२६ ऑगस्ट २०२६

परकीय व्यापार व व्यापार धोरण

🔷 प्रमुख भागीदार व वस्तू (आर्थिक वर्ष २०२४-२५)

🔸 निर्यात देश: १. अमेरिका, २. युएई, ३. नेदरलँड्स.
🔸 आयात देश: १. चीन, २. अमेरिका, ३. युएई.
🔸 निर्यात वस्तू: Petroleum उत्पादने, अभियांत्रिकी वस्तू, औषधे.
🔸 आयात वस्तू: कच्चे तेल, इलेक्ट्रॉनिक वस्तू, कोळसा, सोने.

🔷 परकीय व्यापार धोरण (FTP) इतिहास व बदल

🔸 EXIM धोरण (१९९२-९७): आर्थिक सुधारणांनंतरचे पहिले ५ वर्षांचे धोरण;
आयातीचे उदारीकरण व परवाने कमी केले.

🔸 FTP (२००४-०९): EXIM चे नाव बदलून फॉरेन ट्रेड पॉलिसी (FTP) केले.
'विशेष कृषी उपज योजना' सुरू.

🔸 FTP (२०१५-२०): MEIS (वस्तू निर्यात) व SEIS (सेवा निर्यात) योजना सुरू.
(कोविडमुळे मार्च २०२३ पर्यंत मुदतवाढ).

🔸 नवीन FTP (२०२३ पासून लागू): १ एप्रिल २०२३ पासून लागू. विशेष म्हणजे हे कालबद्ध नाही.

🔸 FTP २०२३ लक्ष्य: २०३० पर्यंत भारताची एकूण निर्यात २ ट्रिलियन डॉलर
(१ ट्रिलियन वस्तू + १ ट्रिलियन सेवा) करणे.

🔸 मुख्य सुधारणा: रुपयामध्ये आंतरराष्ट्रीय व्यापार व्यवहारांना मंजुरी.
📌'टाउन्स ऑफ एक्सपोर्ट एक्सलन्स' (TEE) मध्ये नवीन ४ शहरे (फरीदाबाद, मिर्षापूर, मुरादाबाद, वाराणसी) समाविष्ट करून एकूण संख्या ३९ झाली.

🔸 नवीन योजना: MEIS ऐवजी RoDTEP (उत्पादनांवरील शुल्क व करांची सूट) योजना लागू.

🔷 चालू घडामोडी व अद्ययावत डेटा

🔸 जागतिक व्यापारातील वाटा (डब्ल्यूटीओ अहवाल २०२५)
🔻 वस्तू निर्यात: जागतिक वस्तू निर्यातीत भारताचा वाटा २.२% आहे.
🔻 सेवा निर्यात: जागतिक सेवा निर्यातीत भारताचा वाटा ४.६% आहे.

🔸 रुपया व्यापार करार (२०२५-२०२६)
🔻 नवीन विस्तार: रशिया आणि युएई नंतर आता आणखी ५ मित्र देशांसोबत रुपयामध्ये व्यापाराला मंजुरी दिली आहे.
🔻 बँक खाती: या व्यवहारांसाठी विशेष 'व्होस्ट्रो खाती' सुरू करण्यात आली आहेत.

कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

टिप्पणी पोस्ट करा