न 04. अलीकडेच 19 लाख कोटी रुपयांची एम-कॅप गाठणारी पहिली भारतीय कंपनी कोण बनली आहे?
उत्तर: रिलायन्स इंडस्ट्रीज

प्रश्न 05. अलीकडेच एल्वेरा ब्रिटो यांचे निधन झाले, ती कोणत्या खेळाशी संबंधित होती?
उत्तर: भारतीय महिला हॉकी संघाची माजी कर्णधार

प्रश्न 06. अलीकडे कोणते शहर व्हॅक्यूम आधारित सीवर सिस्टम स्थापित करणारे पहिले शहर बनले आहे?
उत्तर: आग्रा

प्रश्न 07. अलीकडेच यूकेचा कॉमनवेल्थ पॉइंट्स ऑफ लाइट पुरस्कार कोणी जिंकला आहे?
उत्तर: किशोर कुमार, बांगलादेश

प्रश्न 08. नुकत्याच लाँच झालेल्या चायनीज स्पाइसेस: चेअरमन माओ यू शी जिनपिंग या पुस्तकाचे लेखक कोण आहेत?
उत्तरः रॉजर फालीगॉट

जगातील गवताळ प्रदेश

❇️ जगातील गवताळ प्रदेश ❇️

🔸 पृथ्वीवर उष्ण आणि समशीतोष्ण कटिबंधांत निसर्तःच गवताने आच्छादलेली भूमी आहे. अशा प्रदेशांत आढळणार्‍या परिसंस्थांना गवताळ भूमी परिसंस्था म्हणतात.

🔸 गवताळ प्रदेशाचे उष्ण कटिबंधीय व समशीतोष्ण कटिबंधीय असे दोन प्रमुख प्रकार आहेत.

🔸 पृथ्वीवरील एकूण भूक्षेत्रापैकी २४ % भूक्षेत्रावर गवताळ प्रदेश आहेत. एकूण गवताळ क्षेत्रापैकी ७१ % क्षेत्र उष्ण कटिबंधीय गवताळ प्रदेशाने व्यापले आहे. ६ % क्षेत्र पर्वतीय गवताळ प्रदेशाचे आहे. 

🔸उष्ण कटिबंधीय गवताळ प्रदेश

-सॅव्हाना (आफ्रिका),
-लानोज व कँपोज (द. अमेरिका)
क्विन्सलँड (ऑस्ट्रेलिया)
द पार्कलँड (आफ्रिका)

🔸समशीतोष्ण कटिबंधीय गवताळ प्रदेश

-प्रेअरी (उ. अमेरिका),
-पँपास (द. अमेरिका),
-व्हेल्ड (आफ्रिका),
-स्टेप (यूरेशिया),
-डाऊन्स (ऑस्ट्रेलिया)
-कॅटनबरी (न्यूझीलंड)

गुरुनानक देवजी

गुरुनानक देवजी

गुरु नानक देवजी हे एक कवी होते. निसर्गाशी एकरूप होऊन त्यांच्या उत्कट आणि कोमल रुदयातुनी व्यक्त झालेली व्यक्ती भावना ही अनन्यसाधारण होती. त्यांची भाषा बहतानिर होती. ज्यात पार्शियन, मुलगानी, पंजाबी, सिंधी, खारी बोलली, अरबी भाषेचे शब्द आत्मसात केले गेलेत. गुरुनानक जी हे शिखांचे पहिले गुरू होते. गुरू नानक यांचे अनुयायी त्यांना नानक नानक देवजी बाबा नानक आणि नानक शहा अशा नावांनी ओळखत असत. नानक जी यांची जयंती कार्तिक पौर्णिमेला साजरी केली जाते. तर चला मग पाहुया यांच्याविषयी माहिती.

Contents hide
1 जन्म
2 बालपण
3 जीवन
4 गुरु नानकजी यांच्याविषयी अख्यायिका
5 शीख धर्माची स्थापना
6 शिकवण
7 विचार
8 ग्रंथसाहेब:
9 मृत्यू
जन्म
गुरूनानक देवजी यांचा जन्म रावी नदीच्या काठी वसलेल्या तलवंडी गावात कार्तिकी पौर्णिमा मेवर खतरीकुल येथे झाला. तलवंडी हे पाकिस्तानच्या पंजाब प्रांतातील एक शहर आहे काही विद्वान त्यांच्या जन्मतारीख म्हणून 15 एप्रिल 1969 मानतात पण प्रचलित तारीख कार्तिक पूर्णिमा आहे ऑक्टोबर-नोव्हेंबर मध्ये दिवाळीनंतर पंधरा दिवसांनी येत असते त्यांच्या वडिलांचे नाव मेहता काळू चंद खत्री आणि आईचे नाव त्रिप्ता देवी असे होते. तसेच त्यांच्या बहिणीचे नाव नानकी असे होते. त्यांचा जन्मदिवस हा गुरुनानक जयंती म्हणून दरवर्षी कार्तिक पौर्णिमेला साजरा केला जातो.

बालपण
गुरूनानक देवजी यांच्यामध्ये लहानपणापासून त्यांच्या तीक्ष्ण बुद्धीमत्तेचे चिन्हे दिसत होती. लहानपणापासूनच ते सांसारिक गोष्टीकडे उदासीन असायचे. त्याच्या वडिलांनी त्यांना पंडित हरदयाल यांच्याकडे शिक्षणासाठी पाठवले, पण पंडितजी बालक नानकांच्या प्रश्नांची उत्तरे देत असत आणि त्यांचे ज्ञान पाहिल्यावर, त्यांना समजले की देवाने स्वत: ला नानक यांना जगामध्ये पाठविले आहे.

नानक यांना मौलवी कुतुबुद्दीन यांच्याबरोबर अभ्यासासाठी पाठविण्यात आले होते, परंतु तेही नानकांच्या प्रश्नांमुळे अनुत्तरीत राहिले. नानक घराबाहेर पडले आणि दूरच्या देशात गेले, ज्यामुळे सामान्य उपासना उपासना स्थीर करण्यात त्याला खूप मदत झाली. त्यानंतर त्यांनी आपला सर्व वेळ आध्यात्मिक चिंतन व सत्संगात घालविला त्यांच्या बालपणात गावातले लोक त्याला एक दिव्य व्यक्तिमत्त्व मानू लागले होते. हे पाहून त्यांनी अनेक चमत्कारिक घटनाही घडलेल्या आहेत लहानपणापासूनच त्यांचा आदर करणाऱ्यांमध्ये त्यांची बहिण आणखी आणि गावचे शासक राय बल्लुर प्रमुख होते.

जीवन
गुरु नानक देवजी हे 16 वर्षाचे असताना त्यांचे लग्न गुरुदासपूर जिल्ह्यातील लाखोकि नावाच्या ठिकाणी राहणाऱ्या सुलेखा नावाच्या मुलीशी झाले होते. वयाच्या 32 व्या वर्षी त्यांचा पहिला मुलगा श्रीचंद यांचा जन्म झाला. चार वर्षानंतर दुसरा मुलगा लक्ष्मीदास याचा जन्म झाला. दोन्ही मुले जन्मानंतर 1507 मध्ये नानक आपल्या कुटुंबाचे ओझे सोडले आणि 4 सोबती मर्दाना, लान्हा, बाळा व रामदास यांच्यासोबत तीर्थयात्रेला गेले. त्यांच्या पुत्रांपैकी श्रीचंद हे नंतर उदासी पंथाचे संस्थापक झाले.

इक ओंकार सतनाम,
करक परखु निरभऊ |
निरबैर, अकाल मूरति,
अजूनी सैभं गुर प्रसादि ||

गुरू नानकांनी समाजाला दिलेला सगळ्यात महत्त्वाचा संदेश. ईश्वर एक आहे आणि चराचरात त्याचे वास्तव्य आहे. आपला कर्ता, धर्ता आणि पिता सारे काही तोच आहे, त्यामुळे प्रत्येकांशी आपण प्रेमपूर्वक भावनेने वागले पाहिजे, असा त्याचा अर्थ आहे.

गुरु नानकजी यांच्याविषयी अख्यायिका
नानकदेवांच्या जीवनाशी अनेक आख्यायिका निगडित असून त्यांनी अनेक चमत्कार केल्याचेही सांगतात. साक्षात्कारानंतर 1497 पासून चोवीस वर्षे त्यांनी दूरवरच्या चार यात्रा करण्यात व्यतीत केली. या यात्रांमध्ये त्यांनी विविध धर्मांच्या अधिकारी व्यक्तींशी, साधुसंतांशी, फकिरांशी, योग्यांशी, सूफींशी चर्चा, विचारविनिमय, संवाद केला. विविध चालीरीती, रूढी, श्रद्धांचा परिचय करून घेतला व दुष्ट रूढींविरुद्ध प्रचार करून त्यांच्या निर्मूलनाचेही प्रयत्‍न केले. तळवंडी येथील मर्दाना नावाचा एक मुसलमान हा नानकदेवांचा पहिला अनुयायी होय.

शीख धर्माची स्थापना
संसारात रमलेले गुरू नानक वयाच्या 30 व्या वर्षी अध्यात्म यात्रेला निघाले. देव हा एक आहे आणि त्याच्या दारात कोणताही भेदभाव नसतो. देवासाठी सगळे समान असतात आणि त्याच्यासाठी कोणी स्पृश्य, अस्पृश्य नसतो यावर त्यांचा ठाम विश्वास होता, म्हणूनच त्यांनी शीख धर्माची स्थापना केली आणि ते शिखांचे पहिले गुरू बनले. गुरू नानकांच्या जन्मदिनी शीख भाविक एकत्र येऊन सर्वांसाठी जेवण बनवतात. हजारो भाविक लंगरमध्ये पोटभर जेवतात. लंगरमध्ये गरीब, श्रीमंत, उच्च-निच्च असा भेदभाव नसतो. देवाच्या दारी सगळेच सारखे असतात. यावर त्यांचा विश्वास आहे.

शिकवण
गुरु नानक जी यांनी आपल्या प्रवासा- दरम्यान अनेक ठिकाणी तळ ठोकून मुक्काम केला. तेव्हा त्यांनी सामाजिक कुप्रथा यांना विरोध केला तो मूर्तिपूजेला निरर्थक आणि रूढीवादी विचारांचा विचार करीत होता. त्यांनी आपल्या जीवनाचा शेवटचा काळ पाकिस्तानच्या करतारपुरात घालविला कर्ता पुरुष हे शिखांचे पवित्र धार्मिक स्थळ आहे.

22 सप्टेंबर 1539 रोजी गुरुनानक यांचे निधन झाले परंतु त्यांनी आपल्या मागे जपो किरत करो आणि वांडा चाखो. या आपल्या जीवनातील तीन मूलभूत तत्वे शिक धर्मांच्या अनुयायांना सोडली होती. गुरूनानक देवजी यांचा दिव्य प्रकाश होल्डिंग मध्ये विलीन झाला मृत्यू नंतर त्यांनी आपला शिष्य भाई लहान आला. उत्तर दिल्यानंतर ते गुरु अंगद देव म्हणून ओळखले जाऊ लागले त्याला शिखांचा दुसरा गुरू मानला जातो.

सर्वसामान्यांमध्ये देव, धर्माबाबत जागृती निर्माण करण्यासह शीख धर्माची शिकवण देणाऱ्या गुरूनानक यांचे चिंतन धर्माच्या सत्य व शाश्वत मुल्यांचे मूळ होते. मानवतावादावर दृढ श्रद्धा असलेले, जात-धर्म यापलीकडे जाऊन एकतेची शिकवण आणि ‘कलि महि राम नाम सारु’चा उपदेश देणाऱ्या गुरू नानकदेव यांची आज जयंती आहे. कार्तिक पौर्णिमेला येणारी गुरू नानकदेव यांची जयंती प्रकाश पर्व म्हणूनही साजरी केली जाते. देव एक आहे.

विचार
फक्त एकाच देवाची उपासना करा.

देव सर्वत्र आणि केवळ प्राण्यांमध्ये उपस्थित आहे.

जे लोक देवाची उपासना करतात त्यांना कोणाची भीती नसते.

प्रामाणिकपणे आणि कठोर परिश्रम करून केले पाहिजे.

वाईट कृत्य करण्याचा विचार करू नका आणि कोणालाही त्रास देऊ नका.

नेहमी आनंदी रहा. नेहमी स्वतःसाठी क्षमा मागा.

कष्टाने मिळवलेले पैसे आणि प्रामाणिकपणा पैकी काहीतरी गरजूंना द्यावे.

सर्व पुरुष आणि स्त्रिया समान आहेत.

शरीराला जिवंत ठेवण्यासाठी अन्न आवश्यक आहे, परंतु लोभ-लालच आणि होर्डिंग वाईट आहेत

ग्रंथसाहेब:
हिंदु-मुस्लिम हे भेद खरे नसून सर्वजण प्रथम मानव आहेत व ते सर्व त्या एकमेव परमेश्वराची लेकरे आहेत, असे ते नेहमी सांगत. गुरू नानकदेवांनी पुढील पाच तत्त्वांच्या आचरणावर भर दिला. ईश्वर नामाचा उच्चार करून त्याचे गुणगान करणे. सर्वांना दानधर्म करणे. दररोज सकाळी स्‍नान करून शुचिर्भूत होणे. परमेश्वराची व मानवाची सेवा करणे आणि आत्मसाक्षात्कार होण्यासाठी व ईश्वराची कृपा होण्यासाठी ईश्वराचे नामस्मरण करणे व त्याची प्रार्थना करणे.

ग्रंथसाहिब या शीख धर्मग्रंथात नानकदेवांची एकूण 947 पदे अंतर्भूत आहेत. ग्रंथसाहिबाच्या सुरुवातीसच जपजी म्हणजे ईश्वर चिंतन या नावाने आलेला 38 कडव्यांचा जो भाग आहे, तो नानकदेवांनी पंजाबीत रचला आहे. एक शांतीचा दूत, प्रेम व विश्वबंधुत्वाचा पुरस्कर्ता, मानवतेचा पूजक म्हणून नानकदेवांनी केलेले कार्य व प्रस्थापित केलेला धर्म महत्त्वपूर्ण आहे.

त्यांनी केवळ सदाचार संपन्न असा नवा धर्मच स्थापन केला नाही, तर जातिव्यवस्था, अस्पृश्यता, सतीची चाल, मूर्तिपूजा, पुरोहितवर्गाने लादलेले जाचक कर्मकांड, वाईट रूढी इ. विरुद्ध सतत लढा देऊन सामाजिक क्रांतीही घडवून आणली. संगत व लंगर यांचा पाया घालून त्यांद्वारे जातिधर्मातील प्रत्यक्ष आचरणात्मक सामाजिक परंपरेची सुरुवात त्यांनी केली.

मृत्यू
गुरूनानक देवजी यांचा मृत्यू 22 सप्टेंबर 1539 रोजी झाला. आयुष्याच्या शेवटच्या काळात त्यांची कीर्ती खूप वाढली होती आणि त्यांचे विचारही बदलले होते. त्यांनी स्वतः आपल्या कुटुंबासमवेत रहायला सुरुवात केली आणि मानवतेच्या सेवेत वेळ घालू लागले. ते शेवटच्या काळात करतारपुर नावाच्या गावाला स्थापन्न झाला. हे सध्या पाकिस्तान मध्ये आहे. तिथे एक मोठी धर्मशाळा ही बांधण्यात आलेली आहे.

ॲन्सन, सर विल्यम रेनेल आणि ॲलिबाय

ॲन्सन, सर विल्यम रेनेल
>कायदा>ॲन्सन, सर विल्यम रेनेल
ॲन्सन, सर विल्यम रेनेल : (१४ नोव्हेंबर १८४३ – ४ जून १९१४). प्रसिद्ध इंग्‍लिश संविधानतज्ञ व विधिवेत्ता. ईटन व ऑक्सफर्ड येथे शिक्षण घेतल्यानंतर त्याने काही दिवस वकिली केली. १८७४ मध्ये ऑक्सफर्ड विद्यापीठात इंग्‍लिश कायद्याचा अधिव्याख्याता म्हणून त्याची नेमणूक झाली. तेथे स्वतंत्र विधिशाखा सुरू करण्यास त्याचेच प्रयत्‍न प्रामुख्याने कारणीभूत झाले. विद्यापीठाचे कुलगुरुपद व इतरही मानाच्या जागा त्याने भूषविल्या. पार्लमेंटमध्ये ‘युनियनिस्ट’ म्हणून तो १८९९ ला निवडून आला. १९०३ चा प्रख्यात शैक्षणिक कायदा करण्याचे व तो अमलात आणण्याचे श्रेय त्यालाच द्यावे लागेल. ब्रिटिश म्युझियमचा विश्वस्त बनण्याचाही त्यास मान मिळाला. संविधान व कराराच्या कायद्यावरील त्याची पुस्तके आजही प्रमाणभूत मानण्यात येतात.

____________________________

ॲलिबाय


ॲलिबाय: आरोपीस उपलब्ध असलेला एक बचाव. गुन्ह्याच्या वेळी अन्यत्र उपस्थिती असा या संज्ञेचा अर्थ आहे. फिर्यादीने जर आरोपीवर एका विशिष्ट स्थळी व विशिष्ट वेळी एखादा गुन्हा केल्याचा आरोप केला, तर त्या ठिकाणी त्या वेळी आपण नव्हतो, हा आरोपीचा एक उत्कृष्ट बचाव होय. गुन्हास्थळी आरोपीची अनुपस्थिती पुराव्याने सिद्ध झाली, तर आरोपी निर्दोषी ठरतो. पण यासाठी चांगला व सबळ पुरावा द्यावयास पाहिजे. कारण या बाबतीत पुराव्याचा भार आरोपीवर असतो. आरोपीने दिलेल्या पुराव्याने उपस्थितीबद्दल जरी संशय उत्पन्न झाला, तरी त्या संशयाचा फायदा आरोपीस मिळतो.


रामकृष्ण गोपाळ भांडारकर

रामकृष्ण गोपाळ भांडारकर

विश्वसनीय स्रोत जोडून या लेखातील माहितीची पडताळणी करण्यात मदत करा. संदर्भ नसल्याने प्रस्तुत लेखाची उल्लेखनीयता ही सिद्ध होत नाही. संदर्भहीन मजकूराची पडताळणी करता येत नसल्याने व उल्लेखनीयता सिद्ध होत नसल्याने हा लेख काढून टाकला जाऊ शकतो याची नोंद घ्यावी. संदर्भ कसे निवडावेत याची माहिती येथे मिळेल तर संदर्भ कसे जोडायचे याची माहिती आपल्याला येथे मिळेल.

रामकृष्ण गोपाळ भांडारकर (जुलै ६, १८३७ - ऑगस्ट २४, १९२५) हे संस्कृत पंडित, मराठी शिक्षणतज्ज्ञ, समाजसुधारक व प्रार्थना समाजाचे कार्यकर्ते होते.

रामकृष्ण गोपाळ भांडारकर
संदर्भ १. कर्नाटकी, श्री. ना. गुरुवर्य डॉ. भांडारकर ह्यांचे चरित्र, पुणे, १९२७.
संपादन करा
२. वैद्य, द्वा. गो. संपा., रा. गो. भांडारकर ह्यांचे धर्मपर लेख व व्याख्याने, मुंबई, १९१९.

३. वैद्य, द्वा. गो. प्रार्थनासमाजाचा इतिहास, मुंबई, १९२७.

चव्हाण, रा. ना.

जीवन

भांडारकरांचा जन्म जुलै ६, १८३७ रोजी महाराष्ट्रात मालवण येथे झाला. त्यांचे शिक्षण मालवण, रत्‍नागिरी, मुंबई येथे झाले. काही काळ शाळांमध्ये मुख्याध्यापक म्हणून काम केल्यानंतर त्यांना मुंबईच्या एल्फिन्स्टन महाविद्यालयात आणि नंतर पुण्याला डेक्कन कॉलेजामध्ये संस्कृत भाषेचे प्राध्यापक म्हणून नेमणूक मिळाली. इ.स. १८९२ साली डेक्कन कॉलेजातून ते निवृत्त झाले. पुढे इ.स. १८९३-९५ सालांदरम्यान ते मुंबई विद्यापीठाचेकुलगुरू होते. ते विधवाच्या विवाहाचे पुरस्कर्ते होते ज्या काळात पाली, मागधी यांसारख्या प्राकृत भाषांचा अभ्यास करणारे दुर्मीळ होते, त्या काळात डॉ. भांडारकरांनी प्राकृत भाषा, ब्राह्मी, खरोष्टी या लिप्या वगैरेंचे संपूर्ण ज्ञान मिळवून भारताच्या इतिहासाचे संशोधन केले, आणि लुप्तप्राय झालेला इतिहासाची पुनर्मांडणी करून तो प्रकाशात आणला. भारतातील हस्तलिखित ग्रंथांचा शोध घेऊन त्यांना प्रकाशित करण्याचे काम तत्कालीन सरकारने भांडारकरांवर सोपवले. त्यांनी पाच जाडजूड ग्रंथ लिहून हे काम बऱ्याच प्रमाणात साध्य केले. पुरातत्त्वशास्त्राचा इतिहास अभ्यास करणारे संशोधक त्यांचे ग्रंथ आजही प्रमाण मानतात.

१८८३साली व्हिएन्नामध्ये भरलेल्या प्राच्यविद्या विद्वानांच्या परिषदेत हजर राहिलेल्या भांडारकरांच्या अभ्यासाचा आवाका पाहून तेथले सरकार तसेच जागतिक विद्वान अचंबित झाले आणि त्यांनी भांडारकरांना सी.आई.ई. (Companion of the Order of the Indian Empire) ही पदवी देऊन सन्मानित केले. त्या पहिल्या युरोपीय प्राच्यविद्या परिषदेत भांडारकरांनी नाशिकजवळील लेण्यांमधल्या शिलालेखांचा अर्थ विशद करून सांगितला. या घटनेमुळे युरोपात प्राच्यविद्या विशारद म्हणून त्यांच्या कार्याची महती पसरली आणि त्यांना डॉक्टर ऑफ लेटर्स सह अनेक मानद सन्मान मिळाले. भांडारकरांनी प्राच्यविद्याविषयक विपुल ग्रंथरचना केली. भांडारकरांच्या ८०व्या वाढदिवसानिमित्त त्यांच्या विद्यार्थ्यांनी त्यांच्या नावाने पुण्यात इ.स. १९१७ मध्ये भांडारकर प्राच्यविद्या संशोधन संस्था स्थापन करून तिची सुरुवात केली.

Latest post

सामान्य ज्ञान

1. काही स्थायुंना उष्णता दिल्यस त्यांचे द्रवरूपात रूपांतर न होता एकदम वायुरूपात रूपांतर होते. यांस ………. असे म्हणतात. Ans:- संप्लवन 2. निसर्ग...