⭕️ चार्टर अॅक्ट 1773
- 🟢 बंगालचा गव्हर्नर-जनरल
- 🟢 सर्वोच्च न्यायालयाची स्थापना
- 🟢 कंपनीच्या अधिकाऱ्यांसाठी खाजगी व्यापार प्रतिबंधित
- 🟢 कोर्ट ऑफ डायरेक्टर्सला अहवाल देण्याची जबाबदारी
---
⭕️ पिट्स इंडिया अॅक्ट 1784
- 🟢 बोर्ड ऑफ डायरेक्टर्स (BOD) आणि कोर्ट ऑफ डायरेक्टर्स (COD)
- 🟢 दुहेरी सरकार
---
⭕️ चार्टर अॅक्ट 1813
- 🟢 व्यापार मक्तेदारी रद्द
- 🟢 ख्रिस्ती धर्मप्रसारकांना भारतात येण्याची परवानगी
- 🟢 पाश्चिमात्य शिक्षणाची सुरुवात
---
⭕️ चार्टर अॅक्ट 1833
- 🟢 भारताचे गव्हर्नर-जनरल (लॉर्ड विल्यम बेंटिक)
---
⭕️ चार्टर अॅक्ट 1853
- 🟢 विधायी आणि कार्यकारी कार्यांचे विभाजन
- 🟢 खुल्या स्पर्धेतून निवड
- 🟢 भारतीय विधीमंडळात स्थानिक प्रतिनिधित्व
---
⭕️भारत सरकार 1858
- 🟢 गव्हर्नर-जनरल ते व्हाइसरॉय
- 🟢 कंपनीचे शासन समाप्त
- 🟢 नवीन कार्यालय - भारतासाठी राज्य सचिव
- 🟢 15 सदस्यांची भारताची परिषद
---
⭕️ भारतीय परिषद अॅक्ट 1861
1. 🟢 व्हाइसरॉयने काही भारतीयांना अशासकीय सदस्य म्हणून नामांकित करणे (राजा ऑफ बनारस, महाराजा ऑफ पटियाला, आणि सर दिनकर राव)
2. 🟢 बॉम्बे आणि मद्रासला विधायी अधिकार देऊन विकेंद्रीकरणाची प्रक्रिया सुरू केली
3. 🟢 बंगाल, उत्तर-पश्चिम प्रांत आणि पंजाबसाठी नवीन विधीमंडळाची स्थापना
4. 🟢 विधानसभेत व्यवसायाची अधिक सोयीची व्यवस्था करण्यासाठी व्हाइसरॉयला नियम आणि आदेश जारी करण्याचा अधिकार दिला ('पोर्टफोलिओ' प्रणाली)
5. 🟢 व्हाइसरॉयला अध्यादेश जारी करण्याचा अधिकार दिला (सहा महिने)
---
⭕️ भारतीय परिषद अॅक्ट 1892
- 🟢 आकार वाढवला पण अधिकृत बहुसंख्य ठेवली
- 🟢 बजेटवर चर्चा आणि प्रश्न विचारण्याची परवानगी
- 🟢 (मर्यादित आणि अप्रत्यक्ष निवडणुकीची तरतूद)
---
⭕️ भारतीय परिषद अॅक्ट 1909 (मॉर्ले-मिंटो सुधारणा)
- 🟢 विधीमंडळाच्या आकारात वाढ (16 ते 60)
- 🟢 केंद्रीय विधीमंडळात अधिकृत बहुसंख्य, प्रांतीय विधीमंडळात अशासकीय बहुसंख्य
- 🟢 पुरवणी प्रश्न विचारण्याची आणि बजेटवर प्रस्ताव सादर करण्याची परवानगी
- 🟢 कार्यकारी परिषदेत भारतीयांची नियुक्ती (सत्येंद्र प्रसाद सिन्हा - कायदा सदस्य)
- 🟢 मुस्लिमांसाठी सांप्रदायिक प्रतिनिधित्व
- 🟢 प्रेसिडेंसी कॉर्पोरेशन, चेंबर्स ऑफ कॉमर्स, विद्यापीठे आणि जमीनदारांचे प्रतिनिधित्व
---
⭕️ भारत सरकार अॅक्ट 1919 (मॉन्टेग्यू-चेम्सफोर्ड सुधारणा)
- 🟢 केंद्र आणि प्रांतीय विषयांचा वेगळा समावेश
- 🟢 प्रांतात द्वैध शासन प्रणालीचा प्रारंभ
- 🟢 विधीमंडळात द्विसदनीयता आणि थेट निवडणुका
- 🟢 व्हाइसरॉयच्या कार्यकारी मंडळातील 6 सदस्य भारतीय
- 🟢 सिख, भारतीय ख्रिश्चन, अँग्लो-इंडियन आणि युरोपियनचे प्रतिनिधित्व
- 🟢 भारतासाठी उच्चायुक्ताच्या नवीन कार्यालयाची स्थापना
- 🟢 सार्वजनिक सेवा आयोगाची स्थापना
- 🟢 प्रांतीय बजेट्सना केंद्र बजेट्सपासून विभक्त करणे
- 🟢 सांविधिक आयोगाची नियुक्ती
---
⭕️ भारत सरकार अॅक्ट 1935
- 🟢 संपूर्ण भारतीय महासंघ
- 🟢 तीन यादी - केंद्रीय यादी, प्रांतीय यादी, समवर्ती यादी
- 🟢 प्रांतात द्वैध शासन समाप्त आणि केंद्रात प्रारंभ
- 🟢 प्रांतात द्विसदनीयता
- 🟢 दबलेली वर्ग, महिला आणि श्रमिकांसाठी सांप्रदायिक प्रतिनिधित्व
- 🟢 भारतीय परिषदेचे उच्चाटन
- 🟢 रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया
- 🟢 केंद्रीय, प्रांतीय आणि संयुक्त सार्वजनिक सेवा आयोग
- 🟢 फेडरल कोर्ट
25 February 2026
काही महत्वपूर्ण प्रश्न व उत्तरे
अधिक माहितीसाठी नक्की पहा : www.yashacharajmarg.com
1. वसईचा तह कोणात झाला?
टिपू सुलतान – इंग्रज
दूसरा बाजीराव पेशवे – इंग्रज
रघुनाथ पेशवे – इंग्रज
पेशवे – पोर्तुगीज
उत्तर : दूसरा बाजीराव पेशवे – इंग्रज
2. पुढीलपैकी कोणते नेते प्रार्थना समाजाचे नेते नव्हते?
आत्माराव तर्खडकर
रा.गो. भांडारकर
गो.ग.आगरकर
न्यायमूर्ती म.गो. रानडे
उत्तर :गो.ग.आगरकर
3. कोणत्या कायद्याला काळा कायदा म्हणून संबोधण्यात आले?
पीट्स इंडिया
1935 चा कायदा
रेग्युलेटिंग अॅक्ट
रौलेक्ट अॅक्ट
उत्तर :रौलेक्ट अॅक्ट
4. भारताचा पहिला गव्हर्नर जनरल कोण?
सर वॉरन हेस्टिंग
लॉर्ड विल्यम बेटींक
लॉर्ड डलहौसी
लॉर्ड क्लोईव्ह
उत्तर :लॉर्ड विल्यम बेटींक
5. सन 1848 ते 1856 या दरम्यान अनेक संस्थाने कोणी खालसा केली?
लॉर्ड लिटन
लॉर्ड कर्झन
लॉर्ड क्लाईव्ह
लॉर्ड डलहौसी
उत्तर :लॉर्ड डलहौसी
6. —– रोजी उठावाचा पहिला भडका बराकपूर येथील लष्करी छावणीत उडाला?
29 मार्च 1857
26 मार्च 1857
28 डिसेंबर 1853
13 मार्च 1857
उत्तर :29 मार्च 1857
7 —– रोजी मेरठ छावणीतील हिंदी सैनिकांची पूर्ण फलटणच बंड करून उठली?
8 मे 1857
9 मे 1857
10 मे 1857
11 मे 1857
उत्तर :10 मे 1857
8. खालीलपैकी —– येथे 1857 चा उठाव झाला नव्हता?
अलाहाबाद
दिल्ली
मद्रास
अयोध्या
उत्तर :मद्रास
9. काँग्रेसचे 1936 चे पहिले ग्रामीण भागातील अधिवेशन कुठे भरले?
फैजपूर
आवडी
मद्रास
रामनगर
उत्तर :फैजपूर
10. चौरी-चौरा घटनेने —– हे आंदोलन संपुष्टात आले?
रौलट विरोधी सत्याग्रह
छोडो भारत
असहकार
सविनय कायदेभंग
उत्तर : असहकार
11. काँग्रेसच्या पहिल्या अधिवेशनाचे अध्यक्ष कोण होते?
व्योमेशचंद्र बॅनर्जी
दादाभाई नौरोजी
बद्रुद्दीन तैय्यबजी
महात्मा गांधी
उत्तर :व्योमेशचंद्र बॅनर्जी
12. स्थानिक स्वराज्य संस्थाचा कायदा कोणी केला?
रिपन
लिटन
डफरीन
कॉर्नवॉलिस
उत्तर :रिपन
13. स्वतंत्र भारताचे पहिले गव्हर्नर जनरल कोण?
लॉर्ड माऊंटबॅटन
सी. राजगोपालचारी
बॅरिस्टर जिना
सरदार पटेल
उत्तर :लॉर्ड माऊंटबॅटन
14. खुदाई खिदमतगार चे संस्थापक कोण होते?
महात्मा गांधी
मंहमद इक्बाल
खान अब्दुल गफारखान
मौलाना आझाद
उत्तर :खान अब्दुल गफारखान
15. भारतीय असंतोषाचे जनक असे कोणास म्हटले जाते?
मंगल पांडे
लोकमान्य टिळक
वीर सावरकर
गो.कृ.गोखले
उत्तर :लोकमान्य टिळक
16. जालियनवाला बाग हत्याकांडाच्या निषेधार्थ सर ही पदवी कोणी परत केली?
रवींद्रनाथ टागोर
लाला लजपतराय
लाला हरदयाळ
महात्मा गांधी
उत्तर :रवींद्रनाथ टागोर
17. सन 1857 च्या उठावाच्या वेळी गव्हर्नर जनरल कोण होते?
लॉर्ड कॅनिंग
लॉर्ड डलहौसी
लॉर्ड बेंटिक
लॉर्ड रिपन
उत्तर :लॉर्ड कॅनिंग
18. राष्ट्रीय काँग्रेसच्या स्थापनेत कोणत्या इंग्रज अधिकार्याने पुढाकार घेतला?
लॉर्ड रिपन
अॅलन ह्युम
लॉर्ड डफरिन
लॉर्ड कर्झन
उत्तर :अॅलन ह्युम
19. 1905 ची फाळणी कोणी अंमलात आणली?
लॉर्ड कर्झन
लॉर्ड मिंटो
लॉर्ड चेम्सफोर्ड
पंचम जॉर्ज
उत्तर :लॉर्ड कर्झन
20. मुस्लिम लीगची स्थापना केव्हा झाली?
1905
1906
1907
1908
उत्तर : 1906
२०१४ नंतर मोदी सरकारच्या प्रमुख योजना
अधिक माहितीसाठी नक्की पहा : www.yashacharajmarg.com
🔷 १. आर्थिक समावेशन, बँकिंग आणि विमा क्षेत्र
➤ प्रधानमंत्री जन-धन योजना – २०१४
➤ प्रधानमंत्री जीवन ज्योती विमा योजना – २०१५
➤ प्रधानमंत्री सुरक्षा विमा योजना – २०१५
➤ अटल पेंशन योजना – २०१५
➤ प्रधानमंत्री मुद्रा योजना – २०१५
➤ स्टॅंड-अप इंडिया योजना – २०१६
➤ पीएम स्वनिधी योजना – २०२०
➤ प्रधानमंत्री सूक्ष्म उद्यम विकास योजना – २०१६
➤ प्रधानमंत्री श्रमिक सेतु योजना – २०२१
➤ पीएम गरीब कल्याण योजना – २०२०
➤ डिजिटल पेमेंट मिशन – २०१६
➤ जनसुरक्षा अभियान – २०१७
➤ प्रधानमंत्री वय वंदना योजना – २०१७
➤ प्रधानमंत्री व्यापारी मानधन योजना – २०१९
➤ ई-रुपी डिजिटल पेमेंट प्लॅटफॉर्म – २०२१
🔷 २. ग्रामीण विकास व पायाभूत सुविधा
➤ प्रधानमंत्री ग्राम सडक योजना – II टप्पा – २०१५
➤ प्रधानमंत्री आवास योजना (ग्रामीण) – २०१६
➤ दीनदयाळ उपाध्याय ग्राम ज्योती योजना – २०१५
➤ सौभाग्य योजना (सर्वांसाठी वीज) – २०१७
➤ प्रधानमंत्री कृषी सिंचाई योजना – २०१५
➤ जल जीवन मिशन – २०१९
➤ मिशन अंत्योदय – २०१७
➤ राष्ट्रीय ग्रामीण आजीविका अभियान – 2011
➤ प्रधानमंत्री ग्रामीण डिजिटल साक्षरता अभियान – २०१७
➤ हर घर नल मिशन – २०१९
➤ प्रधानमंत्री ग्रामीण विकास फंड – २०१८
➤ प्रधानमंत्री आदर्श ग्राम योजना – २०१५
➤ उज्ज्वला योजना (ग्रामीण महिलांसाठी गॅस कनेक्शन) – २०१६
➤ प्रधानमंत्री ग्रामीण रोजगार गारंटी सुधार मोहीम – २०१८
🔷 ३. शहरी विकास व गृहनिर्माण
➤ स्मार्ट सिटी मिशन – २०१५
➤ प्रधानमंत्री आवास योजना (शहरी) – २०१५
➤ अटल मिशन फॉर रेजुवनेशन अँड अर्बन ट्रान्सफॉर्मेशन (AMRUT) – २०१५
➤ स्वच्छ भारत अभियान (शहरी) – २०१४
➤ सबका घर योजना – २०१८
➤ शहरी क्लस्टर विकास योजना – २०१७
➤ राष्ट्रीय शहरी आरोग्य अभियान – २०१६
➤ शहरी जीवन उपार्जन मिशन (NULM) – २०१५
➤ ग्रीन सिटी मिशन – २०१९
🔷 ४. कृषी व शेतकरी कल्याण
➤ प्रधानमंत्री फसल विमा योजना – २०१६
➤ प्रधानमंत्री किसान सम्मान निधी योजना – २०१९
➤ प्रधानमंत्री कृषी सिंचाई योजना – २०१५
➤ नॅशनल गोकुल मिशन – २०१४
➤ सॉयल हेल्थ कार्ड योजना – २०१५
➤ कृषक समृद्धी योजना – २०१८
➤ ई-नाम (National Agriculture Market) – २०१६
➤ पीएम किसान मानधन योजना – २०१९
➤ हर खेत को पानी योजना – २०१६
➤ कृषी पायाभूत गुंतवणूक निधी – २०२०
➤ परंपरागत कृषी विकास योजना – २०१५
➤ नीम कोटेड युरिया योजना – २०१५
➤ किसान ड्रोन योजना – २०२२
➤ ग्रीन एनर्जी बायो एथेनॉल मिशन – २०१८
➤ पशुपालन विकास योजना – २०१७
🔷 ५. आरोग्य, पोषण आणि स्वच्छता
➤ आयुष्मान भारत – प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजना – २०१८
➤ स्वच्छ भारत मिशन – २०१४
➤ प्रधानमंत्री मातृ वंदना योजना – २०१७
➤ पोषण अभियान – २०१८
➤ मिशन इंद्रधनुष – २०१४
➤ प्रधानमंत्री सुरक्षित मातृत्व अभियान – २०१६
➤ राष्ट्रीय डिजिटल आरोग्य मिशन – २०२०
➤ ई-संजीवनी टेलिमेडिसिन सेवा – २०२०
➤ प्रधानमंत्री आरोग्य सुरक्षा योजना – २०१६
➤ मिशन सक्ती (महिला व बाल सुरक्षा) – २०२१
➤ प्रधानमंत्री औषध योजना – २०१५
➤ आयुष्मान भारत हेल्थ इन्फ्रास्ट्रक्चर मिशन – २०२१
🔷 ६. शिक्षण, कौशल्य व रोजगार
➤ प्रधानमंत्री कौशल विकास योजना – २०१५
➤ राष्ट्रीय शिक्षण धोरण – २०२०
➤ पीएम ई-विद्या कार्यक्रम – २०२०
➤ राष्ट्रीय अप्रेंटिसशिप प्रचार योजना – २०१६
➤ स्टार्टअप इंडिया – २०१६
➤ स्किल इंडिया मिशन – २०१५
➤ डिजिटल इंडिया – २०१५
➤ प्रधानमंत्री युवाशक्ति अभियान – २०२२
➤ शिक्षण संकल्प २०२१ – २०२१
➤ मिशन कर्मयोगी – २०२०
➤ पीएम रोझगार प्रोत्साहन योजना – २०१७
➤ आत्मनिर्भर भारत रोजगार योजना – २०२०
🔷 ७. महिला व बाल विकास
➤ बेटी बचाओ, बेटी पढाओ – २०१५
➤ प्रधानमंत्री मातृ वंदना योजना – २०१७
➤ उज्ज्वला योजना – २०१६
➤ मिशन शक्ती – २०२१
➤ महिला ई-हाट – २०१६
➤ स्वाधार गृह योजना – २०१५
➤ वन स्टॉप सेंटर योजना – २०१५
➤ राष्ट्रीय बाल संरक्षण योजना – २०१६
➤ पोषण ट्रॅकर योजना – २०२०
🔷 ८. पर्यावरण, ऊर्जा आणि हवामान
➤ उजाला योजना (एलईडी वितरण) – २०१५
➤ राष्ट्रीय सौर मिशन – २०१५
➤ ग्रीन इंडिया मिशन – २०१६
➤ ऊर्जा संरक्षण अभियान – २०१७
➤ जल शक्ति अभियान – २०१९
➤ राष्ट्रीय स्वच्छ ऊर्जा निधी – २०१५
➤ अमृत सरोवर अभियान – २०२२
➤ हायड्रोजन मिशन इंडिया – २०२१
➤ नॅशनल बायोगॅस मिशन – २०१८
🔷 ९. उद्योग, उद्योजकता आणि तंत्रज्ञान
➤ मेक इन इंडिया – २०१४
➤ डिजिटल इंडिया – २०१५
➤ स्टार्टअप इंडिया – २०१६
➤ आत्मनिर्भर भारत अभियान – २०२०
➤ राष्ट्रीय लॉजिस्टिक्स धोरण – २०२२
➤ सेमीकंडक्टर मिशन – २०२१
➤ उत्पादन प्रोत्साहन योजना (PLI Scheme) – २०२०
➤ भारतमाला परियोजना – २०१७
➤ सागरमाला प्रकल्प – २०१५
➤ GATI SHAKTI राष्ट्रीय मास्टर प्लॅन – २०२१
➤ Make in India 2.0 – २०२१
🔷 १०. सामाजिक सुरक्षा व कल्याण
➤ प्रधानमंत्री गरीब कल्याण योजना – २०२०
➤ प्रधानमंत्री श्रम योगी मानधन योजना – २०१९
➤ राष्ट्रीय सामाजिक सहाय्यता कार्यक्रम – 1995
➤ पीएम ट्रायबल उद्यम मिशन – २०२२
➤ वन धन योजना – २०१८
➤ ई-श्रम पोर्टल – २०२१
➤ दिव्यांगजन सशक्तीकरण योजना – २०१५
➤ राष्ट्रीय वृद्धजन सन्मान योजना – २०१७
➤ अनाथ बाल सहाय योजना – २०२१
🔷 ११. पायाभूत सुविधा व वाहतूक
➤ भारतमाला परियोजना – २०१७
➤ सागरमाला प्रकल्प – २०१५
➤ UDAN योजना – २०१६
➤ स्मार्ट पोर्ट्स इंडिया प्रकल्प – २०१८
➤ राष्ट्रीय महामार्ग ग्रिड योजना – २०१९
➤ रेल्वे इलेक्ट्रिफिकेशन मिशन – २०१८
➤ एक भारत श्रेष्ठ भारत अभियान – २०१५
➤ गती शक्ती योजना – २०२१
➤ प्रधानमंत्री गतिशक्ति राष्ट्रीय मास्टर प्लॅन – २०२१
🔷 १२. डिजिटल प्रशासन आणि पारदर्शक शासन
➤ डिजिटल इंडिया – २०१५
➤ ई-गव्हर्नन्स मिशन मोड प्रकल्प – २०१६
➤ गव्हर्नमेंट ई-मार्केटप्लेस (GeM) – २०१६
➤ मिशन कर्मयोगी – २०२०
➤ ई-ऑफिस प्रकल्प – २०१८
➤ जनसुविधा केंद्र – २०१५
➤ ई-कोर्ट मिशन – २०१७
➤ पीएम गती शक्ती पोर्टल – २०२१
🔷 १३. राष्ट्रीय सुरक्षा आणि सीमाविकास
➤ भारतमाला आणि सीमावर्ती रस्ते योजना – २०१७
➤ राष्ट्रीय संरक्षण उद्योग धोरण – २०१८
➤ राष्ट्रीय सायबर सुरक्षा धोरण – २०२०
➤ डिफेन्स इनोव्हेशन ऑर्गनायझेशन – २०१८
➤ मिशन रक्षा आत्मनिर्भरता – २०२०
🔷 १४. विशेष प्रादेशिक व सामाजिक योजनाः
➤ उत्तर-पूर्व विकास योजना – २०१६
➤ आकांक्षी जिल्हा कार्यक्रम – २०१८
➤ आकांक्षी ब्लॉक कार्यक्रम – २०२३
➤ मिशन अंत्योदय – २०१७
➤ डेस्टिनेशन नॉर्थ-ईस्ट – २०१९
➤ प्रधानमंत्री विकास योजना (PM-VIKAS) – २०२३
➤ मिशन मोड शेड्युल्ड ट्रायब विकास – २०२२
🇮🇳 भारताचे व्हाईसरॉय
१) लॉर्ड कॅनिंग (१८५६-१८६२) 🏛️
➤ १८५७ चा उठाव – शेवटचा गव्हर्नर जनरल व पहिला व्हाईसरॉय
➤ भारतात व्हाईसरॉय प्रणालीची सुरुवात
➤ कलकत्ता, मुंबई, मद्रास उच्च न्यायालयांची स्थापना (१८६१)
➤ इंडियन कौन्सिल ॲक्ट १८६१ अमलात
➤ ईस्ट इंडिया कंपनीचे शासन समाप्त होऊन ब्रिटिश क्राउनकडे सत्ता
२) लॉर्ड मेयो (१८६९-१८७२) 📊
➤ भारतातील पहिली अधिकृत जनगणना (१८७२)
➤ आर्थिक विकेंद्रीकरणाचे जनक
➤ मेयो कॉलेज, अजमेर – राजपूताना सरदारांसाठी
➤ अंडमान भेटीदरम्यान हत्या
३) लॉर्ड लिटन (१८७६-१८८०) ⚔️
➤ दिल्ली दरबार – राणी व्हिक्टोरियाला कैसर-ए-हिंद पदवी
➤ देशी वृत्तपत्र कायदा (Vernacular Press Act, 1878)
➤ सर्वात भीषण दुष्काळ (१८७६-७८)
➤ शस्त्र कायदा (Arms Act, 1878)
➤ आर्थिक काटकसर धोरण
४) लॉर्ड रिपन (1880-1884) 🏛️📘
➤ स्थानिक स्वराज्याचा जनक – १८८२ चा रेजोल्यूशन
➤ हंटर शिक्षण आयोग (१८८२)
➤ इल्बर्ट बिल विवाद (१८८३)
➤ प्रेसवरील निर्बंध हटवले
५) लॉर्ड डफरिन (१८८४-१८८८) 🇮🇳
➤ १८८५ – भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस स्थापना
➤ काँग्रेसविषयी “Dufferin Report”
६) लॉर्ड कर्झन (१८९९-१९०५) 🗺️
➤ बंगालची फाळणी (१९०५)
➤ सहकारी पतपेढी कायदा (1904)
➤ प्राचीन स्मारक संरक्षण कायदा (1904)
➤ इंडियन युनिव्हर्सिटी ॲक्ट (1904)
७) लॉर्ड मिंटो (१९०५-१९१०) 🕌
➤ मोर्ले-मिंटो सुधारणा कायदा १९०९
➤ मुस्लिमांसाठी स्वतंत्र मतदारसंघ
➤ मुस्लिम लीगचे प्रोत्साहन
८) लॉर्ड हार्डिंग (१९१०-१९१६)
➤ बंगालची फाळणी रद्द (१९११)
➤ राजधानी कलकत्ता → दिल्ली
➤ दिल्ली दरबार (१९११)
➤ बॉम्ब हल्ला (क्रांतिकारकांनी)
९) लॉर्ड चेम्सफर्ड (१९१६-१९२१) 📜
➤ मॉंटेग्यू-चेम्सफर्ड सुधारणा १९१९
➤ प्रांतिक द्विगुही शासन
➤ रौलट अक्ट (काळा कायदा), १९१९
➤ जालियनवाला बाग हत्याकांड
१०) लॉर्ड आयर्विन (१९२६-१९३१) 🕊️
➤ सायमन कमिशनविरोधी आंदोलन
➤ पहिली गोलमेज परिषद (१९३०)
➤ गांधी-आयर्विन करार
➤ सविनय कायदेभंग आंदोलन
११) लॉर्ड वेलिंग्टन (१९३१-१९३६)
➤ दुसरी गोलमेज परिषद
➤ रामसे मॅक्डोनाल्डचा जातीय निवाडा
➤ गांधी-आंबेडकर पुणे करार
➤ भारत सरकार कायदा १९३५
१२) लॉर्ड लिनलिथगो (१९३६-१९४४) 🌏
➤ १९३७ प्रांतिक निवडणुका
➤ प्रांतिक सरकारांचे राजीनामे
➤ क्रिप्स मिशन (१९४२)
➤ भारत छोडो आंदोलन (१९४२)
१३) लॉर्ड वेव्हेल (१९४४-१९४७) 🏛️
➤ सिमला परिषद
➤ हंगामी सरकार
➤ त्रिमंत्री (कॅबिनेट) मिशन योजना
➤ संविधान सभेची स्थापना
१४) लॉर्ड माऊंटबॅटन (१९४७-१९४८) 🇮🇳
➤ ३ जून १९४७ – माऊंटबॅटन योजना
➤ भारताचा विभाजन निर्णय
➤ १५ ऑगस्ट १९४७ – भारत स्वातंत्र्य
➤ संस्थानांचे विलिनीकरण प्रोत्साहन
अधिक माहितीसाठी नक्की पहा : www.yashacharajmarg.com
पोषण (Nutrition)
🔷 अर्थ व प्रकार
➤ पोषण म्हणजे शरीराच्या वाढीस, दुरुस्तीला आणि ऊर्जानिर्मितीसाठी आवश्यक घटकांचे सेवन.
➤ पोषक घटक सहा प्रकारचे असतात – कार्बोहायड्रेट्स, प्रोटीन्स, फॅट्स, व्हिटॅमिन्स, मिनरल्स आणि पाणी.
🔷 १. कार्बोहायड्रेट्स (Carbohydrates)
➤ रासायनिक दृष्ट्या हे C, H, O पासून बनलेले असतात.
➤ ऊर्जेचा मुख्य स्रोत (1 ग्रॅम = 4 कॅलरी).
➤ सामान्य सूत्र: Cₙ(H₂O)ₙ
कार्बोहायड्रेट्सचे प्रकार
(अ) मोनोसॅकॅराइड्स (Monosaccharides)
➤ एकच साखरेचा घटक असतो.
➤ उदा. ग्लुकोज, फ्रक्टोज, गॅलॅक्टोज.
➤ ग्लुकोज = रक्तातील साखर (Blood Sugar).
➤ फ्रक्टोज = फळांमधील साखर.
(ब) डायसॅकॅराइड्स (Disaccharides)
➤ दोन मोनोसॅकॅराइड्स एकत्र येऊन बनतात.
➤ उदा.
सुक्रोज = ग्लुकोज + फ्रक्टोज (ऊस साखर)
लॅक्टोज = ग्लुकोज + गॅलॅक्टोज (दुधातील साखर)
माल्टोज = ग्लुकोज + ग्लुकोज (धान्यातील साखर)
(क) पॉलीसॅकॅराइड्स (Polysaccharides)
➤ अनेक मोनोसॅकॅराइड्स एकत्र येऊन बनतात.
➤ उदा. स्टार्च, ग्लायकोजन, सेल्युलोज.
➤ स्टार्च – वनस्पतींमध्ये साठवण ऊर्जा.
➤ ग्लायकोजन – प्राण्यांमध्ये साठवण ऊर्जा.
➤ सेल्युलोज – वनस्पतींच्या पेशीभित्तीचे घटक.
महत्त्व:
➤ शरीराला त्वरित ऊर्जा पुरवतात.
➤ फॅट्सच्या ऑक्सिडेशनसाठी आवश्यक.
➤ नर्व्हस सिस्टमसाठी महत्त्वाचे इंधन.
🔷 २. प्रोटीन्स (Proteins)
➤ हे अमिनो आम्लांपासून (Amino acids) बनतात.
➤ सूत्र: C, H, O, N आणि काहीवेळा S व P.
➤ 1 ग्रॅम प्रोटीन = 4 कॅलरी ऊर्जा देते.
प्रोटीन्सचे प्रकार
(अ) साधे प्रोटीन (Simple proteins)
➤ पूर्णतः अमिनो आम्लांपासून बनलेले.
➤ उदा. अल्ब्युमिन, ग्लोब्युलिन, केराटिन.
(ब) संयुक्त प्रोटीन (Conjugated proteins)
➤ प्रोटीन + नॉन-प्रोटीन घटक.
➤ उदा. हेमोग्लोबिन (प्रोटीन + हीम), लिपोप्रोटीन, गायक प्रोटीन.
(क) व्युत्पन्न प्रोटीन (Derived proteins)
➤ मूळ प्रोटीनच्या रासायनिक बदलांमुळे तयार झालेले.
➤ उदा. पेप्टोन, प्रोटिओस.
प्रोटीनचे गुणधर्म (Properties of Proteins)
➤ Denaturation:
तापमान, आम्ल किंवा क्षारामुळे प्रोटीनची रचना बदलते.
उदा. अंड्याचा पांढरा भाग गरम केल्यावर घट्ट होणे.
➤ Coagulation (गोठविणे):
द्रवरूप प्रोटीन ठोस रूपात येणे.
उदा. दुधाचे दही बनणे.
➤ Amphoteric nature:
प्रोटीनमध्ये आम्ल आणि क्षार दोन्ही गुणधर्म असतात.
➤ Hydration property:
पाण्याशी संयोग करून फुगण्याची क्षमता.
➤ Buffering property:
शरीरातील pH स्थिर ठेवण्यास मदत.
➤ Biuret test positive:
प्रोटीन उपस्थिती तपासण्यासाठी.
महत्त्व:
➤ शरीराची वाढ, पेशींची दुरुस्ती, एन्झाइम्स आणि हार्मोन्सची निर्मिती.
➤ उदा. अंडी, दूध, डाळी, मांस, कडधान्ये.
🔷 ३. फॅट्स / लिपिड्स (Fats/Lipids)
➤ C, H, O घटक असतात.
➤ 1 ग्रॅम फॅट = 9 कॅलरी ऊर्जा देते.
प्रकार:
➤ साधे फॅट्स – ट्रायग्लिसराइड्स.
➤ संयुक्त फॅट्स – फॉस्फोलिपिड्स, लिपोप्रोटिन्स.
➤ व्युत्पन्न फॅट्स – स्टेरॉल्स (उदा. कोलेस्ट्रॉल).
महत्त्व:
➤ ऊर्जा साठवणूक, अंगरक्षण, ऊष्णतारोधक थर.
➤ व्हिटॅमिन A, D, E, K शोषणासाठी आवश्यक.
🔷 ४. व्हिटॅमिन्स (Vitamins)
➤ शरीरात ऊर्जा निर्माण करत नाहीत पण एन्झाइम क्रियांना मदत करतात.
(अ) चरबीद्रव्य विद्राव्य (Fat-soluble vitamins): A, D, E, क
Vitamin A:कॅरोटीन
➤ डोळ्यांच्या दृष्टीसाठी आवश्यक.
➤ स्रोत – गाजर, बटर, मासे तेल.
➤ कमतरता – रातांधळेपणा (Night blindness).
Vitamin D:कॅल्सीफेरोल
➤ हाडांच्या मजबुतीसाठी, कॅल्शियम शोषणासाठी.
➤ स्रोत – सूर्यप्रकाश, मासे तेल, अंडी.
➤ कमतरता – रिकेट्स, ऑस्टिओमलेशिया.
Vitamin E:
➤ प्रजनन व पेशींचे रक्षण.
➤ स्रोत – बदाम, तेलबिया, हिरवी पालेभाजी.
➤ कमतरता – स्नायू कमजोरी.
Vitamin K:
➤ रक्त गोठविण्यासाठी आवश्यक.
➤ स्रोत – पालेभाज्या, आतड्यांतील जीवाणू.
➤ कमतरता – रक्तस्त्राव वाढणे.
(ब) पाण्यद्रव्य विद्राव्य (Water-soluble vitamins): B-कॉम्प्लेक्स आणि C
Vitamin B₁ (थायामिन):
➤ नर्व्हस सिस्टीमसाठी आवश्यक.
➤ कमतरता – बेरीबेरी.
Vitamin B₂ (रायबोफ्लेविन):
➤ त्वचा आणि डोळ्यांसाठी.
➤ कमतरता – तोंडाच्या कोपऱ्यांवर जखमा.
Vitamin B₃ (नायसिन):
➤ एन्झाइम क्रिया.
➤ कमतरता – पेलाग्रा.
Vitamin B₆ (पायरीडॉक्सिन):
➤ प्रोटीन चयापचय.
➤ कमतरता – अशक्तपणा.
Vitamin B₁₂ (सायनोकॉबॅलामिन):
➤ रक्तनिर्मिती.
➤ कमतरता – पर्निशस अनिमिया.
Vitamin C (अस्कॉर्बिक आम्ल):
➤ रोगप्रतिकारशक्ती, कोलेजन निर्मिती.
➤ स्रोत – संत्री, लिंबू, आवळा.
➤ कमतरता – स्कर्वी.
🔷 ५. खनिजे (Minerals)
➤ शरीरात हाडे, दात, रक्त, स्नायूंसाठी आवश्यक.
अधिक माहितीसाठी नक्की पहा : www.yashacharajmarg.com
महाराष्ट्र पोलीस भरती सराव प्रश्न संच
1] वाक्यप्रकार ओळखा. - सूर्य मावळला परंतु अंधार पसरला नाही .
उत्तर = संयुक्त वाक्य
2]'मी' देशाची पंतप्रधान झाले तर !' या वाक्याचा प्रकार ओळखा.
उत्तर = उद्गारार्थी
3] लता मंगेशकरांची जुनी गाणी मंत्रमुग्ध करतात - या वाक्यातील ध्वन्यार्थ ओळखा.
उत्तर = मनावर जादू होणे
4] वाक्याच्या क्रियापदाच्या रुपावरुन खालीलपैकी कोणता वाक्याचा प्रकार होत नाही ?
उत्तर = संयुक्तार्थी
5] नियमित व्यायाम केला तर शरीर निरोगी राहतो ? या वाक्याचा प्रकार ओळखा.
उत्तर = मिश्र
6] काय ही गर्दी ! विधानार्थी वाक्य करा.
उत्तर = गर्दी खूप आहे.
7] खालील वाक्यातील क्रियापदाचा प्रकार ओळखा.
वाक्य - 'देवा, सर्वांना सुखी ठेव'
उत्तर = आज्ञार्थ
8] ज्या क्रियापदावरून फक्त काळाचा बोध होतो तर अशा क्रियापदाला कोणते क्रियापद म्हणतात ?
उत्तर = स्वार्थ
9] 'ऊ-आख्यात' वरून क्रियापदाचा कोणता अर्थ ओळखतात ?
उत्तर = आज्ञार्थ
10] ..................ही मांसाहारी वनस्पती आहे.
उत्तर = घटपर्णी
11] मधमाश्यांच्या वसाहतीत................. मधमाशी सर्वात मोठी असते.
उत्तर = राणी
12] गुणसूत्रे ही DNA आणि ................यांनी बनलेली असतात.
उत्तर = प्रथिने
13] स्त्रियांमध्ये ................. तर पुरुषांमध्ये .... असते.
उत्तर = डिंवग्रंथी , वर्षण
14] आपल्याला माहिती असलेल्या पेशींमध्ये .............. अंडे ही सर्वात मोठी पेशी आहे.
उत्तर =शहामृगाचे
15] ...............स्नायू गोलाकार व गुळगुळीत असतात,
उत्तर =अनैच्छिक
16] शरीरातील हाडे.................... एकमेकांना जोडलेली असतात.
उत्तर = अस्थिबंधनाने
17] .................... या जनकपेशींच्या हुबेहूब प्रतिकृती असतात.
उत्तर = कन्यापेशी
18] माणसाच्या पेशींमध्ये............... गुणसूत्रे असतात.
उत्तर = 46
19] लहान आतड्याची लांबी ............. मीटर असते.
उत्तर = सहा
20] सिता 10 वस्तु 15 रू. ला खरेदी करून 12 वस्तु 20 रू ला विकते तर तिला किती रूपये नफा किंवा तोटा होईल.
उत्तर = 11.11%
21] 12 पुस्तके विकल्यानंतर 2 पुस्तकांच्या खरेदीकिंमतीमुवढा नफा होतो. तर शेकडा किती?
उत्तर = 20%
22 ]एका वस्तूची विक्री किंमत ही खरेदी किंमतीच्या निम्मे आहे. तर शेकडा नफा किंवा तोटा किती होईल?
उत्तर = 50%
23]दुकानदाराने पुस्तकाच्या 1000 प्रति 9999 रुपयांना विकल्पानंतर 899 रु. नफा होतो तर, प्रत्येक पुस्तकाची खरेदी किंमत किती?
उत्तर = 9.10 रुपये.
24]40 टक्के नफा घेऊन 40 पुस्तके विकल्यास 40 रूपये फायदा होतो तर खरेदीची किंमत किती?
उत्तर = 100
25] एका वस्तूची किंमत 20 टक्क्यांनी वाढली असता विक्री 20 टक्के कमी होते, तर त्या विक्रेत्यास फायदा की तोटा झाला?
उत्तर = 4 टक्के तोटा
26] 5 रु. ला 2 पेन प्रमाणे 50 रु. ला किती पेन येतील?
उत्तर = 20
27] एक घोडा 9 टक्के तोटा सहन करून 455 रु. विकला तर मूळ किंमत किती?
उत्तर = 500
28] खरेदी रु. 2000, विक्री रु. 2400 आहे, तर शेकडा नफा किती?
उत्तर = 20%
29] एका व्यापाऱ्याने वस्तूची किंमत 20 टक्क्याने वाढविली व नंतर 10 टक्के सूट दिली, तर किती टक्के त्यात नफा झाला ?
उत्तर = 8%
30] 'दीनबंधु' हे साप्ताहिक कोणी सुरू केले?
उत्तर = कृष्णराव भालेकर
31] खालील पैकी कोणता ग्रंथ छत्रपती संभाजी महाराजांनी लिहिला नाही ?
उत्तर =शिवभारत
32] महाराष्ट्रात दलित पँथर ची स्थापना किती साली झाली
उत्तर = मे १९७२
33]हैद्राबाद संस्थानातील रझाकार संघटनेचा प्रमुख कोण होता ?
उत्तर =कासीम रझवी
34]खालील पैकी कोणता समाज सुधारक अल्पजीवी ठरला ?
उत्तर = विष्णुबुवा ब्रह्मचारी
35]भारतीय अस्पृश्यतेचा प्रश्न हा ग्रंथ कोणी लिहिला ?
उत्तर = वि रा शिंदे
36] अहमदनगरची स्थपणा अहमद निझामशहा याने मध्ये केली
उत्तर = 1490
37]स्वामी रामानंद तीर्थ यांचे मूळ नाव काय ?
उत्तर = व्यंकटेश भगवानराव खेडगीकर
38] श्री गुरु गोविंदसिंघजी यांचा जन्म कोठे झाला ?
उत्तर = पाटणा
39] दक्षिण भारतावर सर्वप्रथम कोणत्या राजाने आक्रमण केले ?
उत्तर = अलाउद्दीन खिलजी
40]रेशीम उत्पादनात भारतात _राज्य अग्रेसर आहे .
उत्तर = बिहार
41] अंबाबरवा अभयारण्य समुद्रसपाटीपासून _फूट उंचीवर आहे
उत्तर = 2300
42]गेंडा या प्राण्यासाठी प्रसिद्ध राष्ट्रीय उद्यान काझीरंगा राज्यात आहे
उत्तर = आसाम
43]गडचिरोली जिल्ह्यात एकूण तालुके किती आहेत ?
उत्तर = 12
44]लाख शेती सुरु करण्यासाठी कोणती झाडे उपयुक्त आहेत ?
उत्तर - १ व २
45]मोडकसागर हे धरण कोणत्या जिल्यात आहे ?
उत्तर - ठाणे
46]महाराष्ट्रात______________ नदी ला सर्वात जास्त उपखोरी आहेत
उत्तर - गोदावरी
काकोरी ट्रेन ॲक्शन (1925)
1.📍 ऐतिहासिक पार्श्वभूमी➤ उत्तर प्रदेश सरकारने या घटनेच्या नावात बदल करून "काकोरी ट्रेन लूट"ऐवजी "काकोरी ट्रेन ॲक्शन" असे केले आहे.
➤ ➤ यामागे उद्देश क्रांतिकारकांचे राष्ट्रवादी योगदान अधोरेखित करणे हा आहे.
2.📍 घटना व दिनांक
➤ 9 ऑगस्ट 1925 रोजी लखनऊजवळ काकोरी गावाजवळ उत्तर रेल्वे मार्गावर दरोडा टाकण्यात आला.
➤ ➤ या दरोड्याचा उद्देश सरकारकडून मिळणाऱ्या निधीचा वापर सशस्त्र क्रांतीसाठी करणे होता.
3.📍 सहभागी क्रांतिकारक
➤ राम प्रसाद बिस्मिल
➤ अशफाकुल्ला खान
➤ राजेंद्र लाहिरी
➤ ठाकूर रोशन सिंह
➤ ➤ या चौघांना 19 डिसेंबर 1927 रोजी फाशी देण्यात आली.
4.📍 दरोड्याचे नियोजन - हिंदुस्थान रिपब्लिकन असोसिएशन (HRA)
➤ HRA ची स्थापना राम प्रसाद बिस्मिल यांनी 1924 मध्ये केली.
➤ ➤ चौरी चौरा घटनेनंतर गांधीजींनी असहकार आंदोलन मागे घेतले. त्यामुळे हिंसक क्रांतीकडे तरुण वळले.
➤ पक्षाचे इतर प्रमुख सदस्य:
➤ ➤ सचिंद्रनाथ सन्याल
➤ ➤ जोगेशचंद्र चॅटर्जी (अनुशीलन समितीचे सदस्य)
5.📍 पक्षाचे विचारसरणी व उद्दिष्टे
➤ लाला हर दयाल यांच्या प्रेरणेतून पक्षाचा घटनात्मक मसुदा अलाहाबाद येथे तयार झाला.
➤ सचिंद्रनाथ सन्याल यांनी 'क्रांतिकारी' नावाचा जाहीरनामा लिहिला.
➤ ➤ उद्दिष्ट: ब्रिटीश सत्तेची उलथापालथ करून "फेडरल रिपब्लिक ऑफ द युनायटेड स्टेट्स ऑफ इंडिया" स्थापणे.
➤ ➤ सार्वत्रिक मताधिकाराची जोरदार मागणी करण्यात आली होती.
6.📍 पुढील सहभागी क्रांतिकारक व विस्तार
➤ 1924-25 मध्ये अनेक तरुण क्रांतिकारक पक्षात सामील झाले:
➤ ➤ भगतसिंग
➤ ➤ सुखदेव
➤ ➤ चंद्रशेखर आझाद
➤ पक्षाचे नाव पुढे "हिंदुस्थान सोशलिस्ट रिपब्लिकन असोसिएशन (HSRA)" असे ठेवण्यात आले.
7.📍 ऐतिहासिक महत्त्व व स्मरण
➤ काकोरी ॲक्शन ही घटना भारतीय क्रांतिकारी इतिहासातील मैलाचा दगड ठरली.
➤ ➤ ती एक सुसंघटित आणि धाडसी योजना होती, ज्यात क्रांतिकारकांनी ब्रिटिश सत्तेला थेट आव्हान दिले.
➤ या घटनेला आता 100 वर्ष होत चालली आहेत – त्यामुळे इतिहासातील या धाडसपूर्ण क्रांतीस पुन्हा उजाळा देणे गरजेचे आहे.
8.📍 शिकवण व प्रेरणा
➤ देशासाठी बलिदान, साहस, संघटन आणि विचारसरणी यांचे उत्तम उदाहरण.
➤ ➤ या क्रांतिकारकांनी जात, धर्म वा भाषा न पाहता एकत्र येऊन देशासाठी प्राण अर्पण केले.
➤ आधुनिक भारतात या क्रांतीचा आदर्श सामाजिक सलोखा, स्वाभिमान व जबाबदारीसाठी प्रेरणा ठरतो.
विज्ञान प्रश्नसंच
🌸मानवी डोळ्याचा कोणता भाग आत येणाऱ्या किरणांना नियंत्रित करतो?
१) कोरनिआ
२) इरीस✅
३) प्युपील
४) रेटीना
🌸सार्वजनिक सभागृहात किंवा प्रेक्षागृहात ध्वनी विषयक दर्जा हा निकृष्ट ठरण्याचे कारण .....असते?
१) आंतर परावर्तन
२) सस्पंदन
३) निनाद✅✅
४) स्पंदन
🌸अनियततापी (cold blooded) प्राण्यांच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान सत्य आहे?
१) रक्त गोठलेले असणे
२) रक्त थंड असणे
३) शरीराचे तापमान बाहेरच्या तापमानानुसार बदलत असते.✅✅
४) शरीराचे तापमान स्थिर असते.
🌸१ ग्रॅम हिमोग्लोबीन ......ml oxygen चे वहन करतो.
१) १.३६
२) १.३४✅✅
३) १.३८
४) १.३३
🌸 स्पायरोगायचे प्रजनन (reproduction) खालीलपैकी ......पद्धतीने होते.
१) शाकीय
३) लैंगिक
२) शाकीय आणि लैंगिक ✅✅
४) शाकीय ही नाही आणि लैंगिक ही नाही
🌸'पेशी' हे नाव कोणत्या शास्त्रज्ञाने प्रथम वापरात आणले?
१) जगदीश चंद्र बोस
२) कॕमिलो गोल्गी
३) रॉबर्ट हुक✅✅
४) रॉबर्ट ब्राऊन
🌸मानवाच्या सर्वसाधारण आरोग्याविषयी संबंधित "ब्रोका निर्देशक" खालीलापैकी कोणाच्या वजाबाकीने मिळतो??
१) कि. ग्रॅम मधील वजन आणि मीटर मधील उंची
२) सेंमी. मधील उंची आणि १००✅✅
३) मीटर मधीला उंची आणि कि. ग्रॅम मधील वजन
४) कि. ग्रॅम मधील वजन आणि सेंमी. मधील उंची
🌸 खगोलशास्राला समर्पित केलेली भारताची पहिली अंतरिक्ष उपग्रह वेधशाळा.....होय.
१) ॲस्ट्रोनॉट
२) मार्स अॉर्बिटर मिशन
३) ॲस्ट्रोसॕट✅✅
४) यापैकी नाही
🌸वनस्पती तेलाचे क्षपण केले की,त्यापासून वनस्पती तूप मिळते. या अभिक्रियेत कोणते उत्प्रेरक कार्य करते?
१) मँग्नीज अॉक्साइड
२) रेनी निकेल ✅✅
३) कोबाल्ट
४) झिंक
🌸इलेक्ट्रीक हिटींग एलीमेंट साधारणतः कोणत्या धातुपासुन बनविलेले असतात?
१) टंगस्टन
२) ब्रान्झ
३) नायक्रोम✅✅
४) अॉरगान
उद्याच्यार्यामध्ये खालीलपैकी कोणते ऍसिड असते?*
💚 बयुटिरिक
💜 लक्टरीक
❤️ फोर्मिक
💛 *सायट्रिक ☑️*
उत्तम उत्पादन देणारी कोंबडी कोणती?
💚 - कादारनाथ
💜 - हेल आयलंड रेड
❤️ - ब्रम्हा
💛 - *लेगहॉर्न ☑️*
महाराष्ट्रातील आर्थिक दृष्ट्या महत्वाचे वने खालीलपैकी कोणती?
💚 - गवताळ कुरणे
💜 - सदाहरित वृक्षांची वने ☑️
❤️ - पानझडी वृक्षांची वने
💛 - उंच वृक्षांची वने
इलियड व ओडिसी या महाकाव्याची रचना .... यांनी केली?
💚 - होमर ☑️
💜 - सेक्रेटिस
❤️ - पिंडार
💛 - सॉफिकलीस
आधुनिक आवर्त सारणी मध्ये तांबे चा अनुक्रमांक किती आहे?
💚 - 26 ☑️
💜 - 59
❤️ - 49
💛 - 29
न्यूट्रॉन चा शोध कोणी लावला ?
💚 - जेम्स चॅडविक ☑️
💜 - न्यूटन
❤️ - रुदरफोर्ड
💛 - जे जे थॉमसन
महाराष्ट्राच्या पठारी प्रदेशात .... मृदा विकसित झाली आहे ?
💚 - काळी ☑️
💜 - करडी
❤️ - वालुकामय
💛 - लाल
सजदा व पाबोस प्रथा कोणत्या सुलतानाने सुरु केली?
💚 - *बल्बन ☑️*
💜 - राजिया सुलतान
❤️ - अल्लाउद्दीन खिलजी
💛 - यापैकी नाही
NTPC ची स्थापना केव्हा झाली?
💚 - 1973
💜 - *1975 ☑️*
❤️ - 1982
💛 - 1966
पृथ्वी सूर्यापासून जास्तीत जास्त अंतरावर असते त्या अवस्तेला काय म्हणतात?
💚 - उपसूर्य
💜 - अपसूर्य ☑️
❤️ - भ्रमणसूर्य
💛 - बहिर्यसूर्य
..... जीवनसत्व याला सायनोकोबालमीन पण म्हणतात.?
💚 - बी12 ☑️
💜 - बी 8
❤️ - बी3
💛 - बी7
बहिर्वक्र भिंगाच्या साहाय्याने कोणता दृष्टिदोष दूर केला जातो?
💚 - दुरदृष्टीता ☑️
💜 - लंबदृष्टीता
❤️ - निकटदृष्टीता
💛 - यापैकी नाही
बालकवी कोणाला म्हणतात?
💚 - त्र्यम्बक बापूजी ठोंबरे ☑️
💜 - गोविंद करंदीकर
❤️ - प्रल्हाद केशव अत्रे
💛 - यापैकी नाही
झाशीची राजा जेव्हा दत्तक पुत्र घेतला होता त्याचे नाव काय?
💚 - सयाजीराव
💜 - दामोदर ☑️
❤️ - यशवंतराव
💛 - धोंडोपंत
उस्मानाबाद हे शहर कोणत्या नदीकाठी वसले आहे?
💚 - वैतरणा
💜 - कुंबी
❤️ - तेरणा ☑️
💛 - भोगावती
सेस्मोग्राफ हे कोणत्या ओरकाराचे उपकरण आहे?
💚 - क्षारमापक
💜 - वक्रातामापाक
❤️ - भूकंपनोद मापक ☑️
💛 - यापैकी नाही
सलवा जुडूम हे काय आहे?
💚 - नक्षलवादी संघटना
💜 - राजनैतिक पक्ष
❤️ - NGO
💛 - नक्षलवाद विरोधी संघटना ☑️
मिशी भादारने या वाक्यप्रचाराचा योग्य अर्थ सांगा?
💚 - मिशी काढून टाकणे
💜 - मिशी कातरने
❤️ - मिशी वाढविणे
💛 - बेअब्रू करणे ☑️
ध्वनी तरंगाचे प्रसारण कशातून होत नाही?
💚 - स्थायु
💜 - द्रव
❤️ - वायू
💛 - निर्वात जागा ☑️
चित्रनगर हे चित्रपट निर्मितीचे केंद्र कोणत्या जिल्यात आहे?
💚 - सोलापूर
💜 - पुणे
❤️ - कोल्हापूर ☑️
💛 - मुंबई
१००० भूगोल प्रश्न
अधिक माहितीसाठी नक्की पहा : www.yashacharajmarg.com
1) ............... या ठिकाणी कोयना नदी कृष्णा नदीस येऊन मिळते.
1) सातारा 2) कोल्हापूर 3) कराड 4) महाबळेश्वर
उत्तर :- 3
2) महाराष्ट्रात सर्वात मोठी नदी प्रणाली ................ आहे.
1) भीमा 2) गोदावरी 3) कृष्णा 4) वैनगंगा
उत्तर :- 2
3) योग्य जोडया लावा.
धरण जलाशयाचे नाव
अ) कोयना i) शहाजी सागर
ब) भाटघर ii) शिवसागर
क) माणिकडोह iii) ऑथर सरोवर
ड) भंडारदरा iv) येसाजीकंक
अ ब क ड
1) i iv ii iii
2) i iii ii iv
3) iv iii ii i
4) ii iv i iii
उत्तर :- 4
4) महाराष्ट्रामध्ये खालीलपैकी कोणती नदी पश्चिम वाहिनी नाही ?
1) वशिष्ठी 2) तापी 3) भीमा 4) उल्हास
उत्तर :- 3
5) खालील कोणत्या तीर्थक्षेत्राच्या ठिकाणी नदीने विशिष्टपणे अर्धवर्तुळाकार आकार घेतल्याने नदीचे तसे नाव पडले आहे ?
1) देहू 2) आळंदी 3) पंढरपूर 4) नाशिक
उत्तर :- 3
1) खालीलपैकी कोणत्या गटातील सर्व पीके ही ‘दिवस तटस्थ पीके (डे न्युट्ल क्रॉप)’ आहेत
अ) मका, भात, वाटाणा ब) गहू, रताळी, भात
क) वाटाण, कपाशी, गहू ड) टोमॅटो, वाटाणा, कपाशी
1) अ व ड 2) ब आणि क 3) कव अ 4) ड फक्त
उत्तर :- 4
2) खालीलपैकी कोणत्या घटकाचा वनस्पतीच्या प्रकाशसंश्लेषण, वाढ व उत्पन्न यासाठी उपयोगी ठरणा-या वित्तंचक निर्मितीवर
होतो ?
1) वा-याचा वेग 2) पालाश
3) सूर्यप्रकाश 4) पाण्याचे रेणू
उत्तर :- 3
3) खालीलपैकी कोणते जैविकखत नाही ?
1) जीवाणू खत 2) शैवाल खत
3) हरीत शेणखत 4) वरील सर्व
उत्तर :- 3
4) खालीलपैकी कोणता खतप्रकार हा नियंत्रित स्वरुपात विरघळणा-या खताच्या गटात मोडत नाही ?
1) आइबीडीयु 2) सीडीयु
3) एमडीयु 4) वरीलपैकी एकही नाही
उत्तर :- 4
5) बियांमधील तेलांचे प्रमाण, फळांमधील व्हिटॅमिन ‘सी’ चे प्रमाण आणि फळांचा रंग वृध्दिगत करणारे पोषण द्रव्य .................
1) लोह 2) चुना 3) पालाश 4) स्फुरद
उत्तर :- 3
1) तंबाखू बियाण्याच्या उगवणीकरिता सर्वात अनुकूल तापमान ................... होय.
1) 20ºC 2) 28ºC 3) 32ºC 4) 25ºC
उत्तर :- 2
2) शाश्वत शेतीची मुख्य उद्दिष्टे पुढीलप्रमाणे आहेत :
अ) पर्यावरण संतुलन राखणे. ब) सामाजिक – आर्थिक समता साध्य करणे.
क) आर्थिक लाभ मिळवणे.
1) अ व क बरोबर 2) ब व क बरोबर 3) अ व ब बरोबर 4) सर्व बरोबर
उत्तर :- 4
3) सपासप कापणे व जाळणे हे शेतीचे वैशिष्टय खालीलपैकी कोणत्या हवामान विभागात आढळते ?
1) विषुववृत्तीय पर्जन्य अरण्यांचा प्रदेश 2) भूमध्य हवामानाचा प्रदेश
3) मोसमी हवामानाचा प्रदेश 4) सूचिपर्णी वृक्षांच्या अरण्यांचा प्रदेश
उत्तर :- 1
4) पृथ्वी व सूर्य यांच्यातील सरासरी अंतरावरील सूर्याचे पृथ्वीवरील प्रचरण सुमारे .................... असते.
1) 470 W/m² 2) 770 W/m² 3) 1170 W/m² 4) 1370 W/m²
उत्तर :- 4
5) एखाद्या अक्षवृत्तावर एखाद्या ठिकाणी पोहोचणारी सौरशक्ती वर्षात निरनिराळी असते कारण :
1) ऋतूपरत्वे सूर्यकिरणांनी पृथ्वीच्या पृष्ठभागाशी केलेला कोन बदलतो.
2) दिवासाची लांबी बदलते.
3) सूर्यापासूनचे अंतर बदलते.
4) वरील सर्व
उत्तर :- 4
1) खालीलपैकी कोणते पिके अत्यंत आम्लधर्मीय मृदेस सहनशील आहेत.
1) एरंड, भात, ओट 2) गहू, भात, वांगी
3) मका, भात, टोमॅटो 4) वरीलपैकी कोणतेही नाही
उत्तर :- 1
2) योग्य जोडया लावा.
वारे स्थान
अ) गरजनारे चाळीस i) 50º द. अक्षवृत्त
ब) शूर पश्चिमी वारे ii) 5º उ. ते 5º द. अक्षवृत्त
क) उन्मत साठ iii) 40º द. अक्षवृत्त
ड) निर्वात पट्टा iv) 60º द. अक्षवृत्त
अ ब क ड
1) i iii iv ii
2) iii i iv ii
3) iv iii ii i
4) i ii iii iv
उत्तर :- 2
3) खालीलपैकी कोणते एक विधान उंची परत्वे सरासरी तापमानातील होणारी घट बरोबर दर्शविते ?
1) 1º सें.दर 160 मी. ला 2) 1º सें. दर 170 मी. ला
3) 1º सें. दर 100 मी. ला 4) 1º सें. दर 260 मी. ला
उत्तर :- 1
4) योग्य जोडया लावा.
वातावरणाचे थर उंची
अ) तापांबर i) 500 ते 1050 किमी
ब) स्थितांबर ii) 16 ते 50 किमी
क) आयनांबर iii) 0 ते 16 किमी
ड) बाह्यांबर iv) 80 ते 500 किमी
अ ब क ड
1) iii ii i iv
2) ii iv i iii
3) iii ii iv i
4) i iii iv ii
उत्तर :- 3
5) जेव्हा हवामान अंदाजाची उपयुक्तता 3 ते 10 दिवस असते, तो ..................
1) कमी कालावधीचा हवामान अंदाज
2) मध्यम कालावधीचा हवामान अंदाज
3) जास्त कालावधीचा हवामान अंदाज
4) वरील सर्व
उत्तर :- 2
1) खालीलपैकी कोणत्या स्थानिक वा-यांना ‘डॉक्टर वारे’ या नावानेही संबोधिले जाते ?
1) खारे व मतलई वारे 2) मान्सूनपूर्व वारे
3) पर्वतीय/ डोंगरी वारे 4) दरी वारे
उत्तर :- 1
2) पृथ्वी सभोवतालचे वातावरण उबदार राहते कारण –
1) उबदार हवा ग्रीन हाऊस परिणामामुळे बाहेर जात नाही. 2) भूपृष्ठापासून होणारे उष्णतेचे उत्सर्जन.
3) जैविक इंधन उष्णता बाहेर सोडतात. 4) वनस्पती कार्बनडायऑक्साईडचे शोषण करतात.
उत्तर :- 2
3) सापेक्ष आर्द्रता जेव्हा कमी असते तेव्हा ............................
1) शुष्क व द्रव तापमानमापक समान तापमान दर्शवितात.
2) शुष्क आणि द्रव तापमानमापकातील तापमानात जास्त फरक असतो.
3) जास्त तापमान असेल.
4) कमी तापमान असेल.
उत्तर :- 2
4) हिवाळयातील ढगाळ रात्री या निरभ्र आकाश ...................... रात्रीच्या तुलनेत जास्त उबदार असतात. कारण :
1) ढग उष्णतेचे उत्सर्जन पृथ्वीकडे करतात.
2) ढग शीत लहरी ज्या आकाशातून येतात, त्या सामावून घेऊन पृथ्वीकडे पाठवतात.
3) ढग पृथ्वीकडून होणा-या उष्णतेचे उत्सर्जन रोखतात.
4) ढग हे अति उंचीवर असल्याने सूर्याच्या उष्णतेचे शोषण करून उष्णता पृथ्वीकडे पाठवतात.
उत्तर :- 3
5) समुद्र सपाटीपासून वातावरणाची लांबी किती आहे ?
1) 60,000 ते 80,000 कि.मी 2) 16,000 ते 29,000 कि.मी
3) 35,000 ते 65,000 कि.मी 4) 10,000 ते 30,000 कि.मी
उत्तर :- 2
1) भूपृष्ठावरील काही पदार्थ, साधारणत: खडक आणि खनिज पदार्थ ................. मुळे प्रतिदिप्तीत होतात किंवा सदृश्य प्रकाशमान
होतात.
1) अवरक्त प्रारण 2) औष्णिक प्रारण
3) सूक्ष्मतरंग प्रारण 4) जंबुपार प्रारण
उत्तर :- 4
2) मध्य कटिबंधातील आवर्ताचा व्यास :
1) उष्ण कटिबंधातील आवर्ताच्या व्यासाइतका असतो.
2) कधी उष्ण कटिबंधातील आवर्ताच्या व्यासापेक्षाही कमी तर कधी जास्त असतो.
3) उष्ण कटिबंधातील आवर्ताच्या व्यासापेक्षा जास्त असतो.
4) उष्ण कटिबंधातील आवर्ताच्या व्यासापेक्षा कमी असतो.
उत्तर :- 3
3) विषुववृत्तीय मैदानात नेहमी येणारा अनुभव
1) दैनिक तापमान कक्षेत मोठा फरक 2) गडगडाटासह जोरदार पाऊस
3) वेगवान वारे 4) थंड रात्री
उत्तर :- 2
4) रॉकीजमधील अतिशुष्क व उष्ण वारा म्हणजे :
1) फॉन 2) लू 3) चिनूक 4) मिस्ट्रल
उत्तर :- 3
5) खालीलपैकी कोणत्या महिन्यात विषुववृत्तीय कमी दाबाचा पट्टा 5 अंशांनी उत्तरेकडे सरकतो ?
1) जून 2) सप्टेंबर 3) डिसेंबर 4) मार्च
उत्तर :- 1
1) भूपृष्ठाकडे येणा-या सौर ऊर्जेपैकी किती टक्के ऊर्जा ढगांमुळे परावर्तीत होते ?
1) 27% 2) 34% 3) 51% 4) 17%
उत्तर :- 1
2) अटलांटिक व पॅसिफिक महासागरांप्रमाणे हिंदी महासागरातील सागरी प्रवाहचक्र नियमितपणे व अखंड गतीने कार्यरत राहात
नाही, कारण :
1) 25 अंश उत्तर अक्षवृत्तापलीकडे भुभाग भूखंडाने व्यापलेला आहे.
2) प्रचलित वा-यांचा समुद्रप्रवाहाच्या दिशेवर परिणाम होतो.
3) हिंदी महासागरावर ऋतुमानानुसार मोसमी वा-यांची दिशा बदलते.
4) वरील सर्व
उत्तर :- 4
3) खालील विधाने पहा :
अ) फिलीपाइन्सच्या किना-यावरील वादळांना टायफून्स म्हणतात.
ब) व्हिक्टर, कतरीना ही हरीकेन-चक्री वादळाची नावे आहेत.
क) युएसएच्या फ्लॉरिडा किना-याजवळ निर्माण होणा-या वादळांना टोरनॅडो म्हणतात.
1) फक्त विधान अ बरोबर आहे. 2) विधाने अ आणि ब बरोबर आहेत.
3) विधाने ब आणि क बरोबर आहेत. 4) विधाने अ, ब आणि क बरोबर आहेत.
उत्तर :- 4
4) .............. च्या परिणामने इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक उत्सजर्नाचे विखरणे वातावरण करत असते.
1) उत्सर्जनाचा वेग 2) त्याची वारंवारिता
3) त्याची तीव्रता 4) वरील सर्व
उत्तर :- 4
5) महाराष्ट्र राज्य हे एकूण 9 कृषि हवामान विभागांमध्ये .................. च्या आधारावर विभागलेले आहे.
1) पर्जन्य, तापमान, मृदा प्रकार व वनस्पती 2) पर्जन्य, तापमान व वनस्पती
3) पर्जन्य, मृदा प्रकार व वनस्पती 4) पर्जन्य, तापमान व मृदा प्रकार
उत्तर :- 3
1) ‘जेटस्ट्रीम’ चे गुणधर्म खाली दिलेले आहेत. त्यातील योग्य विधानांचा पर्याय निवडा :
अ) हे दोन्ही गोलार्धातील वेगवान पश्चिमी वा-यांच्या दरम्यान आढळतात.
ब) हे विषुववृत्ताच्या तसेच ध्रुवांजवळील भागात आढळतात.
क) हे वातावरणाच्या खालच्या थरात आढळतात.
ड) यांचा भूपृष्ठावरील पर्जन्यावर प्रभाव पडत नाही.
1) अ आणि ब 2) ब आणि क 3) अ आणि क 4) ब आणि ड
उत्तर :- 1
2) एल् निनो वर्षी खालीलपैकी कोणत्या महासागराच्या किना-यावर कमी वायू दाबाचा प्रदेश निर्माण होतो ?
1) ॲटलांटिक 2) पॅसिफिक 3) इंडियन 4) आर्कटिक
उत्तर :- 2
3) भारतीय हवामान खात्याने मान्सून वा-याचे आगमन व निर्गमन यांचा अभ्यास करून चार ऋतू मानलेले आहेत, या ऋतूच्या
सोबत कालावधी दिला आहे, यापैकी अचूक पर्याय निवडा.
अ) नैऋत्य मान्सून काळ - जून ते ऑक्टोबर ब) मान्सून उत्तर काळ - ऑक्टोबर ते डिसेंबर
क) ईशान्य मान्सून काळ - जानेवारी ते फेब्रुवारी ड) मान्सून पूर्व काळ - मार्च ते मे
1) फक्त अ विधान बरोबर आहे. 2) ब आणि क विधाने बरोबर आहेत.
3) अ, ब आणि क विधाने बरोबर आहेत. 4) वरील सर्व विधाने बरोबर आहेत.
उत्तर :- 4
4) भारतीय हवामान वर्गीकरणामध्ये कोपेन या शास्त्राने ‘Amw’ हे अद्यक्षर कशासाठी वापरले आहे ?
1) निमशुष्क स्टेपी हवामान 2) मोसमी हवामान अल्पकालीन शुष्क हिवाळी
3) मान्सून शुष्क हिवाळी 4) ध्रुवीय शुष्क हिवाळी
उत्तर :- 2
5) खालीलपैकी कोणत्या घटकावर हवेचे बाष्प धारण करण्याची क्षमता अवलंबून असते ?
1) हवेचा दाब 2) तापमान 3) वा-याची दिशा 4) सूर्यप्रकाश
उत्तर :- 2
1) गरजणारे चाळीस हे ..................... वारे आहेत ?
1) ईशान्य – व्यापारी 2) आग्नेय – व्यापारी
3) नैऋत्य – प्रतिव्यापारी 4) वायव्य – प्रतिव्यापारी
उत्तर :- 4
2) दिवसातील सर्वाधिक तापमान .............................. या वेळेत असते.
1) सकाळी 11.00 ते दुपारी 12.00 2) दुपारी 12.00 ते दुपारी 1.00
3) दुपारी 1.00 ते 2.00 4) दुपारी 2.00 ते 3.00
उत्तर :- 4
3) महाराष्ट्रामध्ये गडगडाटी वादळे ही मान्सूनपूर्व काळात आणि नैऋत्य मान्सूनच्या सुरुवातीच्या काळात ...................... या
महिन्यांत जास्त येतात.
1) एप्रिल आणि जुलै 2) एप्रिल आणि मे
3) मे आणि जून 4) जून आणि जुलै
उत्तर :- 3
4) खालील पर्यायातून ज्याचा भारतीय मान्सून निर्मितीशी संबंध नाही असा पर्याय निवडा.
1) हिमालय पर्वत व तिबेटचे पठार यांचे स्थान व विस्तार
2) व्दीपकल्पीय भारतातील वनांचे प्रमाण
3) जेट स्ट्रीम वा-यांचे उच्च वातावरणातील चालीय संचलन
4) हिन्दी महासागर व आशिया खंडांतर्गत भागाचा तापण्याचा व थंड होण्याच्या क्रियेतील तफावत
उत्तर :- 2
5) ज्यावर्षी पाऊस सरासरीपेक्षा .............................. टक्के अधिक असतो ते वर्ष पर्जन्याधिक्याचे समजण्यात येते ?
1) 120 2) 100
3) 150 4) 125
उत्तर :- 1
1) खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात मान्सून प्रकारचा पाऊस पडत नाही ?
1) पश्चिम पाकिस्तान 2) फीलीपाईन्स 3) दक्षिण व्हिएतनाम 4) मध्य केनिया
उत्तर :- 4
2) भारताव्यतिरिक्त पुढील प्रदेशामध्ये मोसमी वारे वाहतात :
अ) आफ्रिकेतील गियानाचा किनारा, उत्तर ऑस्ट्रेलियाचा किनारा
ब) ब्रह्मदेश, थायलंड, लाओस, कंबोडीया व व्हिएतनाम
क) चीन, दक्षिण जपान ड) संयुक्त संस्थानाचा मेक्सिकोच्या आखातालगतचा भाग
1) अ, ब, क बरोबर 2) ब, क, ड बरोबर 3) अ, क, ड बरोबर 4) सर्व बरोबर
उत्तर :- 4
3) तापमानाचे उभे वितरण हे ............................ या घटकावर अवलंबून आहे.
1) अक्षवृत्ते 2) उंची 3) समुद्र सानिध्य 4) सागरी प्रवाह
उत्तर :- 2
4) जोडया लावा.
अ) विषुववृत्तीय कमी भाराचा पट्टा i) या भागातील हवा पृष्ठभागाचे घर्षण व पृथ्वीच्या परिवलनामुळे वर ढकलली जाते.
ब) मध्य कटिबंधीय जास्त थराचा पट्टा ii) वर्षभर तापमान 0ºC पेक्षा कमी असते.
क) उप-ध्रुवीय कमी भाराचा पट्टा iii) या भागामध्ये वर्षभर सूर्याची किरणे प्रामुख्याने लंबरूप पडतात.
ड) ध्रुवीय जास्त भाराचा पट्टा iv) थंड हवा 25º आणि 35º अक्षवृत्तांच्या दरम्यान खाली उतरते.
अ ब क ड
1) i ii iv iii
2) iv ii iv iii
3) iii iv i ii
4) ii iii iv i
उत्तर :- 3
5) खालील विधाने पहा.
अ) जेट वायुच्या प्रभावामुळे हिवाळयात काश्मिर व हिमाचल प्रदेशात पाऊस आणि हिमालयात बर्फ पडतो.
ब) हिवाळयात तामिळनाडूमध्ये ईशान्स मान्सून वा-यामुळे पाऊस पडतो.
क) बंगालमध्ये उन्हाळयात उष्ण हवेचे प्रवाह वाहतात त्यांना कालबैसाखी म्हणतात.
1) फक्त विधान अ बरोबर आहे. 2) फक्त विधान ब बरोबर आहे.
3) फक्त विधान क बरोबर आहे. 4) वरील सर्व विधाने बरोबर आहेत.
उत्तर :- 4
1) योग्य जोडया लावा :
वायू वातावरणातील शुष्क प्रमाण भाग प्रती दशलक्ष
अ) नायट्रोजन (N2) i) 0.007ppm
ब) हेलियम (He) ii)0.5ppm
क) ओझोन (O3) iii) 780,840.0ppm
ड) हायड्रोजन (H2) iv) 5.2ppm
अ ब क ड
1) ii i iii iv
2) iv iii ii i
3) i ii iv iii
4) iii iv i ii
उत्तर :- 4
2) खालील विधानांचा विचार करा.
अ) एल. निनो प्रवाहाच्या वेळी दक्षिण प्रशांत महासागरातील पृष्ठाभागावरील तापमानात वाढ होते.
ब) वर्ष 2013-14 मध्ये भारतामध्ये भीषण दुष्काळ होता आणि त्यावेळी एल निनो प्रवाह प्रबळ होता.
वरीलपैकी कोणते / ती विधान / ने बरोबर आहे / त ?
1) फक्त अ 2) फक्त ब 3) अ आणि ब दोन्हीही 4) अ आणि ब दोन्हीही नाहीत
उत्तर :- 3
3) स्क्वेल / चंडवात (पाऊस व हिम वर्षाबरोबर येणारी वावटळ) ही महाराष्ट्रामध्ये दुर्मिळ आहे, परंतु कधी – कधी ...............
प्रसंगी येते.
1) किनारपट्टीवर मान्सून पूर्व काळात आणि मान्सून काळादरम्यान अंतर्गत प्रदेशात.
2) मान्सून काळात किनारपट्टीवर आणि मान्सून पूर्व काळात अंतर्गत प्रदेशात.
3) मान्सून नंतरच्या काळात किनारपट्टीवर आणि मान्सून काळादरम्यान अंतर्गत प्रदेशात.
4) मान्सून नंतरच्या काळात किनारपट्टीवर आणि अंतर्गत प्रदेशात.
उत्तर :- 2
4) नॅशनल सेंटर फॉर मोडियम रेंज वेदर फोरकास्टींग (NCMRWF) याची स्थापना .................. साली नवी दिल्लीत झाली.
1) 1985 2) 1988 3) 1992 4) 1994
उत्तर :- 2
5) पाणलोट क्षेत्र आधारित जमीन व पाणी संवर्धन योजना मुख्यत: कशावर आधारित असते ?
1) पाणलोट क्षेत्र व्यवस्थापन तंत्रज्ञान
2) जमीन आणि माती संवर्धन
3) पिकांचे नियोजन
4) जमिनीच्या वापराच्या क्षमतेनुसार वर्गवारी करणे
उत्तर :- 1
1) खालील वातावरणाच्या स्तरांची उंचीनुसार मांडणी करा :
अ) तपांबर ब) आयनांबर क) स्थितांबर ड) बाह्यांबर
1) ड, क, ब, अ 2) अ, क, ब, ड 3) अ, ब, क, ड 4) क, ब, अ, ड
उत्तर :- 2
2) सर्वसाधरणपणे उत्सर्जीत सूर्यकिरणांपैकी ................. टक्के सूर्यकिरण पिकाच्या पृष्ठभागावरती शोषले जातात.
1) 75 2) 79 3) 85 4) 73
उत्तर :- 1
3) जर्मन गव्हर्नमेंट डेव्हलपमेंट बँकेच्या अर्थसाहाय्याने ग्रामीण पाणी पुरवठा ‘आपलं पाणी’ प्रकल्प पुढील कोणत्या जिल्ह्यात राबविला
जात आहे ?
1) नागपूर-अमरावती-अकोला 2) धुळे-जळगाव-नंदूरबार
3) सांगली-सातारा-कोल्हापूर 4) पुणे-अहमदनगर-औरंगाबाद
उत्तर :- 4
4) पावसाच्या थेंबामुळे जमिनीचे धुपीवर कोणता मुख्य परिणाम होतो ?
1) जमिनीच्या कणांची अलिप्तता होऊन त्यामुळे जमिनीची घडण बिघडणे.
2) पाणी साठयास सुरुवात होणे.
3) जमिनीतील ओलावा कमी करणे.
4) जोरात वाहणा-या पाण्यामुळे जमिनीच्या कणांची वाहतुक होते.
उत्तर :- 1
5) पाण्याची वाटप करण्यासंबंधी पाणी पंचायत मॉडेल, विलासराव साळुंखेच्या प्रयत्नाने पुणे जिल्ह्यातील कोणत्या तालुक्यात सुरू
करण्यात आले ?
1) बारामती 2) खेड 3) पुरंदर 4) मावळ
उत्तर :- 3
1) सिंचनासाठी पाण्याची उपलब्धता कमी असल्यास खालीलपैकी कशाचा अवलंब करावा ?
1) जमीन एका हंगामात पडीक ठेवावी. 2) ठिबक आणि तुषार सिंचन पध्दतीचा अवलंब करावा.
3) एका आड एक सरी भिजवावी. 4) वरीलपैकी एकही नाही.
उत्तर :- 2
2) भारत सरकारने पाणी वापराबाबत काही निर्देश ठरवून दिले आहेत ? महाराष्ट्रासाठी कोणती जोडी चुकीची आहे ?
1) महापालिका क्षेत्र – 135 लिटर दर डोई दर दिवशी
2) ‘अ’ गटातील नगरपालिका – 170 लिटर दर डोई दर दिवशी
3) ‘ब’ गटातील नगरपालिका – 100 लिटर दर डोई दर दिवशी
4) ग्रामीण विभाग – 40 लिटर दर डोई दर दिवशी
उत्तर :- 2
3) पाण्यामध्ये वायू विरघळणे ही क्रिया कोणता सिध्दांत वापरून काढतात ?
1) डारसीज् सिध्दांत 2) हेनरीज् सिध्दांत
3) ॲव्होगाड्रोज सिध्दांत 4) वरीलपैकी नाही
उत्तर :- 2
4) पिकांना ओलाव्याचा ताण पडलेल्या कालावधी संरक्षक पाणी देण्यासाठी जनसंचयनाची (वॉटर हार्वेस्टिंग) प्रामुख्याने जी आणखी
केली जाते त्यास ...................... म्हणतात.
1) पावसावरची शेती 2) अपधाव शेती
3) कोरडवाहू शेती 4) वरील सर्व
उत्तर :- 2
5) अ) समतल बांध पध्दत मुख्यत्वे कमी पावसाच्या प्रदेशात जल संधारणासाठी वापरली जाते.
ब) ढाळीचे बांध पध्दत जास्त पावसाच्या प्रदेशात जास्त झालेले पाणी बाहेर काढून टाकण्यासाठी वापरली जाते.
वरील विधानांबाबत खालीलपैकी कोणता पर्याय बरोबर आहे ?
1) अ बरोबर आणि ब चूक आहे. 2) दोन्ही अ आणि ब बरोबर आहेत.
3) अ चूक आणि ब बरोबर आहे. 4) दोन्ही अ आणि ब चूक आहे.
उत्तर :- 2
1) जर जमिनीवरून वाहून जाणा-या पाण्याच्या प्रवाहाचा वेग दुप्पट झाल्यास जमिनीची धुप करण्याची शक्ती मूळ वेगाच्या किती
पटीने वाढेल ?
1) एकपट 2) दुप्पट 3) चारपट 4) आठपट
उत्तर :- 3
2) कोणत्या पट्टा पीक पध्दतीमध्ये कडधान्य अथवा गवत यांचे पट्टे शेतामध्ये कायम स्वरुपी ठेवले जातात ?
1) समतल पट्टा 2) वारा प्रतिबंधक पट्टा 3) वरील दोन्ही 4) वरीलपैकी एकही नाही
उत्तर :- 4
3) पृथ्वी वरील पाण्याबाबत काय बरोबर नाही ?
अ) समुद्रात पृथ्वीवरचे 2/3 पाणी आहे परंतु हे पाणी माणसाला उपयुक्त नाही.
ब) ताजे पाणी (मीठ नसलेले) केवळ 2.7 टक्के आहे.
क) केवळ 1 टक्के ताजे पाणी मानवास उपयुक्त आहे.
ड) सुमारे 70 टक्के ताजे पाणी हिमनद्या व बर्फाच्या स्वरुपात अंटार्टिका, ग्रीनलँड व पर्वतरांगात आहे. त्याच्या ठिकाणामुळे ते
दुरापास्त आहे.
1) ब आणि क 2) क आणि ड 3) ब आणि ड 4) वरीलपैकी एकही नाही
उत्तर :- 4
4) कोरडवाहू शेतीमध्ये पीक उत्पादन वाढीसाठी खतांची कार्यक्षमता यामुळे वाढविता येईल :
अ) माती परीक्षण व मातीची प्रतिक्रिया नुसार खतांचा वापर.
ब) जमिनीमध्ये बियाण्याच्या 5 से.मी. बाजूला किंवा खाली खत देणे.
क) पेरणीच्यावेळी स्फुरद आणि पालाश खत वापरणे आणि नत्र खतांचा दोन हप्त्यात विभागून वापर करणे.
1) अ, ब 2) ब, क 3) अ, क 4) अ, ब, क
उत्तर :- 4
5) तुषार सिंचनाच्या समानता गुणांकावर खालील घटक परिणाम करतात ?
अ) तुषार तोटयामधील अंतर ब) पीक भूमिती
क) संच चालवण्याच्या कालावधी ड) वा-याची स्थिती
1) अ आणि ब 2) अ आणि क 3) अ आणि ड 4) क आणि ड
उत्तर :- 3
1) साठवून ठेवलेल्या पाण्यातील शेवळांची वाढ थांबविण्यासाठी कोणत्या पदार्थाचा मोठया प्रमाणात वापर करण्यात येतो ?
1) कॉपर सल्फेट 2) शिसे 3) कोबाल्ट 4) कॅडमियम
उत्तर :- 1
2) खालील परिस्थितीत तुषार सिंचन पध्दत चांगल्या प्रकारे काम करू शकत नाही ?
1) वा-याचा जास्त वेग 2) जास्त रोपांची घनता 3) कमी रोपांची घनता 4) उताराची जमीन
उत्तर :- 1
3) प्रवाही जलसिंचनात शेवाळ जे नत्र स्थिरीकरणामुळे स्विकारले जाते, तेच ठिबक सिंचन प्रणालीत मुळीत पसंत केले जात नाही
कारण –
1) ठिबक सिंचन प्रणाली वापरल्यामुळे शेवाळ नत्र स्थिरीकरण करू शकत नाही.
2) ठिबक सिंचनाच्या पाईपमध्ये शेवाळ वाढू शकत नाही.
3) ठिबक तोटया बंद पडू शकतात.
4) यापैकी काहीही नाही.
उत्तर :- 3
4) महाराष्ट्र सुवर्णजयंती नागरी दलित वस्ती पाणीपुरवठा व स्वच्छता योजना :
अ) महाराष्ट्र सुजल निर्मल अभियानांतर्गत सुरू केलेली आहे.
ब) अनुसूचित जाती व नवबौध्द कुटुंबांना वैयक्तिक घरगुती नळ जोड व स्वच्छता गृहासाठी ही सुरू केलेली योजना आहे.
क) या योजनेंतर्गत 75 टक्के अनुदान राज्यसरकार देते तर उर्वरित 25 टक्के रक्कम संबंधित लाभधारक अथवा नागरी स्थानिक
संस्थेने खर्च करावी लागते.
वरीलपैकी कोणती / ते विधान / ने बरोबर आहे / त ?
1) फक्त अ 2) फक्त अ आणि ब 3) फक्त ब आणि क 4) अ, ब आणि क
उत्तर :- 2
5) समपातळी (कंटूर) बांधाची शिफारस ................... असणा-या भागासाठी आणि ज्या जमिनीमध्ये पाणी झिरपते व 6 टक्के पर्यंत
उतार असतो अशा शेत जमिनीत करतात.
1) 600 मि.मी. पेक्षा कमी पर्जन्यमान 2) 600 मि.मी. पेक्षा जास्त पर्जन्यमान
3) 1000 मि.मी. पेक्षा अधिक पर्जन्यमान 4) 700 मि.मी. पेक्षा जास्त पर्जन्यमान
उत्तर :- 1
1) ठिबक सिंचन प्रणालीमध्ये वाळूच्या गाळणीची गरज खालील घटक सिंचनाच्या पाण्यातून काढण्यासाठी होते ?
अ) शेवाळ ब) पाण्यात विरघळलेले क्षार
क) काडी-कचरा ड) अतिसुक्ष्म मृदा कण
1) अ आणि ब 2) अ आणि क 3) ब आणि क 4) क आणि ड
उत्तर :- 2
2) गैबीयनच्या संदर्भात कोणत्या बाबी सत्य आहेत ?
अ) ते हाताळण्यासाठी लवचिक आहेत. ब) त्यांचे बांधकाम कमी खर्चाचे असते.
क) अपधावासाठी ते अपाय असतात. ड) ते सहज फुटू शकतात.
1) अ आणि ब 2) ब आणि क 3) अ आणि क 4) अ आणि ड
उत्तर :- 1
3) ............................ जमिनीसाठी तुषार सिंचन उपयुक्त आहे.
1) खार 2) उथळ व उताराच्या
3) आम्लधर्मी 4) अल्कधर्मी
उत्तर :- 2
4) ....................... सांडवा पाणी आडवून पाणी साठवण्यासाठी उपयोगात आणता येत नाही.
1) आघात 2) आघात प्रवेश 3) घसरणी 4) आपत्कालीन
उत्तर :- 3
5) एप्रिल 2002 मध्ये स्विकारलेल्या राष्ट्रीय जल नितीची ही उद्दिष्टये आहेत :
अ) जल संसाधनांच्या नियोजनासाठी चौकट तयार करणे. ब) एकात्मिक जल संसाधनांचा विकास.
क) उत्तरेतील नद्या दक्षिणेतील नद्यांशी जोडणे. ड) भूजल व्यवस्थापन.
1) अ आणि ब फक्त बरोबर आहेत 2) क आणि ड फक्त बरोबर आहेत
3) अ, ब आणि ड फक्त बरोबर आहेत 4) वरील सर्व बरोबर आहेत
उत्तर :- 3
1) ................... पिकांसाठी ठिबक सिंचन पध्दत अतिशय उपयुक्त आहे.
1) अधिक पाण्यामध्ये होणा-या 2) क्षारांना बळी न पडणा-या
3) कमी उत्पन्न देणा-या 4) फळ
उत्तर :- 4
2) डोंगराळ आणि चढउतार असलेल्या पृष्ठभागाच्या रचनेमध्ये अतिरिक्त पावसाच्या पाण्याच्या संकलन करण्यासाठी कोणत्या
प्रकारचा तलाव वापरतात ?
1) बंधा-याने बांधलेला 2) खोदलेला
3) पृष्ठीय 4) वरील सर्व
उत्तर :- 1
3) केंद्रीय जल आयोग हा ......................संबंधी कार्यरत आहे.
1) भूजल 2) पाण्याची गुणवत्ता
3) पृष्ठभागावरील पाणी 4) पाणी पुरवठा व स्वच्छता
उत्तर :- 3
4) पुढील दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे ?
अ) धन आयन – विनिमय क्षमता मोन्टरमोरेलोनाइट क्ले खनिजामध्ये जास्त असते.
ब) पिकातील पानांपासून होणारे बाष्पोणपर्णात्सर्जन बासालीन रोखते.
1) केवळ अ 2) केवळ ब
3) दोन्ही 4) एकही नाही
उत्तर :- 1
5) समान सूर्य किरणोत्सर्गामध्ये, सिंचनाखाली घेतलेल्या पिकाचे उत्पन्न हे समान पाणी पावसामार्फत मिळालेल्या त्याच पिकाच्या
उत्पन्ना ............................... असते ?
1) पेक्षा अधिक 2) एवढे
3) पेक्षा कमी 4) पेक्षा अनिश्चित
उत्तर :- 3
1) पिकाची पाण्याची गरज काढताना सर्वाधिक पीक गुणांक कोणत्या वाढीच्या अवस्थेत असतो ?
1) प्रजोत्पादन अवस्था 2) रोप अवस्था
3) जोमदार शाखीय अवस्था 4) पक्वता अवस्था
उत्तर :- 1
2) पाण्याची धूप रोखण्याकरिता कृषीविद्या विषयक कोणकोणत्या उपाय योजना आहेत ?
अ) पिकाची निवड व जमिनीची मशागत ब) पट्टा पेर आणि जमिनीवरचे अच्छदान
क) समतल बांधबंधीस्ती आणि वनस्पतीजन्य अडथळे ड) वरीलपैकी कोणतेही नाही
1) अ आणि ब फक्त 2) ब आणि क फक्त
3) अ आणि क फक्त 4) ड फक्त
उत्तर :- 1
3) ज्या प्रक्रियेमध्ये पावसाचे पाणी तळे, जलाशयामध्ये गोळा करून साठविले जाते आणि ते पिकांना जेव्हा पाहिजे तेव्हा पुरवणी
सिंचन म्हणून दिले जाते त्यास .......................... असे म्हणतात.
1) पाऊस संचयन 2) पाणी संचयन
3) संरक्षित सिंचन 4) सिंचन
उत्तर :- 2
4) दोन भिन्न अवस्थांमधील आकर्षणास .......................... असे म्हणतात.
1) अधेझ्न (Adhesion) 2) कोहीझन (Cohesion)
3) प्रतिसारण (Repulsion) 4) वरीलपैकी एकही नाही
उत्तर :- 1
5) कमी दर्जाचे / प्रतिचे पाणी सिंचनाच्या ................... या पध्दतीमध्ये वापरले जाऊ शकते.
1) तुषार सिंचन 2) ठिबक सिंचन
3) सरी – वरंबा पध्दत 4) मोकाट पध्दत
उत्तर :- 2
1) भारतामधील बहुतेक सिंचन (कमांड) क्षेत्रामध्ये सिंचनाने ......................... वाढली आहे.
1) पाणथळ जमिनी 2) भूमिगत उच्चतम पाणी पातळी
3) क्षारयुक्त जमीन 4) वरील सर्व
उत्तर :- 4
2) झाडांना मॅग्नेशियमचा पुरवठा केल्यास ....................... पुरविणा-या खतांची कार्यक्षमता वाढते.
1) नत्र 2) स्फुदर
3) पालाश 4) वरीलपैकी सर्व
उत्तर :- 2
3) काही वनस्पतीमध्ये पानांच्या कडा किंवा टोक यामधून काही प्रमाणात थेंबांच्या स्वरूपात पाण्याचा –हास होतो. या प्रक्रियेला
................... म्हणतात.
1) ॲबसॉर्पशन (शोषण) 2) ॲडसॉपर्शन
3) ऑसमॉसीस (परासरण) 4) गटेशन
उत्तर :- 4
4) वनस्पतीमध्ये पाण्याचा ताण सहन करण्याचा क्षमता ........................ मुळे येते.
अ) पाणी ग्रहण करणे ब) पाण्याचे नुकसान कमी करणे
क) जलसंचय ड) वरीलपैकी कोणतेही नाही
1) अ व ब फक्त 2) ब व क फक्त 3) अ, ब व क 4) ड फक्त
उत्तर :- 3
5) पाण्याच्या प्रवाहासोबत कितपत पाणी हे जमिनीत समप्रमाणात विभागले जाते ते .......................... दर्शविते.
1) पाणी देण्याची कार्यक्षमता 2) पाणी वाटप कार्यक्षमता
3) पाणी वाहन कार्यक्षमता 4) पाणी साठवण कार्यक्षमता
उत्तर :- 2
1) पृष्ठीय सिंचन पध्दतीची (प्रवाह पध्दती) क्षमता कशी सुधारता येऊ शकते ?
अ) पाटाचे अस्तरीकरण करून ब) जमिनीचे योग्य सपाटीकरण करून
क) मोकाट पध्दतीने पाणी देऊन
1) अ आणि ब फक्त 2) ब आणि क फक्त
3) अ आणि क फक्त 4) अ, ब आणि क
उत्तर :- 1
2) खालीलपैकी कोणत्या राज्यात एरंडरीचे उत्पादन अधिक होते ?
1) गुजरात आणि आंध्रप्रदेश 2) महाराष्ट्र आणि कर्नाटक
3) तामिळनाडू आणि ओरीसा 4) राजस्थान आणि बिहार
उत्तर :- 1
3) शाश्वत शेतीच्या उद्दीष्ट पूर्तीसाठी कोणत्या शेती पध्दतीचा सहभाग महत्त्वाचा असतो ?
1) सेंद्रिय शेती 2) कोरडवाहू शेती
3) पावसावर आधारित शेती 4) चारा – गवत शेती
उत्तर :- 1
4) पडणा-या पावसाच्या संवर्धनासाठी खोल जमिनीत खालीलपैकी कोणती पध्दत अतिशय महत्त्वाची आहे ?
1) जमिनीच्या वरच्या थरात बदल करणे 2) जमिनीच्या वरच्या थरात विशिष्ट आंतररचना करणे (कॉनफिगरेशन)
3) खोल नांगरट करणे 4) जमिनीशी उभे आच्छादन करणे
उत्तर :- 2
5) अ) वालुकामय मातीमध्ये चिकन माती पेक्षा जास्त रिकाम्या जागा असतात.
ब) चिकणमाती वालुकामय मातीपेक्षा जास्त पाणी समावून घेऊ शकते.
वरील विधानांबाबत खालीलपैकी कोणता पर्याय बरोबर आहे ?
1) अ आणि ब पैकी एकही बरोबर नाही 2) अ बरोबर पण ब चूक आहे
3) अ चूक पण ब बरोबर आहे 4) दोन्ही अ आणि ब बरोबर आहे
उत्तर :- 3
1) कोणत्या प्रकारच्या मशागतीचा हेतू जमिनींची धूप थांबविण्यासाठी व पिकांची चांगली वाढ होऊन अधिक उत्पादनसाठी आहे ?
1) धानांच्या ताटांचे बुडरवे, आच्छादन व मशागत 2) शुन्य मशागत
3) कमीत कमी मशागत 4) प्राथमिक मशागत
उत्तर :- 1
2) खालीलपैकी कोणत्या कार्यक्रमाच्या प्रस्थापनाला / विकासाला भारत सरकारच्या कृषि मंत्रालयाने हातभार लावला ?
1) अवर्षण प्रणव क्षेत्र कार्यक्रम (डी.पी.ए.पी.)
2) वाळवंट विकास कार्यक्रम (डी.पी.पी.)
3) कोरड वाहु प्रदेशासाठी राष्ट्रीय पाणलोट क्षेत्र विकास कार्यक्रम (एन.डब्लु.डी.पी.आर.ए.)
4) बहुव्याप्ती असलेला पाणलोट क्षेत्र विकास कार्यक्रम (काऊडेप)
उत्तर :- 3
3) भारतात मिट्टी बचाओ (माती वाचवा) चळवळीला कुठे सुरवात झाली ?
1) नागपूर, महाराष्ट्र 2) म्हैसूर, कर्नाटक
3) दारभंगा, बिहार 4) होशंगाबाद, मध्यप्रदेश
उत्तर :- 4
4) पिकांना स्फुदराची जास्तीत जास्त उपलब्धता होण्यासाठी जमिनीचा सामू या दरम्यान असतात.
1) 4.5 – 6 2) 6 – 7
3) 7.5 – 8.5 4) 7.0 – 8.5
उत्तर :- 2
5) कमी पावसाच्या प्रदेशातील बागायती जमिनी कशामुळे क्षारयुक्त व चोपण (अल्कली युक्त) होतात ?
1) कमी प्रमाणात अन्नद्रव्याचा निचरा 2) पीक अवशेषांचा अती वापर
3) असंतुलीत खतांचा वापर 4) पाण्याच्या बाष्पीभवनामुळे पृष्ठभागातील थरांमध्ये क्षारांची वाढ
उत्तर :- 4
1) पिकांच्या योग्य वाढीसाठी पोयटा (लोम) मातीत, हवा : पाणी : घन पदार्थ........................ प्रमाणात असावेत:
1) 20:30:50 2) 30:30:40 3) 25:30:45 4) 25:25:50
उत्तर :- 4
2) मध्यवर्ती वाळवंट विभाग संशोधन केंद्र जोधपरू हे कोणत्या संशोधनाशी संबंधित आहे ?
1) जमीन धुपीचे परिणाम
2) पाण्याने होणा-या धुपीचे परिणाम
3) वा-याने होणा-या धुपीचे परिणाम
4) वरीलपैकी कोणतेही नाही
उत्तर :- 3
3) डोंगराळ प्रदेशात जमिनीची धूप थांबविण्यासाठी बेंच टेरेंसींग सर्वसाधारणपणे या उतारापर्यंत करण्यात येते ........................
1) 16% ते 33% 2) 3% ते 5%
3) >10% 4) 40% ते 45%
उत्तर :- 1
4) जमिनीचा पोत म्हणजे
1) मातीच्या खनिजांची रचना 2) मातीच्या कणांची रचना
3) सेंद्रीय पदार्थाची रचना 4) यापैकी काहीही नाही
उत्तर :- 4
5) आम्लधर्मीय जमिनी ................... यांच्या निच-यामुळे तयार होतात ?
1) पालाश, सोडियम, तांबे, चुना
2) मॉलिबडेनम, चुना, मॅग्नेशियम, सोडियम
3) चुना, मॅग्नेशियम, पालाश, हाइड्रोजन
4) चुना, सोडियम, मॅग्नेशियम, पालाश
उत्तर :- 4
1) धूपे बरोबर खालीलपैकी कोणते मुख्य अन्नद्रव्य जास्त प्रमाणात निघून जाते ?
1) नत्र 2) पालाश
3) स्फुरद 4) लोह
उत्तर :- 3
2) साधारणत: जमिनीची सच्छिद्रता किती असते ?
1) 20 ते 30% 2) 30 ते 35%
3) 30 ते 60% 4) 60 ते 70%
उत्तर :- 3
3) खालीलपैकी कोणते पीक मृदा व पाणी संधारण साधण्यासाठी उपयुक्त आहे ?
1) मका 2) ज्वारी
3) बाजरी 4) चवळी
उत्तर :- 4
4) जमिनीची धूप थांबविण्यासाठी पहिली पायरी म्हणजे.................. थांबविणे.
1) पाण्याचा प्रवाह 2) वा-याचा वेग
3) मातीचे विभक्तीकरण 4) झाडांची वाढ
उत्तर :- 3
5) कमी ते मध्यम पावसाच्या भागामध्ये समपातळीत बांध असलेल्या काळया जमिनीवर कोणत्या प्रकारच्या टेरेसिंगचा वापर
करतात?
1) झिंग टेरेसिंग 2) बेंच टेरेसिंग
3) ग्रेडेड टेरेसिंग 4) वरील सर्व
उत्तर :- 1
1) ठाळीचे बांध कोणत्या ठिकाणी घेतले जातात ?
अ) जमीन पाण्याच्या धुपेला कमी ग्रहणशील आहे तेथे ब) मातीची पारगम्यता कमी आहे तेथे
क) दलदलीच्या जमिनीत ड) जास्त उताराच्या जमिनीत
उत्तर :- 3
2) मृदेची सच्छिद्रता (Porosity) जर 50% आहे तर छिद्र गुणोत्तर (void ratio) ......................... इतके असेल.
1) 0.5 2) 1.0 3) 2.0 4) 5.0
उत्तर :- 2
3) पुढील दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे ?
अ) जमिनीची वा-यामुळे होणारी धुप जमिनीची पारगम्यता बदलून गंभीर स्वरुपाची हानी घडवून आणते.
ब) हिस्टोसोल्स यांनी नैसर्गिक / जैविक मृदा म्हणतात.
1) केवळ अ 2) केवळ ब 3) दोन्ही 4) एकही नाही
उत्तर :- 2
4) पुढील दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे ?
अ) लॅटरीटिक मृदा मोसमी हवामानाच्या प्रदेशात आढळते.
ब) लॅटरीटिक मृदा लोह, ॲल्युमिनियम, पोटॅश व चुनखडीयुक्त आहेत.
1) केवळ अ 2) केवळ ब 3) दोन्ही 4) एकही नाही
उत्तर :- 1
5) जमिनीचा उतार ................ टक्केपेक्षा जास्त असतो तेव्हा कंटूर चर तांत्रिकदृष्टया किंवा आर्थिकदृष्टया फायदेशीर ठरत नाहीत.
1) 10 2) 15 3) 20 4) 25
उत्तर :- 3
1) चांगल्या पोयटयाच्या मातीत पोयटयाचे प्रमाण साधारण ....................... टक्के असते.
1) 10-20 2) 20-30
3) 30-50 4) 60-75
उत्तर :- 3
2) अपपर्णन हा खालीलपैकी कोणत्या विदारणाचा प्रकार आहे ?
1) रासायनिक 2) कायिक/भौतिक
3) जैविक 4) भस्मीकरण
उत्तर :- 2
3) जास्तीत जास्त जीवाणूंची संख्या जमिनीच्या (मातीच्या) ‘अ’ थरामध्ये का असते ?
1) मातीची ‘अ’ थरामध्ये जास्त अन्नद्रव्ये असतात. 2) मातीची ‘अ’ थरामध्ये सुपीकता अधिक असते.
3) मातीची ‘अ’ थरामध्ये जलसंपृक्त असतो. 4) मातीची ‘अ’ थरामध्ये भरपूर सेंद्रीय पदार्थ असतात.
उत्तर :- 4
4) पुढील दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे ?
अ) विम्लधर्मीय आणि क्षारयुक्त विम्लधर्मीय जमिनी पुन:प्रापण करण्यासाठी (सुधारण्यासाठी) सल्फर वापरतात.
ब) क्षारयुक्त जमिनीमध्ये विनिमयात्मक सोडियमची टक्केवारी 15 पेक्षा अधिक असते.
1) केवळ अ 2) केवळ ब 3) दोन्ही 4) एकही नाही
उत्तर :- 1
5) विधाने वाचून खालील पर्यायांपैकी योग्य पर्याय निवडा.
अ) रेगूर मृदा ही मुख्यत्वे नद्यांच्या खो-यात, पठारी प्रदेशात सापडते.
ब) जास्त पावसाच्या प्रदेशात तांबडी व जांभी मृदा तर किनारी प्रदेशात करडया रंगाची मृदा आढळते.
1) विधान अ बरोबर 2) विधान ब बरोबर
3) दोन्ही विधाने बरोबर 4) दोन्ही विधाने चूक
उत्तर :- 3
1) माती (मृदा) तयार होण्याच्या प्रक्रियेमध्ये पदार्थ पाण्याबरोबर वाहत जाऊन जमा होतात ते म्हणजे
अ) कोलूव्हियम ब) लॅक्यूस्ट्राइन क) ॲल्यूव्हीयम ड) टिल
1) अ 2) अ व ब 3) क 4) ड
उत्तर :- 3
2) वरून वाहणा-या पाण्यामुळे उताराच्या जमिनीमधून समप्रमाणात पातळ थरामध्ये माती निघून जाणे याला .................... असे
म्हणतात.
1) ओघळपाडी धूप 2) घळई धूप 3) सालकाढी धूप 4) शिंतोडे धूप
उत्तर :- 3
3) दरवर्षी आपल्या देशात अंदाजे किती मातीची धूप होते ?
1) 12 अब्ज टन 2) 100 अब्ज टन 3) 329 अब्ज टन 4) 120 अब्ज टन
उत्तर :- 1
4) मातीचा .................... गुणधर्म कमी करण्यासाठी ऊसाची मळी मातीमध्ये मिसळली जाते.
1) क्षार 2) विम्ल 3) अम्ल 4) वरीलपैकी एकही नाही
उत्तर :- 2
5) जमिनीमध्ये असणारे पर्याप्त सेंद्रीय पदार्थ किंवा ह्युमस हे जमिनीची ......................... वाढवितात.
अ) जमिनीची पाणी धारण करण्याची क्षमता
ब) अंतर्गलन (जमिनीत पाणी प्रवेश करण्याचा वेग/ दर)
क) सच्छिद्रता
1) अ आणि ब फक्त 2) ब आणि क फक्त
3) अ आणि क फक्त 4) अ, ब आणि क
उत्तर :- 4
1) वालुकामय मातीमध्ये असणारी एकूण रंध्र पोकळी (छिद्रांनी व्यापलेली जागा) ही .........................
1) चिकणमातीपेक्षा जास्त असते 2) चिकणमातीपेक्षा कमी असते
3) चिकणमाती इतकीच असते 4) वरीलपैकी एकही नाही
उत्तर :- 2
2) व्हर्टीसोलला .......................... असे म्हणतात.
1) ॲल्यूव्हीएम 2) चेस्टनट 3) रेगूर 4) लॅटोसॉल्स
उत्तर :- 3
3) युनायटेड स्टेटस् डिपार्टमेंट ऑफ ॲग्रिकल्चर यांच्याप्रमाणे मातीमधील मध्यम वाळू कणांचा व्यास ...................... मी.मी. होय.
1) 0.5 ते 0.25 2) 0.05 ते 0.002 3) 2.00 ते 1.00 4) 1.00 ते 0.50
उत्तर :- 1
4) खालीलपैकी कोणती विधाने योग्य आहेत ?
अ) सतलज गंगा खो-यांमध्ये सुपीक गाळाची मृदा आढळते.
ब) दख्खनच्या पठारावर खोल, मध्यम व उथळ थराची सुपीक काळी मृदा आढळते.
क) पश्चिम किनारपट्टीला आर्द्र हवामानात जांभी मृदा आढळते.
ड) व्दीपकल्पीय पठारावर लोहाचा अंश असणारी लाल, तांबूस व पिवळसर मृदा आढळते.
1) अ आणि ब विधाने बरोबर आहेत. 2) क विधान बरोबर आहे.
3) अ आणि क विधाने बरोबर आहेत. 4) वरील सर्व विधाने बरोबर आहेत.
उत्तर :- 4
5) खाली नमूद केल्यापैकी कोणती मृदा धुपेची कारणे संपूर्णत: मानव निर्मिती आहेत ?
अ) भूप्रदेशाचा सर्वसाधारण उतार ब) मृदेचे स्वरूप
क) जंगलतोड ड) गवताळ कुरणांचा वाजवी पेक्षा जास्त वापर
इ) भटकी शेती
1) वरील सर्व 2) ब, क आणि ड 3) अ, क आणि ड 4) क, ड आणि इ
उत्तर :- 4
1) खाली काही निसर्ग पर्यटन प्रकार आणि त्यांची स्थाने यांच्या जोडया दिल्या आहेत त्यातील अयोग्य जोडी ओळखा.
1) नदी परिक्रमा – कोलाड 2) आदिवासी निवास – कडूस
3) भू – भौतिक पर्यटन – सावंतवाडी 4) स्क्युबा ड्रायव्हिंग – तारकर्ली
उत्तर :- 3
2) महाराष्ट्र सरकारने 2006 साली पर्यटन धोरण विकसित केले. खालीलपैकी कोणते विधान या पर्यटन धोरणाचा भाग नाही ?
अ) करमणूक करामधून सुट ब) किनारी नियंत्रण कायद्यातून सूट
क) पाणी आणि विजेचे दर औद्योगिक गटानुसार ड) मालमत्ता करातून आणि अकृषि करातून सूट
इ) अविकसित प्रदेशातून सूट
योग्य पर्याय निवडा:
1) अ, क आणि इ 2) ब आणि क 3) ब आणि ड 4) फक्त ब
उत्तर :- 4
3) राजीव गांधी खेळ अभियानाबाबत पुढील विधानांपैकी कोणते योग्य नाही ?
अ) ती एक केंद्रीय पुरस्कृत योजना आहे. ब) ती 2014 मध्ये सुरू करण्यात आली.
क) तिने पंचायत युवा क्रिडा आणि खेळ अभियानाची जागा घेतली.
ड) ‘युवकात खेळ आयुष्याचा एक मार्ग’ यास प्रोत्साहन देण्यास, खेळांच्या सुविधा सहज उपलब्ध करून देणे व खेळांच्या स्पर्धा
भरविणे या बाबी सम्मीलित आहेत.
इ) सर्वकष क्रीडा केंद्रे या योजनेत बांधली जातील. फ) स्त्रीयांना स्वत:चे संरक्षण प्रशिक्षण यात सम्मीलित आहे.
ग) विशेष वर्गासाठी खेळही आयोजित केले जातात असे की उत्तर – पूर्व क्षेत्र खेळ.
1) इ 2) फ 3) ग 4) वरील तिन्हीपैकी एकही नाही
उत्तर :- 4
4) पुढील दोनपैकी कोणते विधान योग्य आहे ?
अ) नेलोरी, बेलरी, गुरेजी, केशरी या भारतातील मेंढीच्या जाती आहेत.
ब) भारतीय लोकर ऑस्ट्रेलिया व दक्षिण आफ्रिकेच्या तुलनेत कमी प्रतीची समजली जाते व तिला जाडीभरडी कार्पेट लोकर
म्हणतात.
1) केवळ अ 2) केवळ ब 3) दोन्ही 4) एकही नाही
उत्तर :- 2
5) मलेरिया हा भारत तसेच महाराष्ट्रामध्ये प्रसार पावलेला रोग आहे. मलेरिया बाबत कोणते विधान असत्य आहे ?
अ) मुंबई ही मलेरियाची राज्यातील राजधानी आहे.
ब) गडचिरोली जिल्हा हा महाराष्ट्रातील दुस-या क्रमांकाचा मलेरिया ग्रस्त जिल्हा आहे.
क) महाराष्ट्र हे देशात आठव्या क्रमांकाचे मलेरियाग्रस्त राज्य आहे.
ड) ओरिसा हे भारतातील सर्वाधिक मलेरियाग्रस्त राज्य आहे.
1) फक्त अ 2) अ, ब आणि ड 3) अ, ब आणि क 4) फक्त क
उत्तर :- 4
1) महाराष्ट्राच्या कोणत्या जिल्ह्यात अजिंठा – वेरूळ लेणी आहेत ?
1) पुणे 2) अहमदनगर
3) औरंगाबाद 4) लातूर
उत्तर :- 3
2) महाराष्ट्र राज्याची प्रशासकीय विभागात विभागणी झाली आहे.
1) 6 2) 4
3) 7 4) 9
उत्तर :- 1
3) पर्जन्यछायेच्या प्रदेशामध्ये ......................... चे स्थान आहे.
1) महाड 2) वाई
3) महाबळेश्वर 4) नाशिक
उत्तर :- 2
4) खालीलपैकी कोणते थंड हवेचे ठिकाण सातपुडा पर्वत रांगेत आढळते ?
1) लोणावळा 2) चिखलदरा
3) महाबळेश्वर 4) माथेरान
उत्तर :- 2
5) खालीलपैकी कुठल्या जिल्ह्याचा चांदोली राष्ट्रीय उद्यानामध्ये समावेश होत नाही ?
1) सांगली 2) सातारा
3) रायगड 4) रत्नागिरी
उत्तर :- 3
1) जोडया जुळवा.
अ) सिंधुदुर्ग 1) पेट्रोलियन/ खनिज तेल
ब) मुंबई 2) औषधी खनिजयुक्त पाणी
क) गडचिरोली 3) मँगनीज
ड) ठाणे 4) चुनखडी
1) अ-4, ब-2, क-1, ड-3 2) अ-3, ब-1, क-4, ड-2
3) अ-3, ब-2, क-4, ड-1 4) अ-2, ब-1, क-3, ड-4
उत्तर :- 2
2) लोह व ॲल्युमिनिअमचे प्रमाण कोणत्या मृदेमध्ये जास्त असते ?
1) काळी मृदा 2) गाळाची मृदा 3) जांभी मृदा 4) पिवळसर मृदा
उत्तर :- 3
3) खालीलपैकी कोणती जोडी कृषी विद्यापीठ व गाव यांच्या करिता बरोबर आहे ?
1) मराठवाडा कृषी विद्यापीठ – राहुरी
2) डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठ – अकोला
3) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषी विद्यापीठ – परभणी
4) महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ – दापोली
उत्तर :- 2
4) मुंबई बंदरावरील वाहतुकीचा ताण कमी करण्यासाठी विकसित केलेले बंदर .......................... हे आहे.
1) कांडला 2) मार्मागोवा 3) हल्दीया 4) न्हावा-शेवा
उत्तर :- 4
5) पर्यावरण व वने मंत्रालय तसेच केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळ यांच्या 2009 च्या अहवालानुसार महाराष्ट्रातील सर्वात प्रदूषित शहर
कोणते ?
1) मुंबई 2) ठाणे 3) चंद्रपूर 4) नागपूर
उत्तर :- 3
1) महाराष्ट्रात सर्वात जास्त सहकारी साखर कारखाने ........................... जिल्ह्यात आढळतात.
1) सोलापूर 2) अहमदनगर
3) जालना 4) अमरावती
उत्तर :- 2
2) माथेरान हे ........................ वस्तीचे उदाहरण आहे.
1) रेषीय 2) जुळी
3) गोलाकार 4) डोंगरमाथा
उत्तर :- 4
3) एखाद्या देशातील व्यक्ती अथवा व्यक्तीसमूह जेव्हा त्याच देशात एका ठिकाणाहून दुस-या ठिकाणी स्थलांतर करते तेव्हा त्यास
.................... स्थलांतर म्हणतात.
1) सक्तीचे 2) अंतर्गत
3) आंतरराष्ट्रीय 4) वरीलपैकी एकही नाही
उत्तर :- 2
4) नरनाला किल्ला महाराष्ट्रातील कोणत्या जिल्ह्यात स्थित आहे ?
1) अकोला 2) बुलढाणा
3) वाशिम 4) हिंगोली
उत्तर :- 1
5) क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने भारत हा जगातील ........................... क्रमाकांवर देश आहे.
1) तीन 2) पाच
3) सात 4) नऊ
उत्तर :- 3
1) खालीलपैकी कोणते विधान विंध्य प्रणालीला लागू पडत नाही ?
1) विंध्य प्रणाली अग्निजन्य खडकांनी बनलेली आहे.
2) तीची खोली 4000 मीटरपेक्षा जास्त आहे.
3) या प्रणालीने गंगेचे मैदान व दख्खनचे पठार वेगळे होतात.
4) ही प्रणाली तांबडया वाळुकाश्मासाठी प्रसिद्ध आहे.
उत्तर :- 1
2) श्रीनगर, लेह व जम्मू एकमेकांना जोडल्या गेल्यास जवळपास कशी आकृती निघेल ?
1) समभूज त्रिकोण 2) काटकोन त्रिकोण
3) सरळ रेषा 4) वरीलपैकी कोणतीही नाही
उत्तर :- 2
3) खालील विधाने भारतातील हिवाळयातील स्थिती वर्णन करतात.
अ) उत्तर भारतात कमी तापमान असते. ब) उत्तर भारतात उच्च दाब असलेला विभाग असतो.
क) हवेचा दाब उत्तरेकडे कमी होत जातो. ड) वारे जमिनीकडून समुद्राकडे वाहतात.
वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
1) अ, ब, क 2) अ, क, ड 3) अ, ब, ड 4) फक्त क
उत्तर :- 3
4) ......................... हा भारतातील सर्वात उंच धबधबा आहे.
1) जोग 2) नायगारा 3) कपिलधारा 4) शिवसमुद्र
उत्तर :- 1
5) गुजरात राज्यातील गिर अभयारण्य हे .......................... साठी राखून ठेवण्यात आलेले आहे.
1) वाघ 2) हत्ती 3) सिंह 4) गेंडा
उत्तर :- 3
1) जम्मू व काश्मिर या राज्यामधील सलाल जलविद्युत प्रकल्प ....................... या नदीवर आहे.
1) रावी 2) बियास 3) चिनाब 4) व्यास
उत्तर :- 3
2) जमशेदपूर हे औद्योगिक शहर .......................... या नदीवर वसले आहे.
1) महानदी 2) सोन 3) सुवर्णरेखा 4) गंगा
उत्तर :- 3
3) .................... हा भारतातील पहिला लोहमार्ग आहे.
1) दिल्ली ते आग्रा 2) मुंबई ते ठाणे
3) हावडा ते खडकपूर 4) चेन्नई ते रेनीगुंठा
उत्तर :- 2
4) भारतात चहा उत्पादनात ...................... राज्याचा प्रथम क्रमांक आहे.
1) आसाम 2) बिहार 3) महाराष्ट्र 4) ओरिसा
उत्तर :- 1
5) खालीलपैकी कोणती वाक्ये अर्टेशियन विहिरी संदर्भात सत्य आहेत ?
1) ही एक वाळवंटातील कोरडी विहीर आहे.
2) अशा विहीरी नैसर्गिक तेल पुरवतात.
3) या विहीरी नैसर्गिक वायू पुरवतात.
4) वरील कोणतेही नाही.
उत्तर :- 4
1) 2001 च्या जणगणनेनुसार महाराष्ट्रातले साक्षरता प्रमाण .....................% आहे.
1) 76.88% 2) 88.76% 3) 71.42% 4) 42.71%
उत्तर :- 1
2) प्रकाशामध्ये (दृश्य)........................ असतात.
1) लघु लांबीच्या व उच्च वारंवारीता लहरी
2) दीर्घ लांबीच्या व निम्न वारंवारीता लहरी
3) लघु लांबीच्या व निम्न वारंवारीता लहरी
4) दीर्घ लांबीच्या व उच्च वारंवारीता लहरी
उत्तर :- 1
3) पृथ्वीचा केंद्रभाग कोणत्या नावाने ओळखला जातो ?
1) सिआल 2) सायमा 3) निफे 4) शिलावरण
उत्तर :- 3
4) खालीलपैकी कोणते मायक्रोफौना आहे ?
1) बॅक्टेरिया 2) निमॅटोडस्
3) ॲक्टीनोमायसेटस् 4) फंगी
उत्तर :- 2
5) पृथ्वी व सूर्य यांच्यातील सरासरी अंतरावरील सूर्याचे पृथ्वीवरील प्रचरण सुमारे .................. असते.
1) 470 W/m² 2) 770 W/m²
3) 1170 W/m² 4) 1370 W/m²
उत्तर :- 4
1) पाणलोट क्षेत्र आधारित जमीन आणि पाणी संवर्धन योजना मुख्यत: कशावर आधारित असते ?
1) पाणलोट क्षेत्र व्यवस्थापन तंत्रज्ञान 2) जमीन आणि माती संवर्धन
3) पिकांचे नियोजन 4) जमिनीच्या वापराच्या क्षमतेनुसार वर्गवारी करणे
उत्तर :- 1
2) खालीलपैकी कोणत्या राज्यात एरंडरीचे उत्पादन अधिक होते ?
1) गुजरात आणि आंध्रप्रदेश 2) महाराष्ट्र आणि कर्नाटक
3) तामिळनाडू आणि ओरीसा 4) राजस्थान आणि बिहार
उत्तर :- 1
3) खाली काही निसर्ग पर्यटन प्रकार आणि त्यांची स्थाने यांच्या जोडया दिल्या आहेत त्यातील अयोग्य जोडी ओळखा.
1) नदी परिक्रमा – कोलाड 2) आदिवासी निवास – कडूस
3) भू – भौतिक पर्यटन – सावंतवाडी 4) स्क्युबा डायव्हिंग – तारकर्ली
उत्तर :- 3
4) महाराष्ट्र राज्याच्या उत्तर सीमेवर कोणता डोंगर स्थित आहे ?
1) सह्याद्री 2) सातपुडा
3) मेळघाट 4) सातमाळा
उत्तर :- 2
5) 1 जुलै 1998 रोजी ..................... या जिल्ह्याचे विभाजन करण्यात आले.
1) उस्मानाबाद 2) धुळे
3) परभणी 4) भंडारा
उत्तर :- 2
1) कोकणचे हवामान ..................... आहे.
1) कोरडे 2) विषम
3) सम 4) थंड
उत्तर :- 3
2) .................. ही वर्धा नदीची उपनदी आहे.
1) पेनगंगा 2) भीमा
3) येरळा 4) पंचगंगा
उत्तर :- 1
3) महाराष्ट्र राज्यात ................ या जिल्ह्यामध्ये अरण्यांची टक्केवारी सर्वात जास्त आहे.
1) सिंधुदुर्ग 2) गडचिरोली
3) औरंगाबाद 4) सोलापूर
उत्तर :- 2
4) पश्चिम महाराष्ट्रातील .................. जिल्ह्यामध्ये बॉक्साईटचे साठे आढळतात.
1) नाशिक 2) पुणे
3) कोल्हापूर 4) सोलापूर
उत्तर :- 3
5) महाराष्ट्राच्या पठारावर .................. मृदा आढळते.
1) क्षारयुक्त 2) वाळुकामय
3) काळी 4) जांभी
उत्तर :- 3
पोलीस भरतीसाठी महत्वाचे 50 प्रश्न उत्तरे
1) जगातील सर्वात लांब नदी कोणती आहे?
➡️ नाईल (4,132 मैल)
2) जगातील सर्वात मोठा खंड कोणता आहे?
➡️ आशिया
3) जगातील सर्वात मोठा देश कोणता आहे?
➡️ रशिया
4) जगातील सर्वात मोठे धरण कोणते आहे?
➡️ थरी गोर्जस डँम (three gorges dam)
5) जगातील सर्वात मोठ्या आकाराचे फुल कोणते आहे?
➡️ राफलेशिया अर्नोल्डिया (Rafflesia Arnoldia)
6) जगातील सर्वात मोठे बेट कोणते आहे?
➡️ गरीनलँड (Greenland)
7) जगातील सर्वात मोठा प्राणी कोणता आहे?
➡️ अटार्टिक ब्ल्यू व्हेल (Antartic Blue Whale)
8) जगातील सर्वात उंच पर्वत कोणता आहे?
➡️ माउंट एव्हरेस्ट
9) सर्वाधिक पाऊस पडणारे ठिकाण कोणते आहे?
➡️ मौसीमराम
10) जगातील सर्वात श्रीमंत व्यक्ती कोण आहे?
➡️ जफ बेझोस
11) जगातील सर्वात महागडी गाडी कोणती आहे?
➡️ बगाटी ला व्हॉइचर नॉइर (Bugatti La Voiture Noire)
12) जगातील सर्वात उंच बिल्डिंग कोणती आहे?
➡️ बर्ज खलिफा
13) जगातील सर्वात लहान देश कोणता आहे?
➡️ वहॅटिकन सिटी
14) पृथ्वीवर एकूण किती महासागर आहे?
➡️ 5
15) जगातील सर्वात मोठी कंपनी कोणती आहे?
➡️ वॉल-मार्ट
16) जगातील सर्वात श्रीमंत देश कोणता आहे?
➡️ कतार
17) जगातील सर्वात गरीब देश कोणता आहे?
➡️ कांगो
18) जगातील सर्वात मोठा धबधबा कोणता आहे?
➡️ एजल फॉल्स
19) जगातील सर्वात जलद धावणारी रेल्वे कोणती आहे?
➡️ जपानमधील बुलेट ट्रेन
20) जगातील सर्वात कमी लोकसंख्या असणारा देश कोणता आहे?
➡️ वहॅटिकन सिटी (लोकसंख्या 1000)
21 जगातील सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेला देश कोणता आहे?
➡️ चीन
22) जगातील सर्वात विषारी साप कोणता आहे?
➡️ इनलंड ताईपान
23) आकाशगंगेतील सर्वात मोठा ग्रह कोणता आहे?
➡️ गरु
24) आकाशगंगेतील सर्वात लहान ग्रह कोणता आहे?
➡️ बध
25) वर्षातील सर्वात मोठा दिवस कोणता आहे?
➡️ 21 जून
26) वर्षातील सर्वात लहान दिवस कोणता आहे?
➡️ 22 डिसेंबर
27) जगातील सर्वात मोठा समुद्र कोणता आहे?
➡️ पसिफिक समुद्र
28) जगातील सर्वात लहान समुद्र कोणता आहे?
➡️ आर्टिक समुद्र
29) जगातील सर्वात लहान पक्षी कोणता आहे?
➡️ बी हमिंग बर्ड
30) जगातील सर्वात मोठा पक्षी कोणता आहे?
➡️ शहामृग
31) चंद्रावर पाऊल ठेवणारा पहिला व्यक्ती कोण?
➡️ नील आर्मस्ट्रॉंग
32) विमानाचा शोध कोणी लावला?
➡️ राईट बंधू
33) अस्तित्वात असलेला जगातील सर्वात प्राचीन धर्म?
➡️ सनातन धर्म
34) जगात सर्वात आधी परमाणु हमला झालेले नगर कोणते?
➡️ हिरोशिमा
35) जगातील प्रथम महिला प्रधानमंत्री कोण?
➡️ एस. भंडारनायके (लंका)
36) जगातील सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेले शहर कोणते आहे?
➡️ टोकियो
37) जगातील सर्वात मोठे महाकाव्य कोणते आहे?
➡️ महाभारत
38) सर्वात जास्त विकला जाणारे इंग्रजी वर्तमानपत्र कोणते आहे?
➡️ द टाइम्स ऑफ इंडिया
39) जगातील सर्वात लांब भुयार कोणते आहे?
➡️ नार्वे सुरंग
40) जगातील सर्वात मोठी भिंत कोणती आहे?
➡️ गरेट वॉल ऑफ चीन
41) पुस्तक मुद्रित करणारा पहिला देश कोणता?
➡️ चीन
42) स्वतंत्र भारताचे प्रथम पंतप्रधान कोण होते?
➡️ पडित जवहरलाल नेहरू
43) जगातील सर्वात जुने लोकतंत्र कोणते आहे?
➡️ यनायटेड स्टेट ऑफ अमेरिका
44) भारतावर आक्रमण करणारा पहिला युरोपियन शासक कोण?
➡️ सिकंदर
45) हडप्पा संस्कृतीचा शोध कोणी लावला?
➡️ दयाराम साहनी
46) शीख धर्माचे शेवटचे गुरु कोण होते?
➡️ गरुगोविंद सिंग
47) भारताची प्रथम महिला शासक कोण होती?
➡️ रझिया सुलतान
48) भारतातील सर्वात पहिला चित्रपट कोणता?
➡️ राजा हरिश्चंद्र
49) भारतातील सर्वात प्रथम रंगीत चित्रपट कोणता?
➡️ झाशीची राणी
50) भारतात इंग्रजी शिक्षणाची सुरुवात कोणी केली होती?
➡️ लॉर्ड मेकॉले
Subscribe to:
Comments (Atom)