Saturday 25 May 2024

कलमांचा गोषवारा

कलमांचा गोषवारा 


संविधानाच्या मूळ आवृत्तींचा गोषवारा -

भाग १ -

कलम १ - संघाचे नाव आणि भूप्रदेश


कलम २ - प्रदेश किंवा नविन राज्यांची निर्मीती


( भारतीय संघाचा भाग नसलेला नविन राज्याची निर्मीती करणे )

कलम २(अ) - सिक्कीम हे संघाचे सहयोगी राज्य (रद्द केले)


कलम ३ - नवीन राज्याची स्थापना, सीमा किंवा नावे बदलणे( भारतीय संघांचा भाग असलेला नविन राज्याची निर्मीती करणे )


१ . कोणताही राज्यची सिमा बदलने , क्षेत्र बहलने , नाव बदलने , क्षेत्र वाढ करणे , दोन किवा अधिक राज्य मिळून नविन राज्य स्थापन करणे .

कलम ४ - कलम २ आणि कलम ३ अंतर्गत केलेले बदल, कलम ३६८ अनुसार घटनादुरुस्ती समजली जाणार नाही


भाग २ - कलमे ५ ते ११ नागरिकत्वकलम५ . जी व्यक्ती भारतात वास्तवस करीत असेल आणि खालील अटपूर्ण करीत असेल

। - तिचा जन्म भारतात झाला असेल किंवा ॥ - तिच्या आई - वडिलपैकी एकाचा जन्म भारतात झाला असेल किवा 3 - राज्यघटना लागू होन्यापूर्वा लगतची ५ वर्षे सामान्यणे ती भारतात वास्तव्य करीत असेल . कलम ६ - जी व्यक्ती पाकिस्तानातून भारतात स्थळातरीत असेल व तिचा जन्म भारतात झाला असेल किंव तिच्या आई - वडिल पैकी एकाचा किवा आजी - आजोबा पैकी एकाचा जन्म अविभाजित भारतात झाला असेल आणि ति व्यक्ती खालील अट पूर्ण करीम असेल १ - जर ती १९ जुलै १९४८ पूर्व भारतात स्तलांतरीत झाली असेल आणि स्थंलातरीत झाल्या पासुन सामान्य पणे भारतात वास्तव करील . असेल

भाग ३ - कलमे १२-३५ मूलभूत हक्क

कलमे १४-१८ समानतेचा हक्क,


कलमे १९-२२ स्वातंत्र्याचा हक्क,


कलमे २३-२४ शोषणाविरुद्धचा हक्क,


कलमे २५-२८ धार्मिक स्वातंत्र्याचा हक्क,


कलमे २९-३0 सांस्कृतिक आणि शैक्षणिक हक्क,


कलमे ३२-३५ सांविधानिक परिहाराचा हक्क.


भाग ४ - राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे कलमे ३६ - ५१

कलम ४० -ग्रामपंचायतीचे संघटन


कलम ४१ - काम करण्याचा, शिक्षणाचा, गरजूंना सरकारी मदत मिळण्याचा अधिकार

भाग ४(अ) कलम ५१ अ - प्रत्येक भारतीय नागरिकाची मूलभूत कर्तव्ये.


भाग ५ -

प्रकरण - कलमे ५२-७८

कलमे ५२-७३ राष्ट्रपती आणि उपराष्ट्रपती यांच्याबाबत,


कलमे ७४-७५ मंत्रीमंडळविषयक


कलम ७६ भारताचे मुख्य ॲटर्नीबाबत,


कलमे ७७-७८ सरकारच्या व्यवहाराबाबत


प्रकरण - कलमे ७९-१२२ संसदेबाबत.

कलमे ७९-८८ संसदेच्या संविधानाबाबत,


कलमे ८९-९८ संसदेच्या अधिकारांबाबत,


कलमे ९९-१००


कलमे १०१-१०४ सदस्यत्व रद्द करण्याबाबत


कलमे १०५-१०६ संसद व खासदारांचे अधिकार आणि विशेषाधिकार यांच्या बाबत,


कलमे १०७-१११ कायदे बनवण्याच्या रीतीसंबंधी


कलमे ११२-११७ आर्थिक बाबींबाबत,


कलमे ११८-१२२


प्रकरण - कलम १२३

कलम १२३ संसदेच्या विरामकाळात राष्ट्रपतींच्या आदेशाबाबत


प्रकरण - कलमे १२४-१४७

कलमे १२४-१४७ सर्वोच्च न्यायालयची रचना आणि संविधान याबाबत


प्रकरण - कलमे १४८-१५१ भारताचे कंट्रोलर आणि ऑडिटर जनरल यांचेबाबत.

कलमे १४८ - १५१ कंट्रोलर आणि ऑडिटर जनरल यांचे अधिकार व कर्तव्ये यांबाबत


भाग ६ - राज्यांबाबतची कलमे.

प्रकरण १ - कलम १५२ भारताचे राज्यांची सामान्य व्याख्या

कलम १५२ - भारताचे राज्यांची सामान्य व्याख्या - जम्मू आणि काश्मीर वगळून


प्रकरण - कलमे १५३-१६७ कार्यांबाबत

कलमे १५३-१६२ राज्यपालाच्या बाबत,


कलमे १६३-१६४ मंत्रिमंडळावर,


कलम १६५ राज्याच्या ॲडव्होकेट-जनरल यांच्याबाबत.


कलमे १६६-१६७ सरकारच्या व्यवहारिक गरजांबाबत.


प्रकरण - कलमे १६८ - २१२ राज्यांच्या शासनाशी निगडित.

कलमे १६८ - १७७ सामान्य माहिती


कलमे १७८ - १८७ राज्यांच्या शासनाचे अधिकार


कलमे १८८ - १८९ कार्यकालाविषयी


कलमे १९० - १९३ सदस्यत्व रद्द करण्याबाबत


कलमे १९४ - १९५ विधिमंडळ सदस्यांचे अधिकार, सवलती, कायदेशीर संरक्षणे


कलमे १९६ - २०१ कार्यकाविषयी


कलमे २०२ - २०७ अर्थिक विषयांसंबधी


कलमे २०८ - २१२ इतर सामान्य विषयांसंबधी


प्रकरण - कलम २१३ राज्यपालांच्या अधिकारांबाबत

कलम २१३ - राष्ट्रपती व अधिवेशन काळातील विधेयके.


प्रकरण - कलमे २१४ - २३१ राज्यांच्या उच्च न्यायालयांबाबत.

कलमे २१४ - २३१ राज्यांच्या उच्च न्यायालयांबाबत.


प्रकरण - कलमे २३३ - २३७ अधीन न्यायालयांबाबत.

कलमे २३३ - २३७ अधीन न्यायालयांच्या बाबत


भाग ७ - राज्यांच्या बाबतील कलमे.

कलम २३८ -


भाग ८ - केंद्रशासित प्रदेशांशी निगडित कलमे

कलमे २३९ - २४२ मंत्रिमंडळ रचना आणि उच्चन्यायालयांबाबत


भाग ९ - पंचायती पद्धतीबाबतची कलमे

कलमे २४३ - २४३ ओ ग्रामसभा आणि पंचायती पद्धतीबाबत


भाग ९ अ - नगरपालिकांबाबतची कलमे.


कलमे २४३पी - २४३ झेड नगरपालिकांबाबत


भाग १० -

कलमे २४४ - २४४ अ


भाग ११ - केंद्र आणि राज्यांच्या संबंधांविषयी

प्रकरण - कलमे २४५ - २५५ शासनाच्या अधिकारांच्या वितरणाविषयी

कलमे २४५ - २५५ शासनाच्या अधिकारांच्या वितरणाविषयी


प्रकरण - कलमे २५६ - २६३

कलमे २५६ - २६१ - सामान्य


कलमे २६२ - पाण्याचा विवादाबाबत.


कलमे २६३ - राज्यांचे परस्पर संबंध.


भाग १२ - संपत्ती, मालमत्ता व दिवाणी दावे यांबाबत

प्रकरण - कलमे २६४ - २९१ संपत्तीबाबत

कलमे २६४ - २६७ सामान्य


कलमे २६८ - २८१


कलमे २८२ - २९१ इतर


प्रकरण - कलमे २९२ - २९३

कलमे २९२ - २९३


प्रकरण - कलमे २९४ - ३००

कलमे २९४ - ३००


प्रकरण - कलम ३०० अ मालमत्तेच्या अधिकारांविषयक

कलम ३०० अ -


भाग १३ - भारताच्या व्यापारविषयक आणि वाणिज्यविषयक कलमे

कलमे ३०१ - ३०५


कलम ३०६ -


कलम ३०७ -


भाग १४ -

प्रकरण - कलमे ३०८ - ३१४

कलमे ३०८ - ३१३


कलम ३१४ -


प्रकरण -

कलमे ३१५ - ३२३ लोकसेवा आयोगाबाबतची कलमे


भाग १४ अ - आयोगांच्या बाबतची कलमे

कलमे ३२३ अ - ३२३ बी


भाग १५ - निवडणूकविषयक कलमे

कलमे ३२४ - ३२९ निवडणूकविषयक कलमे


कलम ३२९ अ -


भाग १६ -

कलमे ३३० -३४२


भाग १७ - अधिकृत भाषेबाबतची कलमे

प्रकरण - कलमे ३४३ - ३४४ केंद्र भाषेबाबत

कलमे ३४३ - ३४४ केंद्राच्या अधिकृत भाषेबाबत


प्रकरण - कलमे ३४५ - ३४७ प्रांतीय भाषांबाबत

कलमे ३४५ -३४७ प्रांतीय भाषांबाबत


प्रकरण - कलमे ३४८ - ३४९ सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालयांच्या भाषेबाबत, इत्यादी

कलमे ३४८ - ३४९ सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालयांच्या भाषेबाबत, इत्यादी


प्रकरण - कलमे ३५० - ३५१ विशेष निर्देश

कलम ३५० -


कलम ३५० अ -


कलम ३५०बि - भाषिक अल्पसंख्याकांविषयीचे कलम


कलम ३५१ - हिंदी भाषेविषयक कलम


भाग १८ - आणीबाणी परिस्थितीबाबतची कलमे

कलमे ३५२ - ३५९ - आणीबाणी परिस्थितीबाबतची कलमे


कलम ३५९ अ -


कलम ३६० - आर्थिक आणीबाणी


भाग १९ - इतर विषय

कलमे ३६१ - ३६१अ - इतर विषय


कलम ३६२ -


कलमे ३६३ - ३६७ - इतर


भाग २० -घटनादुरुस्ती पद्धत

कलम ३६८ -घटनादुरुस्ती


भाग २१ -

कलमे ३६९ -३७८ अ


कलमे ३७९ - ३९१ -


कलम ३९२ - आणीबाणीच्या परिस्थितीतील राष्ट्रपतींचे हक्क


भाग २२ -

कलमे ३९३ -३९५

No comments:

Post a Comment

Latest post

संयुक्त गट "ब" आणि "क" पूर्व परीक्षा सराव चाचणी क्र.

 क्रिकेट बाँल ही खालीलपैकी कोणत्या फळाची जात आहे. ? ⚪️ दराक्ष  ⚪️ मोसंबी  ⚪️ डाळिंब ⚫️ चिकू ☑️ महाराष्ट्रात सर्वात जास्त सहकारी साखर कारखाने...