चालू घडामोडी प्रश्नसंच

 १. विक्रम दोराईस्वामी यांची नुकतीच कोणत्या देशासाठी भारताचे पुढील राजदूत म्हणून नियुक्ती झाली आहे? – चीन

२. भारतीय लष्कराने 'अमोघ ज्वाला' हा तंत्रज्ञान-आधारित युद्ध सराव कोणत्या राज्यात यशस्वीपणे पार पाडला? – उत्तर प्रदेश

३. भारत इंटरफेस फॉर मनी (BHIM) पेमेंट ॲपचे ब्रँड ॲम्बेसेडर म्हणून कोणाची नियुक्ती झाली आहे? – महेंद्रसिंग धोनी

४. भारताची औद्योगिक पायाभूत सुविधा मजबूत करण्यासाठी आणि उत्पादन क्षेत्राच्या वाढीला चालना देण्यासाठी कोणती योजना सुरू करण्यात आली आहे? – भव्य

५. जागतिक आनंद अहवाल २०२६ मध्ये कोणता देश पहिल्या क्रमांकावर आहे? – फिनलंड

६. KISS मानवतावादी पुरस्कार २०२५ ने कोणाला सन्मानित करण्यात आले आहे? – नीता अंबानी

७. भूमिका श्रेष्ठ यांची नुकतीच कोणत्या देशाच्या पहिल्या तृतीयपंथी महिला खासदार म्हणून नियुक्ती झाली आहे? – नेपाळ

८. दत्तक मातांना किती आठवड्यांची प्रसूती रजा देण्याचे निर्देश सर्वोच्च न्यायालयाने नुकतेच दिले आहेत? – १२ आठवडे

९. जागतिक बँकेच्या सहकार्याने शालेय शिक्षण सुधारण्यासाठी कोणत्या राज्याने "सिख रिव्होल्यूशन २.०" हा उपक्रम सुरू केला आहे? – पंजाब

१०. टाईम मॅगझिनच्या २०२६ मधील १०० सर्वोत्तम ठिकाणांच्या यादीत भारतातील किती ठिकाणांचा समावेश आहे? - 3

1). अलीकडेच ओरिसाच्या 'गजपती' शासकांशी संबंधित मध्ययुगीन तेलगू शिलालेख कोठे सापडला आहे?

➠ आंध्र प्रदेश 

💯 स्पष्टीकरण: ओरिसाच्या गजपती राजांशी संबंधित असलेला एक ऐतिहासिक मध्ययुगीन तेलगू शिलालेख आंध्र प्रदेशात सापडला आहे. 

💯आंध्र प्रदेश हे फळे आणि केळीच्या उत्पादनात भारतात आघाडीवर आहे.

2) बँकॉक येथे आयोजित 'वर्ल्ड बॉक्सिंग फ्यूचर्स कप'मध्ये चंद्रिका पुजारी यांनी कोणते पदक जिंकले?

➠ सुवर्ण पदक (Gold Medal)

💯स्पष्टीकरण: चंद्रिका पुजारी यांनी बँकॉक येथे झालेल्या जागतिक बॉक्सिंग फ्युचर्स कपमध्ये चमकदार कामगिरी करत सुवर्णपदक पटकावले आहे.

3) 'भारतीय प्रतिभूती आणि विनिमय मंडळ' (SEBI) चे पूर्णवेळ सदस्य म्हणून कोणाची नियुक्ती करण्यात आली आहे?

➠ के. व्यंकट रमणामूर्ती 

💯स्पष्टीकरण: के. व्यंकट रमणामूर्ती यांची सेबी (SEBI) च्या पूर्णवेळ सदस्यपदी नियुक्ती झाली आहे.

4) स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना मदत करण्यासाठी शिक्षण मंत्रालयाने कोणत्या आयआयटीच्या (IIT) मदतीने 'साथी' (SATHI) ॲप विकसित केले आहे ?

➠ आयआयटी कानपूर

💯स्पष्टीकरण: शिक्षण मंत्रालयाने आयआयटी कानपूरच्या सहकार्याने 'साथी' पोर्टल/ॲप विकसित केले आहे, जेणेकरून स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना मोफत कोचिंग आणि साहित्य मिळू शकेल.

5) 'इंडियन वेल्स २०२६' (Indian Wells 2026) टेनिस स्पर्धेचे महिला एकेरीचे विजेतेपद कोणी जिंकले ?

➠ आर्यना साबालेका 

💯स्पष्टीकरण: आर्यना साबालेंका हिने महिला गटात विजेतेपद पटकावले, तर पुरुष गटात जेनिक सिनर याने विजेतेपद पटकावले आहे.

6) कोणत्या राज्याने आपल्या पहिल्या 'साउंडिंग रॉकेट'चे (Sounding Rocket) यशस्वी प्रक्षेपण केले आहे?

➠ गुजरात 

💯स्पष्टीकरण: गुजरात राज्याने आपल्या पहिल्या साउंडिंग रॉकेटची यशस्वी चाचणी केली आहे. गुजरातमध्ये 'गिर नॅशनल पार्क' असून ते आशियाई सिंहासाठी प्रसिद्ध आहे. तसेच, गुजरात हे नवीकरणीय ऊर्जा (Renewable Energy) क्षेत्रात १६.५% हिश्श्यासह भारताचे पॉवरहाऊस बनले आहे.



7)'ज्ञानपीठ सन्मान २०२५' (Jnanpith Award 2025) देऊन कोणाला सन्मानित करण्यात आले आहे ?

➠ आर. वैरामुथू 

💯 स्पष्टीकरण: आर. वैरामुथू यांना २०२५ चा प्रतिष्ठित ज्ञानपीठ सन्मान मिळाला आहे. या व्यतिरिक्त चिरंजीवी यांना 'एनटीआर नॅशनल फिल्म अवॉर्ड' आणि अमोल पालेकर यांना 'मेटा लाइफटाइम अचिव्हमेंट अवॉर्ड २०२६' देण्यात आला आहे. 

8) 'मतुआ धर्म मेळा' (Matua Dharma Mela) कोणत्या राज्यात आयोजित केला जात आहे ?

➠ पश्चिम बंगाल 

💯 स्पष्टीकरण: पश्चिम बंगालच्या 'उत्तर २४ परगणा' जिल्ह्यात हा वार्षिक उत्सव आयोजित केला जातो. पश्चिम बंगाल हे भारतातील तांदळाचे सर्वात मोठे उत्पादक राज्य आहे.

9) कासवाची 'ड्रॉविड वजानिया' (Drovid Vajania) ही नवीन प्रजाती कोणत्या राज्यात शोधली गेली आहे ?

➠ केरळ 

💯 स्पष्टीकरण: केरळमध्ये कासवाची ही नवीन प्रजाती सापडली आहे. केरळला 'नारळाची भूमी' म्हटले जाते, मात्र उत्पादनात कर्नाटक पुढे आहे. केरळ हे रबर आणि काळी मिरी उत्पादनात भारतात पहिल्या क्रमांकावर आहे. 

10)  'चीनी ग्रँड प्रिक्स' (Chinese Grand Prix) २०२६ चे विजेतेपद कोणी जिंकले ?

➠ किमी अँटोनेली 

💯 स्पष्टीकरण: किमी अँटोनेली यांनी नुकतेच पार पडलेले चीनी ग्रँड प्रिक्स जेतेपद आपल्या नावावर केले आहे.

💯 प्रकल्प: प्रोजेक्ट टायगर १९७३ मध्ये, प्रोजेक्ट एलिफंट १९९२ मध्ये आणि प्रोजेक्ट चिता २०२२ मध्ये सुरू झाले.

💯 आंध्र प्रदेशात 'प्रोजेक्ट हनुमान' सुरू करण्यात आला असून, अमरावतीमध्ये भारताचे पहिले 'क्वांटम आणि AI विद्यापीठ' स्थापन झाले आहे.

१. 'जागतिक सामाजिक कार्य दिवस' (World Social Work Day) कधी साजरा करण्यात आला ?

➠ १७ मार्च 

🎯 स्पष्टीकरण: १७ मार्च २०२६ रोजी जागतिक सामाजिक कार्य दिवस साजरा करण्यात आला. हा दिवस दरवर्षी मार्च महिन्याच्या तिसऱ्या मंगळवारी साजरा केला जातो. यावर्षी मार्चचा तिसरा मंगळवार १७ तारखेला आल्याने तो या दिवशी साजरा झाला. 

२. कोणत्या गावाला ओडिशातील पहिले 'स्मार्ट गाव' (Smart Village) म्हणून घोषित करण्यात आले आहे ?

➠ कुसुनपूर 

🎯 स्पष्टीकरण: ओडिशा सरकारने 'कुसुनपूर' गावाला राज्यातील पहिले स्मार्ट गाव म्हणून विकसित करण्याची घोषणा केली आहे. ओडिशाचे मुख्यमंत्री मोहन चरण माझी आणि राज्यपाल हरे बाबू कममपति आहेत.

 

३. 'युनेलो' (Unello) कंपनीने भारतासाठी आपला ब्रँड अँबेसेडर म्हणून कोणाची नियुक्ती केली आहे ?

➠ जसप्रीत बुमराह 

🎯 स्पष्टीकरण: प्रसिद्ध भारतीय वेगवान गोलंदाज जसप्रीत बुमराह यांची युनेलो कंपनीने भारतासाठी ब्रँड अँबेसेडर म्हणून निवड केली आहे. 



४. मराठी भाषेसाठी 'साहित्य अकादमी पुरस्कार २०२५' ने कोणाला सन्मानित करण्यात आले आहे ?

➠ राजू बाविस्कर (आत्मचरित्र्य: काळ्यानिळ्या रेषा)

🎯 स्पष्टीकरण: मराठी भाषेसाठी 'साहित्य अकादमी पुरस्कार राजू बाविस्कर यांना 'काळ्यानिळ्या रेषा' या आत्मचरित्र साठी तर प्रसिद्ध लेखिका ममता कालिया यांना त्यांच्या 'जीते जी इलाहाबाद' या कृतीसाठी हिंदी भाषेचा साहित्य अकादमी पुरस्कार २०२५ 

५. 'भारत ट्राइब्स फेस्ट २०२६' (Bharat Tribes Fest 2026) चे आयोजन कोठे केले जात आहे ?

➠ नवी दिल्ली 

🎯 स्पष्टीकरण: आदिवासी संस्कृतीचे दर्शन घडवणाऱ्या 'भारत ट्राइब्स फेस्ट २०२६' चे आयोजन देशाची राजधानी नवी दिल्ली येथे १८ मार्चपासून सुरू झाले आहे.

६. 'ब्यूटिस बर्गा भीमे' (Butis Berga Bhime) नावाच्या नवीन माशाच्या प्रजातीचा शोध कोठे लागला आहे ?

➠ पश्चिम बंगाल 

🎯 स्पष्टीकरण: पश्चिम बंगालमध्ये एका नवीन प्रकारच्या भरती-ओहोटीच्या पाण्यात आढळणाऱ्या माशाचा शोध लागला आहे, ज्याचे नाव 'ब्यूटिस बर्गा भीमे' ठेवण्यात आले आहे.

 

७. 'बिम्सटेक युवा व्यावसायिक विनिमय कार्यक्रम' (BIMSTEC Young Professionals Exchange Programme) कोठे आयोजित करण्यात आला ?

➠ महाराष्ट्र 

🎯 स्पष्टीकरण: बिम्सटेक (BIMSTEC) देशांमधील तरुणांसाठीच्या या व्यावसायिक कार्यक्रमाचे आयोजन महाराष्ट्र राज्यात करण्यात आले आहे. 

८. 'ऑटोमोटिव्ह टायर मॅन्युफॅक्चरर्स असोसिएशन' (ATMA) च्या अध्यक्षपदी कोणाची नियुक्ती झाली आहे ?

➠ अरुण मामेन 

🎯 स्पष्टीकरण: अरुण मामेन यांची 'ATMA' (Automotive Tyre Manufacturers Association) च्या नवीन अध्यक्षपदी नियुक्ती करण्यात आली आहे. 

 

९. 'सी ड्रॅगन २०२६' (Sea Dragon 2026) हा सराव कोणत्या देशाच्या नेतृत्वाखाली आयोजित केला जात आहे ?

➠ अमेरिका 

🎯 स्पष्टीकरण: 'सी ड्रॅगन २०२६' हा सराव अमेरिकेच्या नेतृत्वाखाली होत असून यामध्ये भारतीय नौसेना देखील सहभागी होत आहे. अमेरिकेचे सध्याचे ४७ वे राष्ट्रपती डोनाल्ड ट्रम्प आहेत आणि जे.डी. वेंस हे ५० वे उपराष्ट्रपती आहेत. 

१०. निराश्रित गोवंशाच्या संरक्षणासाठी 'गौधाम योजना' कोणत्या राज्यात सुरू करण्यात आली आहे ?

➠ छत्तीसगड

🎯 स्पष्टीकरण: छत्तीसगड सरकारने निराश्रित गोवंशाच्या संरक्षणासाठी 'गौधाम योजना' सुरू केली आहे.

🎯 या अंतर्गत प्रत्येक विकासखंडात १०-१० गौधाम (गोशाळा) बांधण्याची घोषणा करण्यात आली आहे. छत्तीसगडचे मुख्यमंत्री विष्णुदेव साय आणि राज्यपाल रमन डेका आहेत. 

११. नुकतेच आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती जाहीर केलेला 'सरफराज अहमद' हा कोणत्या देशाचा माजी कर्णधार आहे ?

➠ पाकिस्तान 

🎯 स्पष्टीकरण: पाकिस्तान क्रिकेट टीमचे माजी कर्णधार सरफराज अहमद यांनी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती जाहीर केली आहे. पाकिस्तानची राजधानी इस्लामाबाद असून सध्याचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ आहेत. 

१. 'पाय दिवस' (Pi Day) कधी साजरा केला जातो ?

➠ १४ मार्च

🎯 स्पष्टीकरण: गणितातील 'पाय' (π) ची किंमत ३.१४ अशी आहे. यात ३ हा महिना (मार्च) आणि १४ ही तारीख दर्शवतो, म्हणून १४ मार्चला पाय दिवस साजरा होतो.

🎯 तसेच २२ जुलै (२२/७) रोजी 'पाय सन्निकटन दिवस' (Pi Approximation Day) साजरा केला जातो.

२. 'फ्रीडम शील्ड' (Freedom Shield) हा मोठा संयुक्त लष्करी सराव अमेरिका आणि कोणत्या देशादरम्यान सुरू झाला आहे?

➠ दक्षिण कोरिया

🎯 स्पष्टीकरण: अमेरिका आणि दक्षिण कोरिया यांच्यात 'फ्रीडम शील्ड' हा संयुक्त लष्करी सराव आयोजित करण्यात आला आहे.

🎯 दक्षिण कोरियाची राजधानी सोल असून, उत्तर आणि दक्षिण कोरियाला वेगळी करणाऱ्या रेषेला '३८ वी समांतर रेषा' (38th Parallel) म्हणतात.

३. हायवेवरील प्रदूषण कमी करण्यासाठी भारतातील पहिले 'मायक्रो अल्गी एअर टॉवर' (Micro Algae Air Tower) कोठे बसवण्यात आले आहे ?

➠ नवी दिल्ली

🎯 स्पष्टीकरण: महामार्गावरील वाढत्या प्रदूषणाशी लढण्यासाठी भारतातील पहिले मायक्रो अल्गी एअर टॉवर नवी दिल्ली येथे बसवण्यात आले आहे.

४. भारताचे ९४ वे ग्रँडमास्टर (Chess Grandmaster) कोण बनले आहेत?

➠ मयंक चक्रवर्ती

🎯 स्पष्टीकरण: आसामचे मयंक चक्रवर्ती हे भारताचे ९४ वे बुद्धिबळ ग्रँडमास्टर बनले आहेत. ते आसाम राज्यातील पहिले ग्रँडमास्टर ठरले आहेत.

५. कोणत्या राज्य सरकारने ५०० गावांना 'नैसर्गिक शेती गावे' (Natural Farming Villages) म्हणून विकसित करण्याची घोषणा केली आहे ?

➠ गुजरात

🎯 स्पष्टीकरण: गुजरात सरकारने उच्च कृषी क्षमता असलेली ५०० गावे टप्प्याटप्प्याने रसायनमय शेतीकडून नैसर्गिक शेतीकडे वळवण्याची योजना जाहीर केली आहे.

🎯 गुजरात हा सध्या कापूस उत्पादनात भारतातील आघाडीचा प्रदेश आहे.

६. 'पर्पल फेस्ट' (Purple Fest) चे विशेष आयोजन कोठे करण्यात आले ?

➠ राष्ट्रपती भवन

🎯 स्पष्टीकरण: दिव्यांगांच्या समावेशासाठी ओळखल्या जाणाऱ्या 'पर्पल फेस्ट'चे विशेष आयोजन नवी दिल्लीतील राष्ट्रपती भवन येथे करण्यात आले.

७. केंद्रीय मंत्री चिराग पासवान यांनी 'PMFME इनक्यूबेशन सेंटर'चे उद्घाटन कोणत्या राज्यात केले ?

➠ आसाम

🎯 स्पष्टीकरण: पंतप्रधान सूक्ष्म अन्न प्रक्रिया उद्योग योजना (PMFME) अंतर्गत आसाममध्ये नवीन इनक्यूबेशन सेंटरचे उद्घाटन चिराग पासवान यांनी केले.

🎯 आसाममध्ये काझीरंगा राष्ट्रीय उद्यान असून ते एक शिंगी गेंड्यासाठी प्रसिद्ध आहे.

८. नुकत्याच झालेल्या 'जागतिक पॅरा ॲथलेटिक्स ग्रँड प्री' (World Para Athletics Grand Prix) मध्ये कोणता देश अव्वल स्थानी राहिला ?

➠ भारत

🎯 स्पष्टीकरण: जागतिक पॅरा ॲथलेटिक्स ग्रँड प्री ही स्पर्धा नवी दिल्ली येथे आयोजित करण्यात आली होती.

🎯 यामध्ये भारताने एकूण २०८ पदके जिंकून पहिले स्थान पटकावले आहे.

९. दृष्टीबाधितांना प्रवासात मदत करणाऱ्या 'ध्वनी स्पंदन' (Dhvani Spandan) या उपक्रमासाठी कोणत्या राज्याला राष्ट्रीय पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे ?

➠ कर्नाटक

🎯 स्पष्टीकरण: कर्नाटक सरकारने दृष्टीबाधित व्यक्तींना बस प्रवासात येणाऱ्या अडचणी दूर करण्यासाठी 'ध्वनी स्पंदन' योजना सुरू केली होती. या नाविन्यपूर्ण प्रयोगासाठी त्यांना राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला आहे.

१०. जगातील सर्वात तरुण 'सेल्फ मेड बिलेनियर' (Self-made Billionaire) कोण बनले आहे?

➠ सूर मेधा

🎯 स्पष्टीकरण: सूर मेधा हे अवघ्या २२ वर्षांच्या वयात जगातील सर्वात तरुण सेल्फ मेड बिलेनियर बनले आहेत.

🎯 यापूर्वी हा विक्रम फेसबुकच्या मार्क झुकरबर्ग (२३ वर्षे) यांच्या नावावर होता.

🎯 सूर मेधा यांचा 'मॅरकर' (Marker) नावाचा एआय-आधारित स्टार्टअप आहे.

११. नुकतेच 'C20 क्रायोजेनिक इंजिन'ची यशस्वी चाचणी कोणी केली?

➠ इस्रो (ISRO)

🎯 स्पष्टीकरण: भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) ने C20 क्रायोजेनिक इंजिनची यशस्वी चाचणी केली आहे.

🎯 इस्रोची स्थापना १५ ऑगस्ट १९६९ रोजी झाली असून त्याचे मुख्यालय बेंगळुरू येथे आहे.

💐